266 . HERBARII AMBOINENSIS Liber VII. cap; Lyn, 
CAPUT QUINQUAGESIMUM 
SEP TIM M, 
Ozimum citratum. Comangi. 
Ertia Bafilici Indici fpecies eft Comangi , quod vi- 
detur effe. Ozimum citratum , eadem crefcit for- 
ma, qua Sulaf], tenuiffimos emittens lignofos- 
que ramulos, nil fuíci gerentes , funt autem magis in- 
curvi quam Sulaffi. a 
Folia ejus minora funt, totundiora, & obtufiora 
quam Sulaffi, plerumque finuofa & convoluta , digiti 
articulum circiter longa , prope petiolos parum pilo- 
fa, quales & funt fummi ramuli; Flores in verticillis 
fupra fefe invicem excrefcunt uti in Sulaffi, fed non 
jta ad fummum , qui componuntur ex pallide virenti- 
bus & pilofis fquamulis. Semen ejus pufillum eft & 
rufum, Radix vilis eft , transverfalis, & laxe terra 
jnheret , uti in cunétis Sulaffi fpeciebus. 
In hortis coli hoc oportet in areis fimo tite prz- 
paratis, fepius transplantandum eft, alioquin facile 
degenerat, nec quidquam profert quam gracilia & 
convoluta folia: Sapor ejus maxime ad illum Corti- 
cum Citri adcedit , & quodammodo mordens eft, acrior 
& calidior quam in ullis Sulaffi plantis, cum quadam 
fimul dulcedine. 
Nomen. Latine Ozimum citratum Indicum, & Coman- | 
gium. Malaice , Javanice, & Balice Comangi & Coman- 
gis. Amboinenfibus ignotum eft, in Baleya Kindjarong 
quoque vocatur. - à 
Locus. In Amboina raro obcurrit, & labore colen- 
dum eft, quum planta fit exotica , copiofe in Java 
€ Baleya crefcit, multoque majorem habet ftipitem ac 
folia quam Amboinenfe. 
~~ Ufus. Inter olera adhibetur, eradumque editur in- 
ftar La&tuez & ad Bocáffan, quem ad ufum Javani & 
Baleyenfes merito hoc preferunt omnibus Sulaffi fpe- 
ciebus, 
Tabula Nonagefima Tertia 
‘Ad Figuram Primam Ozimum exhibet citratum. 
Figura Secunda Mentham denotat erispam. — 
Figura Tertia Levißicum Git Indicum cap. o. deferiptum. 
.QOBSERVATIO. 
Bafilicum agreffre Rumeuu videtur. effe. Ocymum Indi- 
cum, Mercurialis folio odoratum, fpica florum gracili. Ka- 
runde Poondoo Malabarorum Pluku. Mantiff. p. 139. 
.. Ozimum citratum eft illud, quod Citri odore vulgo voca- 
tur a Cam, Baub. Morifone. &c. 
CAPUT 
Gent HOOFDSTUK 
Het Citroen Ozimum , ofte Doodkruyd, 
Et gde geflacht van Indifch Bafilicum is hep Co 
mangi, bet welk wil zyn een Ozimum Citratum, 
bet waft in dezelfde gedaante als Sulaffi , met zeer 
dunne en houtachtige takjes , daar niets bruyns ash te : 
zien is, maar ftaan krommer als Sulaff. 
De bladeren zyn kleender , ronder, en Stomper dan aan 
Sulaf, meeft bogtig , en in malkander gerold’, omtrent een — 
lid lank, by baare Delen wat baairig, als mede de po. 
venfte takjes, bet bloeizel komt woort in kransjes boven 
malkander , gelyk aan Sulaf], dog zoo boog niet „gemaakt 
van licht-groene en baairige (To. m et Zaad is kleen 
en ros; de wortel is gering, dwers, en los in de aarde, . 
gelyk alle Sulaffis fpruiten., ; 
. Men moet bet in de tuinen op welgemefte bedden onder. 
bouden, en dikwils verplanten , want anders verwilderd 
bet, en draagd niets dan ere in malkander gerolde 
blaadjes. De fmaak is merkelyk na Citroen fcbillen trek. 
kende, eenigzins bytende, fcberper en beeter dan alle Sus. 
lafis , en daar by nog al met eenige zoetigbeid; 
Naam, In ’t Latyn Ozimum citratum Indicum, en 
Comangium, Maleyts, S'avaans,en Baleyts Comangi | 
en Comangis. By de Amboinezen is bet onbekend, He 
biet ook op Baleys Kindjarong. 
Plaats. In Amboina is bet weinig té vinden, en moet 
met moeiten onderbouden werden, want bet iseen uyt: | 
lands Kruid , veel vald bet op Fava en Baley, doch wel 
zoo groot van ftam en bladeren als bet Amboinjche. ` 
: Gebruyk. Het is gebruykelyk “onder moeskruiden, en ` 
raauw tot Salade en Bocaffan te eeten , waar toe het de Fu- 
vanen en Balyers beminnen voor alle Sulafis , gelyk bet 
ook meriteerd. ren. 
De drie en negentig fie Pier ` 
"Vertoont in de eerfle Figuur het Citroen Ozimum ofte Deg. 
kruid. -> 
Se Figuur wyt aan de Indifcbe gekruide Kriis et 
unt. = en 
De derde Figuur verbeeldt het Indi/che Lavas plantje „in het 
6o Kä befchreevem. ` ` 3 da e E 
* 
AANMERKING ` 
Het wilde Bafilicum van Rumentos fchynt dit te Zyn, bet 
welk is het Indifche Ocymum met ber bad vande: Mercuris- 
lis ruikende , met een fchraale.bloeme-fteel, van de Mala- 
baren genaamt Karunde Poondo van Pinto, Mantiffi p. 139- 
Het Citroen Ocymum is-dat geene, het welk in 't gemeen 
van Ca/p. Baubin. Morifon, en andere genaamt wert Ocimum» 
met de reuk van Citroenen &c. E er 
EVI; 
