VIM Bock. LXIV Hoofi?. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 277 
CAPUT SEXAGESIMUM 
QUARTUM. 
Oxys lutea Indica. Daun Affam Kit sjil. 
Cidarum herbarum varie obcurrunt plante in In- 
A dia, tam domeftice, quam filveftres, quarum 
una, filveftris nempe , libro nono defcribetur 
fub nomine Empetri acetofi. Domefticarum vulgatis- 
fima eft Trifolium acetofum dicta que proprie Oxys 
flore luteo dicitur, ejusdem forme, faporis, & quali- 
tatis, qua defcripta eft, & icone expreffaa Clufio libr. 
6. rarior. plant. cap. 59. Unde & cjus defcriptionem 
omittam, folummodo addens, ejus filiculas fere mā- 
turas, fi adtingantur, diffilire, ipfarumque femen in 
alicujus oculos facile inmitti, perque hanc feminum 
eje&ionem propagari , ita ut totam in horto aream 
obcupet, fi fuo conmittatur genio. Loca amat faxo- 
fa, praefertim lapidum coctorum, vel conminutorum 
ex vetuflis muris, 
Per noctem fua contrahit, & claudit folia, conum- 
que format acutum, longis, ac tenuibus flagellis in 
terra prorepens, atque in quibusdam locis radiculas 
emittens, & fefe firmans. 
Nomen. Trifolium hoc acetofum Latine vocatur 
Oxys lutea Indica. Malaice Daun Affam Kitsjil , h. 
ê, joium acetofum parvum, ad diftin&tionem Daun 
Afam Befaar, quod eft Empetrum acetofum. Terna- 
tice Mala Mala. Javanice Sumangi. : 
Locus. Quantum fcio, nullibi eft hec planta filve- 
ftris, ac fpontanea, faltem in hifce infulis, fed inar- 
vis cultis , & hortis crefcit, tam fponte quam per femen. 
Ad Promontorium Bonz fpeciei hanc tamen fponte 
crefcentem inveni ad pedem montis Leonum dicti 
anno 1653.» ubi magna copia colligebatur, ad na- 
ves deferebatur, ut cum aliis herbis in olus coque- 
retur recrementi gratia, unde quam maxime recon- 
valefcebant tales, qui ex Scorbuto languefcebant. 
+ Di, Noftra natio hanc inprimis colit plantam in 
horüs, ut aliis admifceatur oleribus, & acida ex ea 
dere condimenta , que coctis junguntur pi- 
Cibus, fi cum aqua conteratur, ejusque exprimatur 
fuccus, conducit ori halitui foetido obnoxio , ex pu- 
tridis dentibus, & tonfillis orto. 
.. Foliola. ejus alii involuta folio, fupra ignem cale- 
fada, ipforumque fuccus expreffus , vel folus, vel 
cum pauxillo. aque conmixtus , oculisque infufus, 
hos depurat ab omnibus vifcofis humoribus , vifüm 
. clarum reddit, tollitque' palpebrarum pruritum , ea- 
dem hzc foliola cum pauca Oryze farina in tenu- 
em contrita pultem, & inlinita cutis petiginem tol- 
lnt ` ue 
Lopatbun bortenfe, feu Acetofa Hifpanica , vel Pa- 
thic, & Patientia dida, in- hortis quoque | 
tur ad culinz ufum, ac Malaice vocatur Sayer 
fam, h. e. olus acidum. Eandem vero habet 
mam, quam in Europa. 
OBSERVATIO. 
Hec eft Oxalis caule ramofo, pedunculis multifloris Zinn. 
B. Clifort. p. 175. & Oxys flavo flore Clufii. Oxys lutea 
Baubini, & Boerb. &c. Acetofella flore luteo , capfula 
COrniculata Rupp. Fi. Fen. 107. Trifolium acerofüm cor- 
hiculatum , luteum; minus, repens, & procumbens. Moris. 
bif. tom. 9. p. 183. fed. 2. Tab. 17. Fig. 2. eftque eadem 
cum illa, que Oxys flore luteo, vulgaris minor, Zeylanica 
Vocatur a Breyne Prodr. 2. p. 8o. & Thef: Zeyl. p. 179. ubi 
vide reliqua. ; 
CAPUT 
tis coli- _Patbic, en. 
i-o tuinen 
deyts genaamt 
LXIV. HOOFDSTUK. 
De Indifthe Zuurklaver. 
An Zuurachtige kruiden beeft men verfcheide in 
Oofl- Indien , zoo tamme als wilde, waar van een 
wilde in "t negende boek zal befchreeven werden , 
onder de naam van Empetrum acetofum. Onder de 
tamme is de gemeenfie, de zoorte van Zuurklaver , die 
men Oxys flore luteo noemd, van dezelve gedaante, 
Jmaak , en eygen[cbap , gélyk ze be/chreeven, en afge- 
maald is by Clufius lib. 6. rarior. plant. cap. 59. Wes- 
balven ik de befchryvinge uitlate , alleenlyk daar by doen- 
de , dat zyme zaad-bowwens ten naaften by ryp zynde 
op/pringen, als men ze aanfaakt , en bet zaad iemand 
in de oogen fchiet , en even door dit uitfpringen word 
bet vermenigvuldigd , 200 dat bet een gebeel bedde in de tuin 
beflaat , als men "t begaan laat. et wil gaern eenige 
Peene om zig bebben , inzonderheid gebakken , of vermols 
zemde fienen van oude müuren. 
Het fluit ’s nachts zyne bladeren mede toe , en formeerd 
een fpitze kegel, met lange dunne ranken, op de aarde 
kruipende, ook bier en daar weer inwortelende, 
Naam. Deze Zuurklaver noemd men in’t Latyn Oxys 
lutea Indica. In 't Maleyts Daun Affam Kitsjil, dat 
is kleen Zuurblad, tot onderfcheid van Daun Afam 
Befaar, bet welk is bet Empetrum acetofum. Op 
Ternataans Mala Mala. Op Favaans Sumangi. 
Plaats. Het waft myns wetens nieuwers in "t wild; 
immers in deze Eylanden , maar in gebouwde landen, 
en tuinen, zoo van zelfs als door zaad, Aan de Cabo 
de Bonesperance beb ik bet egter ook in "t wild gevonden, 
omtrent de voet van den Leuwenberg Anno 1653, daar 
bet met boopem vergaderd , en aan boord gebragt wiers 
de, on nevens anderen tot Moeskruid , en ververfcbin- 
ge te dienen, waar van zonderlyk bate gevoelden die 
geene, die aan de Scheurbuik vaft waren: 
Gebruyk Onze Natie oeffend bet meeft in de tuinen; 
om onder Moeskruid te mengen , en zuure foucen over 
villcben daar van te maken, met water gewreeven, en 
het zap uitgeperft, ts goed voor een zeere tnond , los, en 
ftinkend tandvlee/ch. 
. De blaadjes in een ander blad gewonden, over ^t vuur 
warm gemaakt, en den zap uitgeperft alleen, of met een 
weinig water gemengd, en in de oogen gedaan, zuiverd 
dezelve van alle fmeerigbeid , verklaard bet gezigt , en 
beneemt bet jeuken aan de oogenleden , dezelve bladeren 
met een weinig. Ryft-meel gewreeven tot een dun papje, 
en opgeflreeken , verdryven de roodbond des buids. 
L m hortehfe, of Spaan/cbe Zuuring, anders 
Patientie genaamt , werd ook genoeg in de 
geoefend, tot gerief van de keuken, en in t Ma- 
leyts gi Sajot Afam , dat is Zuur moes. Met 
dezelve gedaante als ze in Europa bekent is. 
AANMERKING. 
Dit is de Oxalis met een takkige fteel, en veel bloemige 
fteeltjes van Linneus in de H. Clifort. pag. 175. en Oxys 
met een geele bloem van C/uffus, Eh de geele Oxys van 
Baubin. en Boerbave &c. Als mede de Acetofella, met 
een geele bloem , en een gehoornt zaat-huisje van Ruppíns 
flor. Fen. p. 102. en het zuure Claverblad, gehoornt, geel, 
klein, kruipend, en leggende van Moris. Hif. pl. tom. 2. p. 
183. fed. 2. Tab. 17,fig. 2. En is dezelve plant met die 
geene, welke de Oxys met geele bloem, degemeene, klei- 
.. me, van Zeylon genaamt wert, van Breyne Prod, 2. p, 8o. 
en in de Thef. Zeyl. p. 179. alwaar het ovefige ziet. 
Mm 4 LXV. 
