… foliis orbatus 
278 
CAPUT SEXAGESIMUM 
QUINT UM. 
Crotalaria utraque, Kering Keringan. 
JE herbe ad primum intuitum videntur effe Ge- 
| ] nifte Tinttorie, ipfarum vero fapor declarat, 
ex Oi familia effe; Tres Crotalarie obfer- 
vavi hic.fpecies, primo majorem , fecundo minorem , 
ac tertio filveftrem. 
Primo. Crotalaria major caulem emittit fimplicem ,' 
rectum, & firmum, quinque fexve pedes altum, fi 
in cultis crefcat agris , fi vero fponte proveniat, qua- 
tuor tantum pedesaltus eft, ac minorem digitum cras- 
fus, e , fuperius ftriatus, ac viridis, qui in lon- 
gos fefe dividit laterales ramos plerumque quoque e- 
rectos. 
Folia ejus folitaria in caulibus locantur, linguæ 
formia, fuperius lata, & fubrotunda , inferius fen- 
fim anguftata, tres pollices longa, immo longiora ; 
vix pollicem lata , tenuja , glabra , intenfe glauca, 
feu fere coerulefcentia, paucis donata cofítis. 
Caulium fuprema: pars determinatur in longum td- 
cemum , feu fpicam, ultra palmam longam, ex qua 
dependent regulariter füpra fefe invicem elegantes 
lutei: flores y illis Piforum fimiles, fed majores , .qui 
in fuperiore parte Ode gerunt ingens, acduplex, 
retroflexum , fub hoc bina alia minora locantur ins 
ftar alarum conniventia , & obtegentia corniculum vi- 
ride, quod lanuginofis quibusdam ftaminibus cinctum 
eft. 
Fru&us filiquz fant pufille , vix binosatticulos lons 
ge, minimum digitum craflz , ad unam partem com- 
pete inftar cymbze, ad alteram partem "dorfum ha- 
ent rotundum , cum.fulco medio longitudinali , pri- 
mo virides, dein ex nigró fufcz, intusque pendent 
multa reniformia officula, dura, fplendentia, externe 
viridia , dein nigricantia, nexa per breves venulas 
fulco filique, que hinc in maturis filiquis fonitum e-' 
dunt, fi quatiantur , vel conmoveantur. 
Folia,,ac.flores dulcem habent faporem inftar op- 
timi Graminis, vel Trifolii, qua in re cum nulla con- 
venit Geniíta. Folia fefe per no&em furfum claudunt 
aréte ad petiolos, ita ut videatur totus hic frutex 
ac nudus effe. Radix fefe ample ex- 
tendit ; gen elt, multisque fibrillis obfeffa. = 
. Secundo Crotalaria’ minor non ultra tres pedes èx- 
crefcit, caulemque emittit quoque fimplicem, fir- 
mum, &,ftriatum » qui in paucos dividitur laterales 
punti ac primarius caulis interne parum concavus 
Be H E | Se 
` Folia, ejus inferius tria, fuperius quinque fimul lo- 
cantur, longiufculis infidentia petiolis, illis Linaria 
fimilia, longa nempe., $ anguíta, mediumque tres 
digiti articulos longum eft, alia lateralia unicum’, vel 
binos tantum articulos, ultra. pennam lata, ac fupe- 
rius fubrotunda, in quibusdam vero fruticulis longio- 
ra, & latiora funt, in quibusdam. breviora, quidam 
etiam tria tantummodo getunt folia ubique , vel præ- 
ter hzc binas quafi habent adpendices , hujus enim fru- 
ticis folia non ¢ertum icono ita. E 
Ipforum color quoque glaucus eft, füntque glabra, 
tenera;, & fubtus parum cinerea. .. Sapor itidem dul- 
“cis eft, vel: fatuus inftar Trifolii, atque per noctem 
fefe claudunt furfum. Flores funt uti in priore, ims 
mo majores; fed rariores numero, faporis itidem dok 
cis. Fraétus fimiles funt filique, fed duplo majores, 
& craffiores quam przcedentis; non fufce s fed viris 
destotz , actandem tamen fufcefcunt , binos pollices 
lodge, digitum éraffé ¿ ad internam partem fovea nos 
tabili, feu finu excavate, füperius in incurvum defi- 
nentes apicem , perfecte uti filique Sene, internewis 
ginti, vel viginti duo pendent officala ad filique vens 
trem, feufuleum, que pallidiora funt , quam antece- 
dentis, ex viridi flavefcentia, feu fufca, fplendentia 
& reniformia. Z 
Radix eft uti in priore. Mature ejus filique ma- 
jorem edunt fonitum quam precedentis, fi conquati- 
antur, foliaque avidiffime ab Eruciscomeduntur, ita 
ut totus fepe frutex nudus fit, atque hinc facile pe- 
rit, antequam fructus producat. 6g 
Tera 
HERBARII AMBOINENSIS Liber VIIL cap. Lk y 
LXV. HOOFDSTUK 
De Crotalaria, of bet Ratel-Kruig 
Eze kruiden fchynen in °t aanzien een Geni 
. nifta * 
D Coria te zyn, maar de [maak getuigt, dat Je 
T el? Ge pri zjn. Ik beb er drie zoorten van 
aangemerkt , de eerfie groote , de tweede kleene 
de Be cal 7 A ene, de der. 
De eerfte Crotalaria major /cbiet op met een 
es : enk 
regte yen fiyve Bel, vyf a zer voeten boog, als Wa 
gebouwde landen waft, maar in "t wild viervoeten hon 
en een E vinger dik, boutachtig , boven geftreept. bs 
groen, in lange zyde-takken zig verdelende , die ookm 
overeynd. ftaan. ters PU 
De ‘bladeren ftaan enkeld om de ftelen, em zyn vito»: 
meerd als een tonge vooren breed, He ur 
allenskens * toefmallende , drie duimen lank’, en Ae 
Jebaars een duim breed, dun, glad, boog Zee-groen, of 
blaauw-groen , met weinige ribben. ` : 
Het opperfte der ftelen word een lange tros , of aire 
fiim een band lank, bebangen met fchoone geele bloemen, 
gefebikeboven malkanderen, die van Erweten gelyk, dog 
grooter , bebbende een groot dubbeld blad aan *t boven e 
deel achterwaarts geboogen , daar. onder ftaan res kleen 
dere als wangen zamen luikende , en bedekkende een vroen 
boorentje, bet welk met eenige wolgcbtige vezelen bezet 
d 
De vruchten zyn kleene bouwen, Jebaars: twee lede 
lank, en een pink dik, aan de eene Xyde ingedrükty als 
een Jcbuitje, aan de andere ‘met een ronde rugge ; en 
doorgaande naad , $n de lengte zamen gevoe d rroen, 
daar na fwart-bruin, binnen bangen der niereformi 
zaaden , bard, blinkende buiten groen , en zwartachtig, 
met korte adertjes aan de nand des buiks , dewelke in de 
rype. bouwen rateld, als men ze Dbhud, + NI 
De bladeren , en bloemen bebben een zoeten fmaak, als 
bet befte gras, of klaveren, waar im bet met geen Gee 
nifta overeen komt. De bladeren “fluiten baar "snachts 
opwaarts „digt tegens bare flelen , zoo dat bet gélykt ; alsof 
de geheele flruik kaal ftond , de wortel is wydverfpreid, 
en. J wie oO Ko 
geir % 
0 
boutachtig , en vol, vazélingen ie a 
De Pile Crotsléria minor herd niet bide ke 
ten boog, en Jcbiet mede op met een enol [yee e 
breepte [heel , in weinige zyde-takken verdeeld, en de . 
oft-fteel is binnen een weinig bol. ^ 
De bladeren ftaan beneden drie boven vyf by malkan- 
der , "op lankachtige fleeltjes, die vant Lynkruid gelyk, 
te weten lank, en [mal , bet middelfte is drie leden” an 
een vinger lank, de andere ter zyden een, of twee duim 
lank, ruim een fcbaft breed, en vooren rond, aan zom: 
ASIE ae: v4 
` Haar coleur i$ mette Spaan 
van onderen wat grys. De yd 
gelyk Rlaveren, en ’s nächrs fluiten zy badr opwaar n 
3 
7 O e d 1 o A er 
maar’ geel-groen, ten laat/ien bruins, GE Seet la no 
De wortel is als aan "t voorige. De rype bouwen 12° 
telen; of rammelen nog meer als bet voorige, wanneer — 
men ze fcbud , en dè bladeren werden greetig afgevrecten 
van de Rupzen, zoo dat de gebeele fbruik meeft b ood flat, 
en daarom licht uitgaat, eer by vruchten draagd. De 
D 
