2990 HERBARII AMBOINENSIS Liber VII. cap. LXXIL 
Flos hic tam durus eft,ut, fi alicujus nafo admo- 
veatur, fpinulofus effe videatur, atque a primo fuo 
initio per multos continuos dies inimitabilem fervat 
elegantiffimum purpureum colorem inftar optimi 4- 
maranti, tandem pallefcit, fed nulla ejus decidunt 
petala , generantque in interna lanugine fufca femina, 
quz a pelliculis & lanugine ifta non facile feparari 
poffunt. $ 
Radix digiti longitudinem habet, ubi cito quafi a- 
brupta eft, inque binas tresve divaricationes divifa, 
nodisque feu verrucis obfita , atque in fuperiore ejus 
parte multas longas ad latera emittit ramificationes , 
multis fibrillis & nodis Oblitas. _ 
Altera fpecies alba eft , forma a precedenti non 
diverfa, nifi quod plerumque paulo major fit, ejus- 
que flos penitus albet inodorus quoque , nullaque 
vel pauca admodum prope genicula obfervatur ru- 
bedo,ejus radix eft uti in priore, premorfa quafi & 
verrucofa. 
Nomen. Latine Flos globofus , feu globularius. Malai- 
ce nomine barbaro Bonga Kmop. Javanice Rabna Ba- 
cadja , item Adas Ada[fan ‚primo putavi effe Amaran- 
tum globofum , fed dein comperi propius adcedere ad 
Succife genus , licet. & quidam hanc plantam Zrunelle 
fpeciem effe putent, ab omnibus. autem hisce nimis 
differt. 
Locus. In. Amboina quondam exotica fuit planta, 
ex Java delata, nunc autem fatis multiplicata eft in 
hortis, loca amans arenofa. 
Ujus. Ejus flores potiffimum tempore nuptiarum 
adhibentur, ex quibus corollae nectuntur, quum om- 
nium florum minime flaccefcant. Ejus folia gratum 
prebent olus, fed eum aliis herbis mixta. 
Wadapu Hort. Malab. part. 10. Fig. 37. defcriptum 
cum hoc optime convenit, cujus & bine ibi conme- 
morantur fpecies, una nempe florem gerens purpu- 
reum, altera album , ipfius vires ibi conmemorantur, 
quod. folia ejus cum Sandalo-citrino propinata cu- 
rent tuffim ac dolorem , qui in pectore perfentitur 
poft vehementes tuffes. 
Defcribitur quoque ac delineatur a Jacobo Breynio 
Cent. 1. cap. 51. fub nomine Amaranto affinis Indie 
Orientalis floribus glomeratis Ocymoidis folio, ipfique 
Indico nomine dicitur Putang , quod forte corrup- 
tum eft Portugallici Foelba Botaon, h. e. flos capita- 
tus. Dinas ibi quoque defcribit fpecies, albam & ru- 
bram, cum noftra fatis convenientes planta. 
OBSERVATIO 
Hodie hoe genus Gompbrena vocatur, eftque Gomphre- 
sa caule reto, foliis ovato lanceolatis, capitulis folitariis, 
pedunculatis diphyllis. Linn. H. Cliforz. p. 86. & Caraxeron 
Ocymaftrifolium , capitulis majoribus purpureis. Vaill. af. 
1722. p. 263. & Amaranthoides Indicum foliis Ocymaftri, 
capitulis purpureis. Herm. Parad. p. 14. & Amaranthoides 
Lychnidis folio , capitulis purpureis T. inf. p. 654. & Thef. 
Zeyl. p. 15. ubi vide reliqua. & H. Amfi. part. 1. qui Tab, 
45+ hujus plante fplendidiflimam habet iconem. 
CAPUT 
De bloeme is zoo bard, dat ze iemand onde 
geduuwd , fleekelig voortkomt , en blyft van eren 
gin veele dagen na malkander in baar volle kragt ‚met wé 
onveranderlyke purper , als den beften Amarantus do : 
mag , ten laat/ten verbleektze, doch zonder afvallen SE 
de blaadjes, maar gewinnen in de binnenfte dons, (Zoe 
zaadkorls, die van haare vellekens en witten dons niet 
te fcbeiden E y 
De wortelis een winger lank, en dan fcbiel 
ken, en in 2 of 3 takken zich ak E 
of wratten bezet, aan baar bovenfte veele lange takken 
pos zyden uit/chietende , die mede vol vexelingen en knobe 
en zyn. 
De tweede zoorte is de witte, aan fatzoen van de voor. 
gaande niets verfchillende , dan dat ze doorgaans wat 
grooter van gewas is; de blóeme gebeel wit, mede zonder 
reuk, en men ziet geene of weinige roodigheid by de knien, 
De wortels als aan "t voorige afgebrooken: en knobbelig, 
Naam. Jn ’t Latyn Flos globofus , of globulari 
Maleyts met een verbaflerde ER ei nop. ES 
vaanjch Rabna bacadja, als mede Adas Adaffan , in "t eerffe 
beb. ik "t voor een Amarantus globofus aangezien „maar 
naderband bevonden , dat bet de zoorte cat Jost, nader - 
kome , boewel bet zommige ook voor een Brunelle aanzien 
doch bet tid te veel van die alle. y 
Plaats. Zy is in Amboina eertyds vreemd getöeeft, en 
uit Fava aangebracht, maar nu redelyk vermenigvuldigd 
in de tuinen, wa/Jende geern op een zandige plaats. 
Gebruik. De bloemen werden meeft op bruiloften tot 
kranfjen en kroontjes gebruikt, om dat xy onder alle bloes 
men de onverwelkelykfte zyn. De bladeren zyn een Jer 
kelyk moeskruid , doch werden onder andere gemengd, — 
adapu in Hort. Malab. part. 10. fig. 37. befchree. 
ven, komt bier mede zeer wel over een, en werden bem 
aldaar ook twee zoorten gegeeven, te weten een met pura 
per, en een met een witte bloem ; zyn kragten werden 
aldaar geftelt te dienen ‚dat de bladeren met geele Sar 
gedronken, geneezen den boeften en de pyn , dewelke op de 
bor{t na fierken boeften volgt. , 
Het wert mede befebreeven en afgemaalt by Jacob. 
Breyn. Cent. 1. Cap. 51. onder de naam van Amas 
rantho affinis Indie Orientalis floribus glomeratis Ocy- 
moidis folio, en by bem genaamt op Ooft-Indifch Pu- 
tang , welk miffebien bedorven is van bet Portugeexe 
Foelha Botaon , dat is Knop-bloem. Hy befcbryft mede 
twee zoorten , witte en roode , met bet onze wel overeen 
komende. 
AANMERKING. 
Hedendaags wert dit geflagt Gomphrena genaamt, en is 
de Gomphrena met een regte fteel, en fpeeragtige puntige 
bladen, met enkelde bloem-bolletjes op tweebladige fteel- 
tjes {taande van Linneus in de H. Cliff. p. 86. en Caraxeron 
met het blad van de Ocymafirum , met grootere purpere 
bloem-bolletjes van Vaill in de 48. p. 263. van het Jaar 
1722. en Indifche Amaranthoides met bladen van-de Ocy- 
maftrum, en purpere hoofijes van Herm. in zyn Parad. p. 14 
en Amaranthoides met het blad van de Lychnis, en purpere 
hooftjes vau Zvurnef. inflit. pag. 654. en de Thef. Zeyl. p. 
15. alwaar het overige ziet. als mede in het eerfte Deel van 
de H. Amftelod. welke in de 45 Plaat een zeer heerlyke af» 
‘beelding van deze plant heeft. 
LXXIIL 
