CAPUT SEPTUAGESIMUM 
TERTIUM. 
| Majana utraque. Majan Puti? Mera, 
Ajana mixtam gerit formam Meliffe & Sclaree, 
huié autem proxime adcedit, binz ejus obcur: 
runt fpecies alba & rubra, folioruin. ac petio- 
lorum colore tantum diverfa. 
Primo Majana alba binorüm ác triam pedum alti- 
tudinem habet , paucosque gerit craflos, fragiles , 
quadragonos , & ample articulatos caules, quorum 
inferiores. articuli terra maxime incumbunt, ubi ali- 
ando fibrillas emittunt." Folia ejus ad nodos bina 
Abi obponuntur, quatuorque fimul crucem formant, 
ple diftantia, Urtice vulgaris foliis fimilia, fed craf- 
fiora & fuccofiora, multis pertexta venis , Contrata, 
ap tenuibus & vagis pilis hirta, coloris intenfe viri- 
Contritorum foliorum odor ex Citro & Sclarea mix- 
tus eft. In caulium fummo primo quadragona excre- 
fcit fpica ‚ex pallide virentibus fquamis feu foliolis 
compofita » que dein longior.cvadit , atque inter 
fquamulas iftası flofculos exhibet in verticillis pofitos, 
fed non tam denfe quam in Bafilico, funtque hi pu- 
filli inftar flofculorum Rosmarini, fuperius albi, in- 
ferius coerulei , ex tenuiffimis quafi pedunculis de- 
pendentes, Hosce infequuntür parva veficulz ple- 
rumque concave, vel rarum continentes femen , in- 
ftar arene. pufillum.. — à 1 
«Radix ejus alba eft, laxa, & ample extenfa , prope 
jorem caulem novos producens furculos ‚qui trans- 
plantari poflunt, uti & rami, qui ad noduin fibrillas 
emiferunt. i 
«Secundo Majana rubra, priori in omnibus partibus 
fimilis eft ‚Ted altior exerefcit, majoraque gerit folia, 
o. & viridi mixta, fubtus nempe fulca, ac fu: 
pra variegata, quorum quadam adeo obfcura funt, ac 
magis virent, ac menfibus pluviofis viridis.color fem- 
er prevalet, ita ut pro alba haberetur fpecie, odor 
eft uci prioris, fed debilior, Horesque ejusdem forme, 
fed ex caeruleo purpurei , qui longioribus infident 
fpieis, fpithamam longis. 3 
EN ejus magis rugofi funt, omnesque fufci , at- 
que inferiore parte terre incumbunt, ac facilius fi- 
brillas emittunt, majorique numero ex terra & radi- 
ce p lulant, qua. vaga quoque. & ample extenfa 
| eft, Ejus.femen raro quoque confpicitur , unde fere 
ignotum eft , ex capfulis tamen aliquando decidit , 
it, h. e. Serune cosrulea. Javanice ler. 
f 
' inftillatus 
_exulce- 
Se, foli 
pur 
si 
E bus adcoquuntur3 ut hircinus. e tollatur odor: Al- 
| bz fpeciei fuccus cum: pauxillo aceri mixtus, ac pro- 
E > li 2. 1 VE T 
cum Calappi autem oleo 
| i n- Curat excoriationes inter inguina , 
> echte in illis inflammantur. Folia hec cum 
"u/to. radicis matricis Curcume conmixta , & contri- 
ta,i ae: fuccus propinatus per urinas omnes 
expellit vefice aliarumque partium inpuritates, - 
Tom. V. Rubra 
pinatus vermes expellit, cum 
E 
— mixtus infantum- 
congrumatus fanguis. … etultiffima & inferiora folia . 
VI Bock. LXXI Hooft, AMBOINSCH KRUYDBOEK. 21 
LXXII. HOOFDSTUK. 
De beyde. Majana-planten. — 
M jana is een gemengde fatzoen van Meliffe en Schat- 
ley, doch bet laalfte naaft komende ‚men beeft "er 
2 gedaantens van, witte en roode , in coleur der 
bladeren en fielen maar verfchillende. 
‚ı. Majahá alba werd 2 a 3 voeten boog, ên beeft wei- 
nige vette, brofJe, vierkante , en wyd geleede ftelen, die 
met de onderfte leden meeft óp de aarde leggen, en zome 
tyds Weder inwortelen: De bladeren ftaan aan knien , 2 
tegens malkanderen , en met bun, vieren in ’t kruys , wyd 
van malkander , de gemeene Netelen gelyk, doch. dikker 
en zappiger , met veele aderen , rimpelig, ook met fyne 
en ydele baairtjes bezet, boog-groen van coleur. ` 
De reuk van de gewreevene is citroenachtig , na de 
Scharley trekkende, op den top der flelen komt eerft een 
vierkante aaire voort , oan licht groene Jchühbens of blaad= 
jes gemaakt , dewelke daar na langer werd, en vertoond 
tufjcben de fchubben kleene bloempjes, met kransjes den feel 
omgevende, doch 200 digt nietials aan’t Bafılicum , kleen, 
als Rosmaryn bloeizel , boven wit, en aan ’t onderfte 
Sebeutje blaauw , van dunne fteeltjes af bangende , daar 
op volgen kleene blaaskens.‚meeft-ydels of een weinig zaad, 
zoo kleen als zand inbebbende. : 
De wortel is wit , ydel enwyd ver/preid , by den booft- 
Steel nieuwe [cbeutjes voortbrengende , die men verplanten 
Kati Ms mede de takken daar cen knietje aan is ‚met wor- 
teltjes. 
2. Majana rubra, is bet. voorige inalles gelyk, alleenlyk 
dat bet boger opfcbiet , en grooter bladeren beeft , die uit 
den bruinen en groenen gemengd zyn , te weten onder 
bruin., en boven gemengd, zommige zoo donker als ğe- 
ronne bloed, De oudfte en benedenfte bladeren bebben 
meer groens, en in de regenmaanden is de groente altyd 
meefter , 200 dat men ’t voor "t witte geflachte altyd zou- 
de aanzien. De reuk is als.aan’t woorige , doch flapper , 
de bloemen ook zoo, doch uit den blaauwen purperachtig, 
en ftaan aan lange aairen , wel een [pan lank. 
De ftelen zyn bairiger , allegaar bruin, leggen ook ter 
aarde met baar onderfie declen , wortelen ligter in, en 
Jebieten in meerder getal op uit de wortel, die mede ydel 
enwyd. verfpreid is. Het zaad is ovk meeft Onbekend , eg- 
ter vald bet zomtyds uit de buiskens , en brengt nieuwe 
plantjes voort, daarom men bet niet beboeft te verplan- 
ten, want het. zelden uitgaat, Het waft nergens dan in - 
de Hoven. — E ` 
_ Naam. In "t Latyn Majana alba & rubta. Maleyts 
Majani, en Miani Puti, en Mera, met welke naam bet 
overal bekend is. Ternataans Ate Ate Bafure. Zommige 
Maleyers noemen ’t Daun Hati Hati, welke naam bet 
Marrubium album beeft. Amboin/ch op Hitte Amulen 
Lanit , dat is Hemels-blaauw.Seruné.. Javaans Iler. 
Plaats. Het waft in alle.de Maleyt/che Eylanden , en 
bet fcbynd. van elders bier ingebragt te zyn, om dat bet 
geen regte. Amboinfebe Sie beeft „en meeft in de regen- 
maanden bloeid, wanneer bet op andere plaatzen drooge 
Moeffon is. a , 
Gebruyk. el HAT, hijs, geneeft krimpzel en buryke 
‘Joop ‚den zap van de bladeren. in de ooren gedaan „gente 
de doofheid , die wit zinking komt , en fweering veroor- 
zaakt.. Dexéloe bladeren gewreven , bind men op ont/teeke 
partyen ,. daar een gefweer wil. voortkomen , dezelfde, als 
“ook die van Melifía Lotoria, werden by bokke-vleefch 
gekookt , om zijnen bokacbtigen reuk te benemen. Het zap 
van t witte geflachte met een weinig azyn gemengd en 
gedronken „dryft wit de wormen des buiks , maar het zap 
met Calappus-oly gemengd, Beheefl.de xeerigheid der kins 
deren tu[/cben de beenen, die zeer ligt ontfteekt. De bla- 
deren met een ftuk moeder-wortel van Curcuma gemengd, 
gewreeven, en bet Së gedronken , aettendoor den Uryn 
af alle onreinigheid blaas. 
Oo a Het 
