296 
CAPUT SEPTUAGESIMUM 
SEXTT UM 
Majana aurea. Majana Maas. 
On minus elegans quam mira precedentis Mar- 
N rubii fpecies ab anno 1663. in Amboina obfer- 
vata fuit, que planta magis erigitur priore , cau- 
lesque gerit quadragonos, craflos, pingues, ac fere 
fulcatos , qui in plures dividuntur laterales ramos, 
cruciatim pofitos, atque ex horum alis, alii iterum 
propullulant cauliculi , vel foliorum fafciculi. 
Folia funt uti in Marrubio priore, fed minora, & 
fuperius magis acuminata, ad oras dentata dentibus 
rotundis, ac regularibus, non ita craffa, vel rugofa, 
fed molliora, & glabriora ad tactum inftar holoferi- 
ci, parumque vifcofa, fupra circa oras eleganter au: 
rea , quum vetufta fint, juniora enim citrini funt co- 
loris, feu ex flavo virentia. In ipforum media parte 
macula adparet ampla fanguinea, feu ex rubro fufca, 
inftar fanguinis congrumati , cum quibusdam maculis 
lateralibus, que transverfales , ordinatz , & parallele 
decurrunt, fubtus vero folia hc grifea funt, ac mol- 
liora quam fuperius, fed nulla ibi obfervatur rubedo. 
Totius. herbe odor Terebinthinaceus eft, fapor 
parum amaricans, ejusque fuccus expreffus parum 
rubet uti in Hypecoo. 
Flores, ac femen fere nunquam profert, femelque 
tantum ejus flofculos obfervavi cum illis Marrubii 
precedentis convenientes. Radix ejus oblique etiam 
terre incumbit, multis mollibus fibrillis laxe ipfi in- 
herens. Si in hortorum areis rite preparatis conmit- 
tatur, folia gerit tam copiofa, ut nulli confpici pos- 
fint caules, magnumque format rotundum quafi glo- 
bum, quoque magis Soli exponatur, eo magis flave- 
Ícunt foliorum orae, mediaeque maculae vivide fu- 
Ícae funt, quod elegans, ac rarum praebet in hortis 
fpe&taculum, in locis vero umbrofisfolia quidem ma- 
jora funt, fed ibi magis virent. 
Ejus natura adeo vegetativa eft, quam in ulla ob- 
fervavi planta, abrupti enim ejus caules radiculas u- 
bique emittunt, ubi modo terram tangunt, licet per 
aliquot dies Soli fuerint expofiti, vel in aedibus ab- 
jeti, videtur tamen, per temporis tractum, & anno- 
rum fpatium Amboinenfes frigidos menfes tolerare 
non poffe, poft quatuordecim enim, vel quindecim 
annos iftius temporis nullibi in Amboina tam luxurio- 
fe magisexcrefeit, atque ab ifto tempore fumma cura 
colenda fuit. 
Nomen. Latine Majana aurea, Malaice Majana 
Maas , ob aureum foliorum colorem , licet fufcus prae- 
valeat. 
Locus. Circa annum 1663. in Amboinam translata 
fuit ex Canaria, qua pagus eft Ceramae , ad ejus par- 
tem favoniam fitus, intellexi autem, copiofe quo- 
que crefcere in Ternata, aliisque Moluccis. 
Ufus. Huc usque nullus alius ejus innotuit ufus, 
nifi quod ob elegantem ejus formam ornamenti gratia 
in hortis plantetur. Foliorum vifcofitas, ac Tere- 
. binthinaceus odor declarant, vulnerariam effe herbam, 
quod inquirendum reftat. 
E 
HERBARII AMBOINENSIS 
Liber VIII. cap. LXXVI. 
LXXVI. HOOFDSTUK, 
‘De vergulde Majane-Plant. 
En niet min fchoone dan wonderlyke , , 
E voorgaande Marrubium , beeft men GE "a 
1663. in Amboina gezien , dit fcbiet regier op od 
bet voorgaande, met vierkante, dikke, vette » en bier 
wales Selen, in be jode Kim verdeeld, die in 
ruis fiaan, en uit derzelver {choot al 
"e of bosjes van bladeren, d weer andere fie. 
e bladeren zyn als aan *t voorgaande Ì i 
doch. kleender , en vooren fpitzer, et de a hein 
de tanden ordentlyk gezaagd , zoo dik, nog rimpelig ke. 
maar zagter, en effener in 't aantaften, als el i 
wat kleverig, aan de boven zyde omtrent de kanten ‘iden 
Goud-geel > als ze oud zyn , maar de jonge zyn Curam. 
verwig, of groenachtig. In de midden is een bloed of 
bruin roode vlek, als geronne bloed, met eenige fli pels 
tjes aan de kanten „ 00k met eenige hoeken als hy, d 
de ribben uitlopende. De ribben lopen dwers efchikt pt 
paraleel , van onderen zynze grysacbtig , nek zagter dan 
boven, en men ziet aldaar geen been van de rop. 
Ke en ; : 
e reuk in ’t gebeele kruid is Terpentynachti 
Smaak wat bitter , en bet uitgedrukte di roodachtig - 
Lyk aan ons Hypecoon. ; 
Bloemen, en zaad draagd bet fcbier nooit , ep bet heugd 
my , dat ik "t maar eens gezien bebbe , dragende bloempjes 
als bet voorgaande Marrubium. De wortel legt ook wat 
dwers in de aarde, met veele weeke vazelingen lofelyk 
daar in vaft.. Als men "t op welgebouwde -bedden in de 
tuinen plant, zoo flaat bet zoo vol bladeren, dat mengeen 
Stelen bekennen kan, en een grooten ronden bol formeerd 
boe meer bet ter Zonne ftaat , boe geelder de randen van 
de bladeren zyn, en de middelfte plekken levendig-bruin, 
bet welk een raar, en ciertyk jpeCtakel in de tuinen geefs, 
maar aan fchaduwachtige plaatzen werden ‚de bladeren 
wel grooter , doch blyven groenachtig. 
Het is van zoogroeizamen aart , als ik ooit eenig kruid 
gezien beb, want de afgebrookene Delen vatten, en wore 
telen in, waar zy maar de aarde raken, al bebben ze 
eenige q in dé Zonne; of buizen weg geworpen ges 
legen... Het fcbynd echter , dat ze met lankbeid eeniger 
joaren de Amboinfe koude regen-mouffon niet verdragen 
en konnen „want na veertien, of vyftien jaren na de 
voornoemde tyd beeft bet nieuwers in Amboina zoo weel- 
drig meer willen wallen, en men moeft bet van die tyd 
af al met moeiten onderhouden. d Ge 
Naam. In °t Latyn Majana aurea. In. ^t Maleyts 
Majana Maas, na de Goud-geele verwe der bladeren, 
boewel de bruinigheid meerder is. 
Plaats. Omtrent bet jaar 1663 is bet in. Amboina ge- 
bragt van Canarien , een dorp aan Cerams Zuid-we 
boek gelegen , doch ik verftaa , dat bet ook overvloedig was” 
Je in Ternaten, en andere Moluccos. 
Gebruik. Tot nog toe is geen ander gebruik bekend, 
als dat men "t wegens zyn. fraaje gedaante tot een rari- 
teit in de tuinen plante, De kleverigheid der bladeren „en 
den Terpentynachtigen reuk geeven te kennen, dat bet een 
beelend kruid zy, bet welk nog te onderzoeken faat. 
SSS) 
Si : 
STO RS A 
MS NEE EN N 
D M E 
— e = _ 
d 
CAPUT 
LXXVII 
