312 
Primum feu Arum filveftre majus in defertis , & 
denfis crefcens filvis ftipitem format crure craffiorem, 
& Orgya longiorem, qui terre incumbit inftar frufti 
rudentis, atque hinc ab Amboninenfibus Hila Nid, 
h. e. Draconis Arum vocatur, quum Draconem refe- 
rat feniorem. Hicque ftipes edulis eft, fi coquatur, 
ac prima ejus.abjiciatur aqua. Quo modo media ejus 
fpecies ad ardentem febrim Capialoe didam adhibea- 
tur, in precedenti vide capite. 
Tabula Centefima Septima 
Arum exhibet filvefre , quod eft Arum acaule, foliis fagit- 
tatis, triangulis , acutis , angulis extrorfum flexis acutis, 
H. Cliffort.p. 435. & Arum minus efculentum , Sagittariæ fo- 
liis e viridi nigricantibus , Sloan. Cat. pl. Fam. p. 63. 
Hifl. Sam. Tom. 1. Tab. 106. Fig. 2. ubi ejus folium de- 
pi&um eft, & Nelenfchena major H. Malab, tom, Xl. Ta, 
20. reliqua vide in H, Clifort. I. c. 
HERBARII AMBOINENSIS 
Liber VII. cap. LXXXII; 
De eerfte of grote wilde zoorte in een ; 
bo[Jcben voortkomende gewind een [Lam dither dan = digte 
en langer dan een vadem, leggende op de aard. … eens 
{tuk dik kabeltouw , en werd daarom by de A ` 
Hila Nu, dat is Draken Arum genaamt 2n dat 
een oude Draake gelykt. Ze is eetbaar S als men g M 
kookt , en bet eerfte water weg fmyt. Hoe men 5k ele 
delzoorte tot de koort/e Capialoe gebruiken zal Bap 
"t voorgaande Hooftftuk. 3 n 
De Hondert en fevende Plaat 
Vertoont de wilde drum, het welk is de Arüm zonder feet, 
met driehoekige puntige bladen , als van de Ságittari 1 
en de hoeken der bladen omgebogen van de D. Clifore d 
435. en kleine eetbare Arum, met bladen van de Bag, 
ria uit den groene zwartachtig, van Sloan. Cat. Pl. Fam! 
p. 63. en de Hifl. Jam. tom. 1. Tab. 106. Fig, a. aiwa 
het blad maar vertoont werd, en Nelenfchena major van 
de Hortus Malab. tom. Xl. Tab. 20. zie verders de H; 
Clifort. 1. c. : 
CAPUT OCTOAGESIMUM 
4 ER BLU M. 
Arum aquaticum. Bira Ayer. 
Rum Amboinenfe aquaticum longum gerit caulem, 
A feu ftipitem inftar fubfequentis Anappur , feu 
Dracunculi, qui tres , & quatuor pedes Jongus 
eft, ac binos digitos craffus, cujus media major pars 
terrz incumbit , altera autem dimidia minor pars fefe 
erigit, decumbens autem pars prope radicem fefe ex- 
plicat in tres e acne caules , brachium circiter 
craflos, & ad latera alios emittit ftipites, per deci- 
dua folia in annulos denfos diftinetos , feu articulatos, 
qui craffis fibrillis fefe terre infigunt circa radicem, 
cetera autem ipforum pars nuda eft, & pallide vi- 
rens. 
Cujusvis ftipitis fumma pars fefe dividit in bina plu- 
“rave capita, quorum quodvis fafciculum fuftinet fo- 
-liofum, horumque foliorum petioli octo, & novem 
-pollices longi funt, quorum pars inferior fex nempe 
«pollices longa ad internam partem femi concava eft, 
inftar canalis, ubi fefe invicem ambiunt, Reliqua 
m binorum vel trium pollicum rotunda eft, & 
olida. E i su 
Folia patum recedunt à communi Ári forma, 
uum: inferius non fint áüriculata , vel angulofa, 
fed angufte definunt in binas parvas auriculas, ubi 
petiolus inmittitur , funtque decem , vel duodecim 
pollices longa, in medio quatuor, & quinque lata, 
fuperius in brevem apicem excurrentia, craffiufcula, 
firma, fuperne glabra, inferne coftis obliquis parum 
protuberantia , fuperior. autem petiolorum pars illa 
parum furfum elevat, Inter hofce petiolos ex ftipitis 
ventre multa excrefcunt viridia calopodia, digituni 
longa, & craffa, uno alterove obtufo dorfo longitu- 
dinali notata, que ad unam inclinant partem ; quum- 
que fuperius fefe aperiat dorfum, interne uve quafi 
confpiciuntur , ex viridibus acutis officulis compactis 
-compofite , que fuperius fufcum fuftinent fruftulum 
inftar filveftris Siriboz , omnia autem ifta granula vi- 
"co obdu&a funt. Horumque unum alterumve modo 
erfe&um excrefcit , quz magnitudinem adquirunt 
acce Lauri, oblongo acuminata, que diu funt vi- 
ridia, tandem tamen rubrafunt, glabra, & fplenden- 
tia, intusque continent nucleum externe album, & 
interne viridem. Stipitis fubftantia pallide alba eft, 
& ficca; Hujus herba fapor fallax eit , ininitio enim 
eft fatuus, & aquofus, dein autem tam acriter mor- 
det, quam ullum Arum. ss 
Nomen: Latine Arum aquaticum.  Malaice Bira Ayer, 
& Anappur Ayer , h. e. Dracunculus aquaticus. 
Locus. Ad fluminum ripas crefcit, ut & in apertis 
vallibus, arenofis, & faxofis, qned tamen in hortis, 
& ficcis locis transplantari poteft. . 
Ufus. 
——, 
LXXXII. HOOFDSTUK. 
Het Water- Arum. 
Mboins Water-Aron of Arum aquaticum waft met 
A een langen ftam gelyk bet volgende Anappur of 
Dracuncülus, drie en vier voeten lank , en twee 
vingers dik , waar van ruim de Delft op de aarde legt 
de andere belft opgeregt , bet leggende deel verfpreid zich 
by de wortel in drie of vier ftammen, daar zy wel een 
arm dik zyn, en geven dwers. ter zyden uit andere frame 
men, door de afgewalle bladeren in digte leden verdeeld, 
en met dikke Vajelingen in de aarde vaft omtrent de wors 
tel, want de reft is kaal , en licht-groen., 
Het opperfte van ieder ftam verdeeld zich in twee T 
meer boofden, ieder beftaande uit een bos bladeren, we 
kers flelen agt en negen duimen lank zyn , waar van de 
zes onderfte duimen aan de binnen zyde balf bol zyn ,pe- 
lyk een gent, daar zy malkanderen omvatten. De SE 
rende twee of drie duimen zyn rond en maffef. 
De bladeren wyken wat af van de gemeene Arums for- 
me ,: als bebbende agter geen witfteekende ooren ofte boe- 
ken, maar loopen final toe in twee kleene ooreri s daar den 
Steel ingelaten werd, zyn tien a twaalf duimen lank,in 
de midden vier en vyf breed , van wooren met een korte 
Jpit/e , dikagtig , tyf , boven glad , beneden met zeer 
Jcbuinfe ribben , die niet zeer uithuilen, en met bet boven- 
Ste deel des fleels Baan zy een weinig opwaarts gebogen, 
Tuffchen de ftelen uit baaren buik komen weele gräsgroe- 
ne hooxen, een vinger lank.en dik, met een of twee ftom- 
pe ruggens langs benen geteekend, en alle na eene rye ger 
bogen, en aan de boven|le rugge baar openende, binnen 
ziet men een druifje van groene fpitze korls op malkanr 
der gepakt , boven op met een bruin flukje als wi 
Siriboa , alle met flym omgeven. Wan de korls komt 
maar een of twee tot perfectie, werdende 200 groot als 
een Baakelaar, langwerpig toegefpitft , en blyven lange 
groen , doch eindelyk werdenfe road, glad , en blink 
binnen met een korl, dewelke buiten wit , en binnen 
groenagtig is. De fubflantie des [tamsis bleek-wit, eh 
droog , de fmaak van dit kruid is bedriegelyk , want 1n 
"t.eerfte komt by laf en wateragtig voor , maar daar M4 
byt by zoo fel, als eenig Arum doen kan. 
. Naam. Jn * Latyn Arum aquaticum; In t Moe 
leits Bira ayer, en Anappur ayer , dat is Dracuncus 
lus aquaticus. SS 
Plaats. Het wajt aan de kanten van de rivieren s 5 
in opene valeyen , daar bet zandig is, met fteenen Sé 
mengd , doch laat zich ook op 't droge, en in, de boven 
Planten. Ge 
