34 HERBARII AMBOINENSIS Liber VII. cap. LXXXIV, 
Inferior vaginz pars per aliquod remanet tempus, 
dehifcit, & uvam exhibetuti Arum, ex viridibus gra- 
nulis compofitam cum tuberculis nigris, que etiam 
pereunt nullo fubcrefcente femine. Quidam incole 
ujus peculiarem volunt cönftituere fpeciem , fed pre- 
ter neceffitatem , expertus enim fui, fativum in meo 
horto ita degeneráre. Hujus Sativi Caladii octo nu- 
merantur fpecies, quarum prima, & crafiffinia eft 
Kelady Alang, Amboince Ina Alang, & Ina Kekin 
Malona, ingentem inftar Cucurbitz , feu Camolenge 
gerit radicem , diftinctam nodis digitum latis, atque 
ad dimidiám partem füpra terram elevatur, interne 
rubens, ex nigro fufcis, & craffis characteribus no- 
tata. Foliorum petioli virides funt, nec mäeulati, 
copiofe colitur circa pagum Alang, unde & nomen 
obtinuit. "ng 
Secuuda fpecies eft Kelady Bulu, Amboinice Ina 
tabbla; eft orhnium Humillima , ftipitem gerit cras. 
fum, ac procumbentem, qui fefe parum erigit , fi ba- 
culo adligetur, tumque Orgyz longitudinem habet, 
partem referens rudentis tenuioris, ejusque fubítan- 
tia magis fibrofa eft reliquis, unde & potiffimum co- 
quitur, quumque vetufta fit, minora gerit folia, ac 
florem, feu vaginam fupra defcriptam , tumque illius 
fubftantia fatua, & infipida eft. ; 
Tertia fpecies eft Kelady Annac: Latine Caladium 
tum liberis, feu prole. Amboinice Ina batu , petiolos 
- gerit nigros, ac radicem rotundam , & planiufculam, 
cui adcrefcunt multe aliæ minores radicule, feu bul- 
buli magnitudine Ovorum, & Lanfiorum, quales in 
Combilio’ confpiciuntur. Interna ejus fubftancia iti- 
dem rubet, nullos, vel paucos habens characteres, 
femperque edulis eft, fed matrix parvum excitat 
pruritum, /proles autem non, atque hi bulbuli ex cor- 
tice tanquam ex vagina enucleari poffunt. 
uarta eft Kelady telloor.  Amboinice Ina Manute* 
ru, rotundulos gerit bulbos, inftar majoris Lemon liam, 
qui itiferius caudati funt uti Rapa; interne flavefcen- 
tes, paucosque gerunt fufcos characteres. Ejus pe- 
tioli pallide virent, nec punctulis notati funt. 
Quinta eft Kelady Maraja. Amboinice Ina Maja. 
‘bout, h. e: Lancar fipat ‚: eft fpecies prorepens, Jon, 
gas gerens tenuesque radices, que extra aream pro- 
ferunt plantulas, uti fubfequens Kelady Ayer, funt- 
“que dulces, & edules. Petioliviridesfunt, & macu- 
Jis albis notati. 
Sexta eft Kelady Gomuto. Amboinice Ina Kekin 
‘Mabina, i. e. Caladium fcriptum , Zu Literatum , vul- 
“gatiffima eft; bulbum gerens ex rotundo oblongumy 
interne gerentem lineas nigricantes , ac punétulos, 
Arabicas, ac Sinenfes referentes literas, quz tenui- 
ores, & denfiores funt, SÉ in prima fpecie , quo- 
que he fint copiofiores, @o.meliorcenfetur. Petioli 
ex nigro virent, quales & foliorum cofte fünt. 
Septima rariffima fpecies eft, dicta Kelady Wangy. 
Amboinice Ina Kekermoni, rotundum gerit bulbum, 
& interne characteres pallidos, . Petioli ac coftz pal- 
lide fufcz funt , fique coquatur, & ex olla tollatur, 
odorem fundit Oryze recentis, vel foliorum Keker- 
‘mony. Paucos habet radicum furculos, uti & prima 
fpecies. 
Octava eft Kelady tauwar. Amboinice Ina Appar, 
fere eadem eft cum quinta, feu Ina MafJabóut , quum 
ejus bulbi viliffimum habeant faporem cum fatua ad- 
end unde & non multum expetitur, vel magni 
t. 
« Omnia ceterum Caladia in binas generales dividun- 
tur fpecies, longam, & rotundam. Longe funt Lage- 
nz formes, inferius craffiffime, & inde in obtufum 
apicem, feu primariam excurrentes radicem , quz 
brevis, & incurvaeft, Rotundabulbofaeft, inferius 
jn dcutum excurrens apicem, ot Rapa, hzc fubftan- 
tiam habet molliorem , & faporem preftantiorem, 
quum longa plerumque fibrofa fit. 
Omnium fpecierum fólium in medio, ubi petiolus 
inmiffus eft, finum, ac foveolam format, in quaros 
continetur, atque inde folium fefe dividit in tres ma- 
jores nervos, quorum medius directe ad apicem ex- 
currit, bini alii ad orasterminantür, ex hifce fefe pro- 
pagant relique cofte. In pingui folo Caladium fati- 
vum fex pedum altitudinem habet, foliaque tam am. 
pla, ut pro pueris integumento inferviant. 
Nomen. 
Het onderfte blyft noch een tyd lang Baan berft o 
en vertoond een drüive , gelyk bet Arum 5 van groêne ben 
gemaakt , met [warte noppen , die ook vergaan zon der 
genilyk zaad te formeeren. Zommige Inlanders willen 
een byzondere zoorte bier van maken » doch bet is on ds 
dig, want ik bebbe ervaren , dat bet tamine in m CN 
tum "od. veraart is. Men beeft agt zoorten e, 
ze tamme Kelady, de eerfte en dikfle zoorte is Kelady 
Alang, in 't Amboins Ina Alang, en Ina Kekin Malo 
na, bet beeft een grote wortel, gelyk een Couwoerde. of 
Camolenga, met leden van een vinger breed , en fe 
wel de belft boven de aarde , binnen roodagtig ; mer 
fwart-bruine en grove charatteren. De fielen der blade 
ren zyn groen, en niet gefpikkeld , ze werd veel geplant 
omtrent bet Dorp Alang , daar ze de naam van beeft, 
De tweede is Kelady Bulu, in °t Amboins Ina toha. 
lo; is de laagfle van allen, gewind een dikke leggenden 
flam, die zich wat opregt , als men bem aan een ftok 
bind , en werd als dan een vadem lang , gelykende een 
fiuk van een dun kabeltouw , zyn fubjtantie is dradiger 
dan de andere, en daarom werd ze meeft gekookt; als ze 
oud werd, zoo gewind ze kleene bladeren, en een bloeme 
of fcheede , gelyk boven gezegt is, en zyn fubftantie werd 
als dan laf en onfmakelig. 
De derde zoorte is Kelady Annac, in ’t Laty Ca. 
ladium cum liberis, in °t Amboins Ina hatu , beeft fwar- 
te flelen , een ronde platagtige wortel, daar fondom 
veele andere en kleender wortelen aanbangen , inde grote 
van eijers en Lan(Jen , gelyk men aan °t Combili ziet 
De binnenfte fubftantie vald ook roodagtig , met geene of 
weinige Caracteren , en zyn altyd eetbaar ‚doch de Moeder 
jeukt wat, en de kinders niet , die men wit baare Jcbor(fé 
als uit een fcheede drukken kan. 
De öyfde is de Kelady Telloor. Amboins Ina Mas 
nuteru, is rondagtig van wortelen, als een groote Lemon 
Itam , dog onder aan een fteert als een Raape , van binnen 
geelagtig , met weinige bruine charatteren, De fielenzyn 
licht-groen , ongefpikkeld. i 
De vierdeis Kelady Maraja. Amboins Ina Maffahóut, 
dat is Lancar fipat , is een kruipende zoorte , met lange dun- 
ne wortelen , die buiten baar perk /pringen , en aldaar 
nieuwe plantjes voortbrengen , als de volgende Kelady Ai- 
jer, zyn nogtans zoet en bekwaam om te eeten. De fie: 
len zyn groen met wit gefpikkeld. 
De zesde Kelady Gomuto. Amboins Ina Kekin Ma- 
hina. Caladium fcriptum of Literatum is wel de ges 
moonfle. uit den ronden lankwerpig , binnen vol fwartag- 
tige linien en JLipjes , Arabifcbe of Sineefcbe letters gely» 
kende , fynder en digter dan aan de eerfte zoorte , en bot 
meer die daar in zyn, boe beter men ze acht. De ftelen 
zyn zwart-groen , gelyk ook de ribben aan de bladeren. 
De zevende is een zeldzame zoorte, genaamt Kelady 
‘Wangy, in ’t Amboins Ina Kekermoni, beeft een ron- 
de wortel, en bleek fcbrift van binnen. ‘De fielen , en 
ribben zyn licbt-bruin , als men "t kookt , en uit de pot 
neemd , zoo beeft bet een geur , als verfche ryft of de 
bladeren van Kekermony. Het beeft weinig uitfpruit- 
zels aan de wortel, gelyk ook de eerfte zoorte. z 
De achfte is Kelady tauwar, in *t Amboins Ina Ap- 
par, is /chier bet zelfde met de vyfde , of Ina Maflahöut, 
om dat zyne wortelen de flegtfte van finaak zyn met een 
laffe adfirittie , en daarom niet veel geacht werden. 
Anders werden alle Keladis in twee generale zoorten 
verdeeld , lange, en ronde. De lange zyn de vles-formi- 
ge, beneden op ’t dikfte , doch van daar wederom in een 
Stompe fpitze , en een booftwortel uitloopende , die kort, 
en krom is. De ronde is bolagtig , beneden mede in een 
Jpitze uitloopende als een Raape , aeze boud men meede voor 
korter van fubftantie, en beter van fmaak, daar de lan 
ge gemeenlyk baairagtig zyn. 
Het blad van alle zoorten formeerd inde midden, daar 
den fteel ingelaten is, een kuiltje, daar in den dog? 
blyft flaan , en van daar verdeeld bem den fteel in drie 
booft-zenwwen , waar van de eene regt vooruitloopt na de 
Jpitze , de twee andere loopen na de ooren , van deze ver 
Jpreiden bun de andere ribben, Aan vette gronden W4 
de tamme Kelady, zes voeten boog , en de pladeren 209 
breed , dat zy voor een jonge tot een mantel verftrekken- 
Naam. 
