320 
Hujus plante acrimonia fatis declarat, Aro adfi- 
nem effe, maxima autem In radice detegitur, que 
vehementior eft, quam in ullo Aro, quaeque per 
nullam coétionem tolli poteft, Quum in hortis cre- 
feat, ubi nulla ipfi conceditur quies, humillima- 
plantula eft, cordiformia nec divifa gerens folia, 
ac radiculam vix nucis avellane magnitudinem ha- 
bentem, qui bulbus nihilominus tam acer eft, quam 
in ullo Aro. 
Nomen. Latine Arifarum -Amboinicum. Malaice 
Calamojang , & Bira Kitsjil. ` hag 
Locus. Nullibi copiofius vidi quam in areis, & hortis 
undique circa caftellum Victoriam fitis, ubi tam co- 
piofe .contra voluntatem dominorum provenit , ut 
evelli; ac fubigi fere nequeat, ex minima enim ra- 
dicis fibrilla, que in terra fupereft , nova regermi- 
nat plantula, que tamen nunquam magna eft, nifi 
in defertis hortorum areis, & angulis. 
Ufus ejus huc usque nondum innotuit, atque tan- 
quam Zizania habetur, eítque non tantum difficile, 
ut exftirpetur, fed etiam périculofum eft pueris, qui 
elegantes ejus rotundos bulbulos invenientes illos 
arrodunt , acfi aliquid delicatum effet , unde magnus 
fatis cauffatur labor , antequam ardor in ore, ac 
faucium contractio inpediatur. 
' Expertum enim eft, tales inprudentes pueros, qui 
hanc adroderant radicem; tantam habuifle in lingua, 
& labiis tumefcentiam , ut binorum circiter digito- 
rum craffitiem adquirerent he partes , quique fefe 
infuper circum vertebant convulfivi quafi, ita ut vix 
a prefenti liberarentur morte, adfumendo , & partes 
inliniendo , oleo Calappi, ejusque lympha, unde poft 
trium dierum fpatium curati , & inintegrum reftituti 
crant. 
OBSERVA TIO. 
Planta hec eadem videtur , que Arum humile, Ceyla- 
nicum , Jatifolium, piftillo coccineo vocatur in H. Amft. 
part. 1. Fig. 51. p. 97. & Thef. Zeyl. p. 34. Eftque A- 
rum humile, Arifarum dictum, latifolium , Ceylonicum, 
piftillo longiffimo, miniato colore. H. Med. Amfi. Cat. p. 
36. &c. vide & F/. Malab. pag. 9. Huc & pertinet Arum 
trilobato folio humilius, & minus Zeylan. Par. Bat. p. 78. 
ubi icon: & Dracunculus Indicus, folio trifido Tournef, in- 
flits pag. 161. & Thef. Zeyl. pag. 89. ubi vide reliqua. 
HERBARII AMBOINENSIS. 
Liber VU. cap. LXXX vr, 
De fcberpiebeid van dit gewas bewyft 
dat bet wit de maág[tbap van Arum is, dow q 
Jcberpigbeid is wel in de wortel, ja felder dan meefter 
nig Arum mag zyn; welke Scherpigheid ook m = We 
kooken daar wit te brengen is. Als ’t in néier E 
komt~, daar bet geen rufte heeft, zoo bly fet bet Kate 
beel laag kruidje , met bertformige, en al néiff y 8e 
deelde bladeren , een worteltje, Jcbaars een Hazel. ase 
groot, niet te min: zoo fcberp wreed’, als men y enim. 
nig Arum kan verwagten. am 
Naam. In’t Latyn Arifarum Amboinicum 
Maleyts. Calamojang, en Bira Kitsjil. f 
Plaats. Jk beb bet nieuwers meer gezien, dan ind 
erven, en tuinen, die rondom bet Cajteel Viktoria | > 
gen, daar ’t 200 abundant ook tegens dank oan de 
genaars voortkomt , dat men 't' qualyk kan vitro ut 
Komende van bet min[le vexeltje, dat van de eet $ 
de aarde blyft, een nieuwe plante voort, "t welk > 
&Ndegzaam : 
Int 
nooit groot werd dan, op’ verlatene bedden, en bet 
Gebruik. Tot nog toe’ is van zyn gebruik nig miete 
bekend , en bet werd voor een onkruid geboud , 
lende miet alleen moejelyk om uit te "e thar he oe 
wend is , maar ook zorgelyk voor Kinders , die zyne 
fraaje ronde worteltjes vindende , aan. dezelve als aan 
wat lekkers knouwen , en dan moeite genoeg veroorzas 
ken, eer men dat wurgen , en branden in de keel , ben 
TEE f : 
em beeft ervaren, dat zulke. onvoorzigtige ki 
die deze wortel geknouwd bebben, asen $ Coren: 
en lippen opgezwollen: zyn., dot zg fcbier twee vingers 
dik wierden, en: baar om wierpen. ^ Ter. nauwer. nood 
wierden zy van een fcbielyke dood verloft, met bet ine 
neemen, en befmeeren van Calappus Oly, en Calappus 
Sie waar door zy ma drie dagen weêr te recht raak- 
en, 
AANMERKING. 
Deze plant fchynt dezelve te zyn met die, welke hee 
lage, breedbladige , Ceylonfche Arum; met een hoog« 
roode Taart genaamt werd, in het eerfe deel van de H 
Amfi. Fig. 51. p. 97. en de Thef: Zeyl, p. 34, en is het 
laage, breedbladige, Ceylonfche Arum, Arifarum genaamt, 
met een zeer lange, en hoog-roode Taart in de Catal. 
van de Amfi. H Med. p. 39. &c. zie ook de FI. Malad. 
pag. 9. Hier toe behoort mede de Zeylonfche kleinder, ew 
lager Arum, met een blad in drieverdeelt, van de Por, Bat. 
P. 78. alwaar deszelfs afbeelding: en Indifche Dracunculus, 
met een blad in drie verdeelt van Tournef: infit. p. 161. en 
de Thef, Zeyl. p, 89. alwaar het overige ziet. N 
CAPUT 
LXXXVIL. 
