33 HERBARII AMBOINENSIS. Liber VIII cap. LXXXVIII 
CAPUT OCTOAGESIMUM LXXXVII. HOOFDSTUK 
UE EA V UM: 
Anappur: 
Dracunculus Amboinicus. 
HE planta fpecies eft Dracunculi aqatici , ftipitem 
gerens procumbentem , & prorepentem , qui hinc 
; pro radice etiam haberi poteft, dividitur autem 
in tres fpecies, in nigram, albam, & rubram. 
Primo Anappur nigra, feu mas longam, ac rotun- 
dam profert radicem, magna ex parte fupra terram 
elevatam , quz fuperius fefe parum erigit inftar ftipi- 
tis:  Ipfius pars fuperior fefe dividit in quinque fexve 
longos cauliculos, quorum quivis peculiare fuftinet 
folium uti in Caladio, ipforumque fuperiores partes 
fere rotundz funt, inferiores aperte , ubi fefe invi- 
cem ambiunt, ibique digitum craffi, fuperius vero ul- 
tra pennam crafli, altitudinem habentes binorum, ac 
binorum cum dimidio pedum, funtque glabri, palli- 
de virentes, ac firmiores quam in Caladio. 
Folium ejus ex rotundo cordiforme eft, inferius bi- 
nis rotundis auriculis notatum, ita tamen ut angu- 
lum forment, & in medio profundum fulcum , in quem ' 
petiolus inplantatur, qui inde fefe dividit in feptem , 
vel novem nervos, quorum maximus recte excurrit 
ad finem, & ad latera alios quoque emittit, alii ve- 
ro latérales nervi incurvis decurrunt finibus ad oras, 
inferius protuberantes, ac füperius in folio fulcos quos- 
dam formantes; folium hoc in brevem terminatur a- 
picem, eftque novem, vel decem pollices longum , 
paulo minus latum; tenue, viride, glabrum , & 
fplendens. °- ^ LEON, GO 
Petiolus folium fuftinens, quum fenefcat , ad fupe- 
riorem partem plerumque incurvatur , & ad internam 
partem füleatüs eft, ex. cauliculorum-ventribus quis 
dam .excrefcunt breviores, & albicantes pedunculi s. 
quorum quivis füftinet oblongum ,.ac viride cornicu- 
lum, vix minimum ` digitum longum, & craflum, 
quod fefe inftar vagina aperit , fructumque exhibet 
fongo Piperi emulum, qui in fuperiore parte digiti 
articulum longus eft, ex flavocinereus , fub hoc alia 
confpicitur conlectio quafi uvarum ex ftaminulis com- 
pofita inftar florum Pandani, quz in grana excrefcunt 
viridia, fenfim ignea, & tandem crocea. 
` Quum vagina hzc fefe aperiat, ingratum fundit o- 
dorém ,'füperiorque pars obduéta eft vifcofitate'y que 
bunc excitat odorem. Tempore florifero-quivis cau-. 
liculus foliüm fu(tinens in inferiore fua parte turgidus, 
& gravidus quafi videtur, e cujus poftica parte-aliud 
anguftum provenit folium , parvum referens gladium. 
femi pedem longum, ac pollicem latum, in quo fru- 
tus latuit, binis craflis nervis pertextum, quod dein 
inveteratum marcefcit, ac dependet, atque ex ejus 
ventre quatuor , ac quinque plerumque fructus ex- 
crefcunt. 
Radix, uti dictum fuit, magna ex parte nuda fupra 
terram eminet, binos, ac quatuor pedes longa, & 
binos digitos craffa, inftar farciminis , inbrevesannu- 
los diftinéta, qui tamen non protuberant , & obdu- 
&i funt pelliculis obfcure fufcis, in quibusdam au- 
tem locis longas, & zquales emittit fibrillas, fupra 
terram virides, fed in folo albas , longos referentes 
vermes, ac profunde in terram penetrantes. Radix 
interne alba eft, folida, & fibrofa, gravis odoris, fi 
diffecetur, quz nafi pruritum cauffat fere inftar con- 
triti Raphani. m 
Secundo Anappur alba, feu femina fere nil differt 
a precedenti fua forma, utriusque enim folia nunc 
rotunda , uti fupra notatum eft, nunc oblongiora, 
& acutiora funt inftar illorum Ari, hac in re autem 
optime diftingui poffunt, quod feminz folia pallidio- 
ra fint, atque in medio lineam habeat flavam, feu 
albicantem , juxta nervum medium decurrentem. 
Fructus funt quoque caudz granulofe inftar longi Pi- 
peris ex vaginis fuis eminentes. Radices inter fefe 
conveniunt, fed feminz magis albent externe, multis: 
que craffis fibrillis obduéte , interne quoque albe, & 
fibrofæ , fed multo fortiorem fpirant odorem illis Ma- 
ris, qui nafo fatis acris eft, & capiti moleftus. 
"Tertio 
\ 
De Amboinfebe Dracunculus. 
It is een geflacht van Dracunculus aquaticus 
D een leggende ftam , die men ook ME ies, bon 4 
den kan, en is verdeeld in drie zoorten , de Loi 
i de tweede Sie de derde roode, ` 19 
eeerfbe Anappur bet fwarte , of Manneken; 
lange ronde wortel, meeft boven SE leggende teeth eon 
"t einde baar wat verbeffende als een flam. Het oper ite 
des zelfs verdeeld zig in vof en zes lange ftelen, ieder cen 
byzonder blad dragende , gelyk een Kelady A boven Schier 
rond , beneden geopend, daar zy malkander omvatten ‚en 
aldaar een vinger dik, maar boven ruim een fcbaft. dik 
> 
van twee tot twee en een balf voeten hoog, glad, licht- 
Jager dan aan de Kelady. Pë: CN Green, 
- Het blad is uit den ronden bertformig, agter thet twee ron 
de ooren, zoo nogtans , dat xy een boek formeeren , en na 
binnen toe een diepe bogt , daar den fleel ingelaten werd 
die bem van daar in zeven of negen Zenuwen verdeeld. 
waar van de grootfte regt uitloopt , en nog andere ter zy 
denuitgeeft, maar de andere Zyde- Zenuwen loopen. met 
kromme bogten na de kanten, beneden uitbuilende, en bos 
ven eenige voorens in 't blad formeerende:, het blad zelfs 
beeft van vooren een kort fpitsje , en is negenen tien duimen 
lank, wat minder breed, dun, regt gras-groen „glad, 
en blinkende. tere: 
De blad draagende fteel beeft , als by oud «verd. , aan 
zyn bovendeel gemeenlyk een kromte., en aan: de binnen 
zyde een voore, uit den buik der [telen komen. ettelyke 
kortere , witagtige Delen voort , ieder dragende een Janke 
werpig groen boorentje , fébaars een pink lank en dik , bet 
welk bem als een febeede openende vertoond de vrucht in 
gedaante vaneen lange peper , aan "t bovenfte deel een lid 
van een vinger lank, uit den geelengraanw , daar onder 
zit een andere vergaderinge of druive,uit veefeltjes gemaakt, 
gelyk de bloeme van Pandang, waar wit worden groene 
= als birfe Zaad , met er tyd vuurrood en hoogegeel wer- 
Sch 
- Als baar de booze eerft opend , dan komt ^er een onlie- 
felyke reuk uit , en bet bovenfte druifje is overtrokken met 
een flymerigbeit „ daar die reuk aan zit. In de tyd van baar 
re faizoen ziet men een ieder blad draagende fleel. aan zjn 
onderfte deel zwanger, en van achteren een ander [mal 
blad als een fweerdeken een balf voet lank-, en een duim 
breed, daar de vrucht ingezeten. beeft. , met twee dikke-Ze- 
nuwen doortroRkken, bet welk daar naoud geworden afs 
pek c S uit den buik komen gemeenlyk vier of vyf vruch: 
en voort, x > vorm 
De wortel, als gezegt, legt meeft blood boven de aarde, 
twee a vier voeten lank y twee vingers dik, alseen braad- 
worft „in korte leden verdeeld , dog die niet witfteekt , en be- 
kleed met donker bruine vellen, bier en daar geeft ze lan- 
ge en effene Vafelingen uit, die boven de grond groen zn, 
maar in de grond wit als lange wormen, diep in de aarde 
gaande. Binnen is de wortel wit, vaft, endradig , van 
een flerkereuk, als men ze doorfnyd , die iemand in de neu- 
Je Kitteld , fcbier als gewreeve Mierik. 
De tweede Anappur ’t witte of wyfken, ver/cbild in 
gedaante febier niets van "t voorgaande , want van beide 
vind men de bladeren zomtyds rond , gelyk boven be/chree- 
ven zyn , zomtyds lankwerpiger en fpitzer gelyk Arum, dog 
bier in zyn zy beft te onderfcheiden , het Wyfkens blade- 
ren zyn lichter groen, en bebben in de midden een geele 
of witagtige ftraale langs de Middelzenuwe, De vruch- 
ten zjn mede korrelige fleertjes , gelyk lange peper , uit baa 
re boozen voortkomende. De wortelen zyngelyk, dog aan 
"t Wyfken van buiten witter, met veele dikke Vafelingen 
bebangen , van binnen mede wit en dradig , maar van een 
veel flerkeren reuk als bet Manneken, die de neuze Ur) 
Jcherp voorkomt , en "t booft bezwaarlyk is, 
De 
