328 HERBARII AMBOINENSIS Liber VII. cap: XCI, 
Obportunitate mentionem me facere de Dracontio, 
cupidus fum fciendi, quando primum progerminet, 
ac fefe obferat inftar fungi diverfi coloris haud ine- 
legantis adfpectus , atque an tuumquam obfervaveris, 
tale progermen tam tetrum , & horrendum de fe 
Ípargere faetorem , homini intolerabilem, immo fere 
putarem, peftem ipfam inde poffe oriri, qualis mihi 
nempe obvenit vefperi quadam in horto meo poft 
domum, ubi hzc planta locata erat, familia enim 
mea in domo vix tolerare iftum poterat, ego autem 
ubique inquirens, tandem ad hanc adcedo plantam, 
ad quam ante femi quadrantem hore adfueram , nec 
ullum tunc obfervare poteram feetorem, nunc autem 
comperiebam venenofum hunc, ac penitus virofum 
de fe fpargere foetorem, quem itaque mox a puero 
jubebam abfcindi , & projici in foffam , quum omnis 
foetor difpareret, altero die ipfam plantam juffi effo- 
di, & transplantari in hortum fuburbanum, comperi- 
que radicem intra anni fpatium ultra octo pondera 
adcretam fuiffe. 
Tabula Centefima Decima Tertia 
Ad Figuram Primam Taccam exhibet Phalliferam cum fru- 
Gibus ejus aa feparatis. 
Figura Secunda Phallum ipfam, feu Tacce fungum denotat, 
OBSERVA PEO 
Videtur hzc planta eadem effe, que Dracunculus Zeylani- 
cus polyphyllus , caule afpero , virefcente, maculis albi- 
cantibus notato Zournef: inft. p. 160. & Thef. Zeyl. p. 20. 
ubi plures ejus funt varietates , ut & Dracontium Zeyla- 
nicum ramofo folio maximum Par. Bat. p. 89. & Arum 
Polyphyllum .Ceylanicum caule fcabro:,\ viridi-diluto , ma- 
culis albicantibus notato: H. Amfi. p. 1. pag. 99. Fig, 52. 
By deze occafie , dat ik mèntie maake van bet Draconti 
um , ben ik nieusgierig te weeten, wanneer bet wé 
in zyn beginzel, en zig vertoond als een fungus dE 
Jcbeide coleuren , niet onluftig om tezien, of UE ooit ot 
geohferveerd bebt, dat zulk progermen een abóminabelen 2 
vervaarlyken flank van zig geeft, die voor een menfch kz 
lydelyk is, ja ik zoude my byna inbeelden, dat zelfs de 
felt daar wit ontftaan zal konnen, zoo als my dezelve o 
zekeren avond in myn tuin agter myn buis , daar Sa 
plante [Lond , ontmoetede , konnende myn volk en buisgezin 
bykans in buis niet duuren , en ik over al zoekende kome 
ten laatften ontrent deze plante , by dewelke ik nog voor 
een balf kwartier uurs geweeft «vas , en de minfte kwaa. 
de reuk niet daarby badde befpeurt , bevond ik, dat ze deze 
venynige flank en virus van zig gaf , die ik daar op aan= 
Stonds van een jonge liet affnyden , enin de burewal Jiny- 
ten, en daar mede was dezen flank ten ban. verdwee- 
nen, daags daar aan liet ik dit gewas uitgraaven om in 
myn tuin buiten de Stad te planten , en bevond, dat de 
wortel binnen de tyd van een jaar tot over de acht 
pond aangegroeid «vas. 
De Hondert en Dertiende Plaat 
Vertoont in de Ee»/le Figuur de Campernoelie dragende Tac- 
ca met deszelfs vruchten aa afzonderlyk. 
De Tweede Figuur wyft aan de Phallus , ofte de Campernoe- 
lie van de Tacca zelfs, 
d A : ` ^ * 
AANMERKING, 
Deze plant fchynt dezelfde te zyn met de Zeylotifehe 
veelbladige Dracunculus met een ruige fteel ; groenagtig, 
en met witte plekken geteekent van Tournefv inf: p. 160 
en de Tiet p. go. alwaar meer veranderingen zyn, en 
het Zeylonfche grootfte Dracontium met een takkig blad, 
van de Par. Bat. p.-89. en het Zeylonfche veelbladige 
Arum, met een rüige fteel, die licht-groen , en met wit- 
te plekken geteekent is H. Amf. p. 1. pag. 99. Fig: 32. 
per E — 
CAPUT NONAGESIMUM 
PRIMUM. 
«Tacca litorea. ` Tacca Laut: 
quee Tacce {pecies eft, que in Hate erefcië 
non tam amplam gerens frondem quam antece- 
dens, fed ejus laciniz funt majores, & rügofio- 
res, quam in priotibus, ac quoque flavefcentes. — 
Radices ejus panem referunt , magnitudine binorum 
pugnorum; immo majores, nude, & gilva obducte 
pellicula, interne albe, & fuccofe, atque ex fupe- 
riore ipfarum parte multz dependent fibrill& , undi- 
que autem ad latera nodi excrefcunt ; ex quibus no- 
vi propullulant furculi, Primaria vero radix directe 
cauli obpofita fxpe haud major eft minore pugno, 
bulbofa, ac fine gemmis, ad binorum vero digitorum 
fpatium fupra hanc e ftipite craffus excrefcit caulis , 
deorfum flexus, e quo fimilis dependet radix , feu 
.bulbus, plerumque major primaria radice. Juxta ma- 
jorem ftipitem, qui non ultra binos pedes altus eft, 
alter,. & longior provenit caulis, quinque fexve pe- 
des altus, rotundus, nudus, interne concavus, acfi 
‚minor effet hafta. Hic in vertice elegantem gerit 
frondem, feu umbellam , compofitam ex fex tenui- 
bus, ac viridibus petalis, erectis, ac formam haben- 
tibus cufpidis hafte , inter hanc dependent quidam 
virides, & ftriati nodi, acfi flores effent, cum multis 
longis, & ex purpuro fufcis filis, que elegantem re- 
prefentant fimbriam , quam Centuriones in fuis cin- 
gulis gerunt. Hic caulis aliquamdiu ita viget, donec 
fufca decidant fila, ac nodi ifti craffitiem obtinent 
minorum Prunorum, vel Caftanearum , inferius lati, 
fuperius acuminati , & umbilicati, ac per longitudi- 
nem fex protuberantibus coftis ftriati, 1n hifce multa 
locantur fufca femina, inftar granorum Tritici, per lon- 
gitudinem ftriata, dura, intus alba, ac maturefcunt O- 
€tobri , foetoremque fundunt Pinange vetufte PE 
omen. 
XC HOOFDSTUK 
De Strand T. acea. | 
DE derdé zoorte van Taccais die geene , die We 
: waft, zoo breed niet van kruin als de naaft voor- 
2, gaande, maar grooter van lappen , welke rimpeli- 
ger zyn als aah "t voorige , mede geel-groen. ; 
- De wortelen zyn broodjes. in de grootte van twee vuiften 
of meer y buiten kaal, en met een vaal buideken omgeven, 
‚binnen «vit , en zappig, van boven hangen er veele Vofe- 
lingen, rondom ter zyden komen knobbelen voort , waar 
uit nieuwe fpruitjes worden. De principaale wortel regt 
over den ftam fkaande is dikwils niet grooter dan eenklee- 
-ne vuift , bultig , en zonder afzetzel, maar twee vingers 
boven de zelve komt uit den ftam een. dikken fleel neer- 
waarts, daar aan een diergelyke wortel of bol bangt , E: 
meenlyk grooter dan de principaale. Nevens den booft- 
ftam, die niet boven de twee voeten boog is , komt een 
anderen-langer fteel voort , vyf a zes voeten boog , rond» 
‚kaal , van binnen bol, als of °t een balve pieke was. Dee 
ze draagd op zyn top een cierlyke kroon , gemaakt van zes 
groene dunne blaadjes , die over eind ftaan , gefa 4 
als "t yzer van een [peer , tu[Jcben de zelve bangen eemge 
groene en geftreepte knoopen af , als of ^t bloemen waren, 
nevens veele lange enpurper bruine draden , perbeelden- 
de de cierlyke kwalte, die de Capiteinen aan baare partt- 
zaanen dragen. Deze fteel blyft langen tyd 200 Jaan, 
tot dat de bruine draden afvallen , en de knoopen ci 
den zoo dik als kleene Pruimen , of Caftanjen , ane bree > 
en vooren toege/pit/E , met een kroontje, in de lengte 2 
zes uitfbeekende ribben geftreept , daar in leggen "n 
bruinagtige Zaden , als Tarwe korls, langs em 
fireept , bard, binnen wit , werden ryp 1n „December » 
en rieken als verrotte oude Pinang. 
Naam. 
