IX Boek. VI Hooff. 
Siri Seytan fimile quoque eft Sirium filveftre, in 
filvis longis flagellis per terram prorepens, - Ejus fo- 
lia minora funt , tenuiora, rotunda, nec ita rugola, 
ex nigro: virentia , ingrati faporis, & odoris, unde 
in nulio funt ufu,.Ambonice vocatur Ammelaun matta 
rulalan, h. e. Sirium aver/ationis. 
Tabula Centefima Decima Nona 
Ad Figuram Primam Sirium exhibet zerreffre. 
Figura Secunda Sirium denotat frigidum , uti a Rumpbio 
vocatur. 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 
345 
Siri Seytan is ook een diergelyke wilde Siri, in 't bos met 
lange ranken langs de aarde kruipende.. De bladeren zyn 
kleender , dunder', rond, en zoo rimpelig niet , zwart- 
groen, van een onlieflyke reuk em /maak, en werd tot 
niets gebruikt , in bet Amboins biet bet Ammelaun matta 
rulalan , dat is Siri, daar men afkerig van is. 
De Hondert en Negentiende Plaat 
Vertoont in de Eerffe Figuur de kruipende land- Siri. 
De Tweede Figuur wy aan het koude Siri, zoo als het van 
Rumphius genaamt werd, 
CAPUT SEX ADM 
Sirium frigidum.: Siri dingin. 
Ertia filveftris Sirii fpecies cognominatur frigida; 
que in binas fubdividitur fpecies, primo rotun- 
difoliam , fecundo -longifoliam, 
Primo rotundifolia, feu rubra fpecies longis prore- 
pit Gees? per herbas ; ejus-caules ex rotundo parum 
plani funt , & ftriati; Folium ejus cum illo Si fava 
convenit, cordiforme, & auriculatum, ac profunde 
fülcatum, ubi petiolus fefe in quinque fexve. dividit ` 
nervos, foliumque glabrum, & molle eft, fi tanga» 
tur. Petiolus, cui folium infidet, ex fufco > & vie 
ridi mixtus eft colore, uti & nervi fubtus acute pro- 
. tuberantes. Folium ipfum latius eft, quam longum, 
-- quatuor nempe pollices longum, ac paulo latius.: .E- 
- jus auricula parum elevantur, unde & prope petio- 
A infundibulum quafi formant, illius fapor primo 
fere fatuus eft inftar debilis Sirii, dein autem parum 
acriseft, qui diu linguam, vellicat, Folia hee aliquan- 
do quinque gerunt nervos inferius concurrentes , me- 
dius autem mox ad Siero partem in tres alios divi- 
ditur,qui non femper fufei fünt,fed intenfe virides, fique 
adcurate adtendatur, inferius fubtilibus pilis hirta funt. 
Quadam folia trium pollicum latitudinem ,. ac qua- 
tuor longitudinem habent, & inferius per fulcum pa- 
rum aperta, hoc enim Sirium multas fubit varietates. 
Ap detegere potui, talia folia, que in vento- 
4 & ficcis crefcunt locis , parvam habent aperturam, 
nunc longiora, nunc latiora, ac petioli parum, , vel 
vix flavi funt. Quod in Sagus filva, & vallibus cre- 
fcit, majora, & inolliora gerit folia, profundiorem 
'fulceum, ac magis fufca funt, Fructus in hoc nullos 
buc. usque obfervavi. 
Secundo longifolia , feu alba fpecies, fimiles gerit ex 
rotundo planos, parumqué rugofos „.ac fiffos quafi 
-caules , qui prope. d A cum. fibrillis fefe quo- 
que arborum corticibus Thplantant, rami autem ro- 
tundifunt, glabri, firmi , & virides, nec fufci. Folia 
eodem locantur modo, .quinque fexve pollices longa, 
ejusdemque latitudinis, inferius rotunda, qua par- 
vum gerunt prope petiolum fülcum , aliquando etiam 
integra funt, quadam rotundiora , & latiora funt. 
Prope petiolum quinque concurrunt nervi , qui in 
B La nur venas, que omnes magis 
protuberant, ac rugofius formant folium quam in prio- 
re fpecie. Ejus fructus funt parve, & virides caudz, 
minimum digitum longe, uti in Siri Fava. = > 
. Quod ad fluminum.ripas , & in vallibus crefcit, 
femper majora gerit folia, fex vel feptem ci 
nga, quinque, ac fex lata, feptem nervis inferius 
concurrentibus notata; fapor acris eft , & amatus, 
“uti in Siri Utan, in caulibus nil fufei adparet, unde 
dec suem habeo fpeciem, ex qua alii peculiarem 
ant, ac fpuriam ejus cenfent effe fpeciem. In. 
jis 
quod caules rotundiores fint, virides 
oa „cal 1 > quales & 
nervi funt, nullosque gerit fructus. i 
Nomen. Latine Sirium frigidum. Malaice Siri utan 
dingin, ac folummodo Siri dingin. Maccaflarice Ca- 
lambau. Amboinice Ammelau abber mamare, h. e. Si- 
rium inebrians , quum caput obnebulet, fi mafticetur, 
melius autem vocatur Ammelau tallan Mabina, b. €. 
Sirium filveftre femina, Javanice. Bode. 
Tom. F. Locus. 
llices. 
autem crefcit locis, eadem forma, excepto 
VL HOOFDSTUK. 
Het koude Siri. 
et derde geflacht van wilde Siri is bygenaamt bet 
koude, verdeeld in twee. zoorten, de eerfie rondbla- 
dig, de tweede lankbladig. ` 
De eerfte de rondbladige of rode zoorte kruipt met 
lange ranken door de ruigte „de flelenzyn uit den ronden 
wat plat en geftreept , bet blad gelykt de Siri Java, regt 
bertformig , met twee ronde billen, en een diepe klove, 
daar zig den fieel im vyf of zes zenuwen verdeeld, en 
"t blad is glad , en zagt in "t bandelen, Den fleel , daar 
bet blad op Daat, is uit den bruinen en groenen gemengd, 
als mede de zenuwen van onderen , daar ze fcherp uit fiee- 
ken, bet blad zelfs is breder dan lank, te weten omtrent 
vier duimen lank, en wat. breder. Zyne ooren of billen 
Joan wat over eind, formeerende by den fleel eenig fints 
een tregter , baren fmaak is in ’t eerfte als flappe Siri, 
maar daar na laat ze een kleene fcherpigbeit na, die lan- 
ge aan de tonge blyft. Deze bladeren bebben zomtyds vyf 
zenuwen agter t’zamen flootende, maar de middelfte ver- 
deeld baar-kort na vooren in drie andere, en zyn niet al- 
tyd bruin, maar boog - groen, en als men naauw oplet y 
agter met fyne baairtjes bezet, ` nde 
Zommige bladeren zyn drie. duimen breed , en wier lank, 
agter met een kleine openinge, want deze Siri beeft veele 
veranderingen. Zoo veel ik bebbe bemerken konnen , zyn 
die gene, die, aan droge, en luchtige plaatzen waffen met 
een ‘kleene openinge , langer , en breder , met weinig of 
geen bruins aan de Helen, Die in *t Zagubofch „en in val= 
leien walt , beeft grooter, en fafter bladeren, een dieper 
klove , en meer bruins. Vruchten beb ik nog niet daar 
aan gezien. 
De tweede lankbladige of witte zoorte beeft diergely- 
ken uit den ronden platte, en wat ruige of gefcheurde 
Delen, die-baar-by de leden met de worteltjes ook in de 
Jcborffe der bomen vaft maken, maar de takken zyn rond, 
glad, fiyf, en groen, zonder eenige bruinte, De blade- 
ren aan op dezelve manier, vyf a zes duimen lank, ook 
zo breed, agter rond toelopende , met een kleene kepe by 
den fteel, die aan zommige gebeel effen is, zommige bla- 
deren vallen ronder „ en breder. - By den fieel floten zeven 
zamen, verdeeld. in veele mindere aderen, welke alle 
meer uitbuilen, en bet blad ruiger maken, dan aan de 
vorige zoorte, Zyne vruchten. zyn kleene geel-groene fleer- 
tjes, een pink lanky gelyk aan de Siri ee 
Dat aan de rivierkanten , en in de valeien waft, isale 
tyd grooter.van bladeren , zes „en zeven duimen lank , vyf, 
en aes breed, met-zeven zenuwen, agter t'zamen flotende, 
de [maak is fcberp , en bitter „ gelyk aan Siri utan, aan 
de ftelen ziet men niets bruins , en daarom boude ik’t voor 
de witte zoorte , dewelke andere voor een bezondere ftel- 
len, en voor een baftaard zoorte bouden,. Immers ze waft 
op dezelffte plaatze , en met dezelf[le gédaante , bebalven 
dat de ftelen ronder zyn, gras-groen, gelyk ook de ze- 
nuwen, en draagd gene vruchten. 
. 
_ Naam. In ’t Latyn Sirium frigidum. In "t Maleyts 
Siri utan dingin, en flegts Siri dingin, in °t Macca» 
Jaars. Calambau. In 't Amboins Ammelau abber ma- 
mare, dat is dronkenmakende Siri, om dat ze bet booft 
bezwaard , als men ze eet, dog beter noemd menze Am- 
melau tallan mahina, dat is wilde Siri, bet Wyfken. 
Favaans Bode. 
Xx Plaats. 
