$ 
IX Boek. VII Hooft/i. 
Vel coctum fumitur Ubium, in parva fcinditur fru- 
fta, queviterum excoquuntur cum pauxillo aque, 
vel Calappi lympha, & cochleari minutim conteran- 
turin pultem glebaceam. Tota cæterum radix fub 
cineribus quoque torretur calidis, que decorticatur , 
& ad cibum apta redditur. Belgæ calida frufta buty- 
“go obliniunt, quum facilius mafticentur, & deglutian- 
“wr, fi enim Ubium folum edatur, ficcum nimis eft, 
& fatuum. In taleolos quoque fcinduntur, & in Ca- 
_ Tappi oleo fricantur. Incole vetant calidas Ubii ra- 
* dices edere , quum tormina abdominis, cauffent. 
Quam maxime obftipant, ac melius conducunt ope- 
Tiris quam otiofis, unde ab incolis magni «ftiman- 
tur, quum ventriculum fatis gravant, ceterum falu- 
bres quoque funt illis, qui laxa laborant alvo , præ- 
fertim fi fub cineribus fuerint tofte. 
In Hort. Matlab. part. 7. Fig. 38. Ubium vulgare de- 
fcribitur nomine Katsji Kelengu, licet in textu neque 
radix defcribatur , neque de ejus ufu in cibo quid 
conmemoretur, forte quod a Malabaris ad cibum 
pon adhibeatur, ex parte autem 8. Fig. yo. adparet , 
Kolengu generale effe nomen cunctarum bulbofarum 
radicum , uti in hifce regionibus Ubium. 
f ` Tabula Centefima & Vigefima 
Ubium exhibet vulgare cum ejus folio A feparato, & majo- 
“ri forma expreffo, B & C bine funt monffrofe Ubii vulga- — 
ris radices, feu Oebi Ayan, in Laha excretae anno 1693. 
OBSERVATIO 
Variis infignita fuithec plantarum familia nominibus, nunc 
enim Rhizophora, nunc Volubilis, uti & Inbame, & Batta- 
tas dita fuit, qua? bina pofteriora nomina Barbara funt, u- 
ti& illa „que in Hort. Malab. part. 7. obcurrunt. Plumie- 
rus autem, ac cum eo Linneus Diofcoream in memoriam 
+ magni Dio/coridis hanc familiam vocavit. Rhizophore nomen 
aD. Hermanno huic generi inpofitum eft, ipfique in Parad. 
Bat. Pr;p. 370. dicitur hec planta Rhizophora Indica, five 
` Inhame rubra, caulealato Scammonii foliis nervofis, $ con- 
:jugatis , ut & in Thef. Zeyl. p. 206. & Battata filveftris In- 
dica, foliis Smilacis levibus, caulibus alatis, flore vidua, 
pro fru&u glandes tuberofas ad éxortum foliorum emittens, 
Ray biff. pl. tom. 3. pag. 134. & Volubilis nigra radice alba 
aut purpurea maxima, tuberofa, efculenta, farinacea, cau- 
Je membranulis extantibus alato , folio cordato nervofo Sloan, 
Catal. pl. Jam. pag. 46. &c. 
CAPUT 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 
349 
Of men neemt de gekookte Oebis , nydze in kle 
ftukken „ kooktze nogmaals met een EE ein > of Ge 
lappus melk y en wryftze met een lepel klein, zoo werd 
een klonterige Pap daar uit. Anders braad men de ge- 
beele wortel in beete alfche, en [child ze dan , 200 werd 
ze ook bequaam tot de koft. Den Hollander Jineerd op 
de warme flukken. wat boter , waar door ze vry wat 
gladder ingaat, want de Oebi alleen gegeten alt wat 
droog en laf van fmaak. Men a? ook in /chyven, en 
bakt ze in Calappus-olie. De Inlanders verbieden war- 
me Oebis te eeten , om dat zy buikpyn veroorzaken. Zy 
proppen geweldig, en paffen beter voor lieden, die veel 
werken, dan voor lediggangers , daarom zy by de Inlan- 
ders boog geacht zyn , om dat zy den buik wakker ballas- 
ten, Anders zyn zy ook gezond den geenen, die weekly- 
vig zyn, inzonderbeit, die onder de affche gebraden zyn. 
In Hort Malab. part. 7. Fig. 38. werd een gemeen 
Ubium befcbreeven onder den naam van Katsji kelengu 
hoewel de wortel in den text niet befchreeven, no, van 
baar gebruik in de koft iets vermeldt werd, milchen 
om datze by de Malabaren in de koft niet gebruikel yk is,maar 
s K e Fig. so, blykt Ard Kelengu of Kolengu 
en generaale naam zy van alle bolagti 
bier te lande Oebi Si, Bas EOS 
De Hondert en T wintig fle Plaat 
Vertoont het gemeene Oebi, met deszelfsb/ad A afzonderlyk 
in grooter gedaante afgebeeldt; B en C zyn twee mon- 
fireufe wortels van het gemeene Oebi, ofte de Oebi Ayan 
in de Laha gegroeit in "t jaar 1693. 3 
AANMERKING 
Dit geflagt van planten heeft verfcheide benamingen ge- 
kreegen, want dan hiet het Rhizophora, dan Volubilis, als 
mede /nbame, en Battatas, welke twee laatfte namen uit- 
landig zyn, als mede ook die van de Hort, Malab. part 7. 
Dog Plumier, en met hem Linneus heeft dit geflagt Diofco- 
rea genaamt, ter gedagtenis van dien groote Diofcorides, de 
naam van Rhizophora heeft dit geflagt ontfangen van den ver- 
maarde Herman, en deze plant werd van hem in de Par. 
Bat. Pr. p. 370. genaamt, Rhizophora, ofte Indifche In- 
hame, de roode, met een gevieugelde fteel, en zenuwach- 
tige t'zamengeftelde bladeren van de Scammonie, als mede 
in Thef. Zeyl. pag. 206. en Indifche wilde Battata, met glad- 
de bladeren van de Smilax, en gevlengelde ftelen zonder- 
bloem, en in plaats van vruchten, bolachtige knobbels 
ofte eykels dragende aan den oorfpronk der bladeren van 
Ray bift. pl. tom.3. pag. 134. en zwarte Winde, of omflin- 
gerende plant, met een witte, ofte purperachtige, groote, 
knobbelachtige , eetbaare , en meelige wortel, met een 
fteel door uitfteekende velletjes gevleugeld , en een zenuw- 
pu en hartformig blad van Slaan. Catal. pl. Fam. pag. 
4 . C, 
Xx 3 
