yo HERBARII AMBOINENSIS 
CAP UE. © ©, À.V.U.M. 
Ubium digitatwm Ubi Daun Soccun. 
Ubi Tangan. 
Ecunda fpecies, mire & inregularis forme, eft 
S Ubium digitatum , feu ramofum , in binas fubdi- 
vium fpecies, quarum primum eft Ubium digita- 
tum majus, feu Ubi Daun Soccun , fecundum Ubium 
digitatum minus, feu Ubi Alea, vel Ubi tangan. 
Primo Ubium digitatum majus modo crefcendi, ac 
foliorum forma, cum priore convenit, excepto quod 
hujus folia fint paulo latiora, quod tamen non ob- 
fervatur, fi non inter fefe comparentur. . Ipfius flo- 
res, & fructus capite decimo defcribentur. Maxima 
autem vafietas in radice confiftit, que in hoc gene- 
re multo major eft, plana, ac latior quam longa, 
formam habens extenfe palme, parum trigona, ita 
tamen ut planiffima ps fuperior fit, ex qua caulis 
excrefcit, inferior, feu longiffima parsin multos in- 
equales ramificationes diftinéta eft, Ubera referen- 
tes longa; Incole has comparant cum laciniis folii 
Socci, unde & cognominantur, que binos pedes la- 
te funt, ac fesqui longe, feu alte. 
Radix. hzc. non vere plana eft, fed fepe ad unam 
partem concava, ad alteram gibbofa , ita ut haud 
male palmam referat, externe nigricans, feu terrei 
colores, multis fiffuris, & fibrillis diftin&a, interne 
ad oras parum rubet, reliqua interna pars alba eft, 
fique-edatur, fibrofam magis habet fubftantiam quam 
prior. Sunt & quedam, que interne penitus rubent, 
ac meliores minusque fibrofz funt, ac pretereaalie, 
quz miras exhibent formas, cymbz nempe, crate- 
rum, brachiorum, ac pedum, fed omnes plane, & 
huc pertinentes. A 
Nomen. Latine Ubium digitatum majus , Malaice 
Ubi Daun Soccun, vel folummodo Ubi Soccun, Am- 
boinice, in Hitoea Heli Mackilaun , in Leytimora 
Heri Mackilaun, & Heri Soün Laun. 
Secundo Ubium digitatum minus nil quoque differt 
a precedenti, excepto quod caules fint tenuiors, ac 
folia minora, tres nempe, ac tres cum dimidio pol- 
lices longa. binos lata. 
..Radix palme quoque formam habet , fed multo 
minor eft, vulgarem. nempe palmam longa, & lata, 
plana quoque , & erecta, in notabiles diftinéta rami- 
ficationes , quas nos cum digitis, incole vero cum 
Zingiberis radicibus comparant :- Quedam formam 
habent flabelli Maurorum , atque hinc cognomen ac- 
ceperunt; externe gilve, feu albicantes, non file, 
ac paucis fibrillis notatz , interne plerumque albe, 
jn peculiari, ac rariore fpecie rubre, non fibrofe, 
fed compacte inftar Hepatis, ac pingues, fi mafti- 
centur, inftar adipis, unde & multo meliores, ac de- 
licatiores funt ad edendum prioribus. 
Nomen. Latine Ubium digitatum minus. "Malaice 
Ubi tangan, & Alea, Ubi Djari, & Ubi Kipas? Am- 
boinice, in Hitoea Keli AfJapin, in Leytimora Heri 
Allapin, h. e. Ubium digitatum. 
Cultura. Ambz he fpecies coluntur, uti Ubium pre- 
cedens, plantantur nempe frufta vetufte radicis ab- 
fciffa, que fupra Lambong vocavimus ; Quum inco- 
le Lambongs in grumis deponunt, inter plantandum 
has obfervant ceremonias, quod planam nempe pal- 
mam extenfis digitis in cumulos déprimant, volentes 
quafi hac re Ubium mandare, ut multos generet ra- 
mos, & ample fefe extendat. 
Ufus. Primum in aqua ebulliuntur, ac fub cineri- 
bus torrentur, ac eduntur, uti priorum radices, per- 
mittuntur quoque gris, quum priota Ubia prohibita 
effent, quod prefertim intelligendum eft de potert. 
ore, feu minore fpecie, quz ob delicatum ejus fapo- 
rem ad potum Thee itidem proponitur, prior autem 
fpecies folummodo infervit ad ftomachum fatiandum. 
Tabula 
Liber IX. cap. VII; 
VI; HOO FD St 
De gevingerde groote Ubi plant. 
e tweede 200rte , en oubollige fatzoen is bet Uh: 
digitatum, of getakte Ochi, onderdeeld e npe. 
volgende zoorten, als d'eerfte Ubium digitatum iiu. 
jus , of Ubi daun Soccun, de tweede Ubium digitatu i 
minus, of Ubi Alea, en Obi tangan. n 
De eerfte Ubium digitatum majus is aan wasdom en 
fatzoen der bladeren bet voorgaande gelyk , bebalven dat 
deze bladeren wat breeder zyn, bet welk men egter nies 
bemerkt, als men ze niet tegens malkander boud. Z e 
bloemen en vruchten zullen bier na in’t tiende Capitsel 
befchreeven werden. Het meefte onderfcheid beftaat in 
de wortel, dewelke in dit geflagte veel grooter is, plat, 
breder dan lank , in de gedaante van een uit ebreide 
band, wat driezydig , dog zoodanig, dat den vlakften boek 
boven flaat , daar den fteel uitkomt, deonderfte, o lang= 
fte zyde is in veele onevene takken verdeeld als lange Euiers, 
De lotes vergelyken ze by de lappen van bet Soccun. 
blad, en benoemen ze oók daar van, tweê voeten breed 
en een en een balf lank, of boog. et 
DeWortel is niet regt vlak,maar dikwils aan de eene zyde 
«vat bol, en aan de andere bultig , zoo dat ze niet qualyk een 
band gelykt , buiten zwartagtig of aard-verwig , met veele 
Jcheuren en vafelingen, binnen aan de kanten wat rood 
de reft is wit, in "t eeten baairiger van fubftantie dan 
de voorige. Men beeft er ook onder dit geflachte geheel 
ronde van binnen, die beter en mindradig zyn , en daar 
en boven nog andere , die «vonderlyke fatzoenen vertoonen 
van fchuitjes , bakken, armen, en beenen, dog alle vlak 
en bier onder beboorende. . : 
- Naam. In "t Latyn-Ubium digitatum majus, in ’t 
Maleyts Ubi Daun Soccun, of flegts Ubi Soccun , in^t 
Amboins op Hitoe Heli mackilaun, op Leitimor Heri 
mackilaun , en Heri Soun Laun. dta 
De tweede Ubium digitatum minus verfchild mede. 
niets van de voorgaande , bebalven dat de [lelen dunder, 
en de bladeren wat kleender zyn, te weeten drie, en 
drie en een balf duim lank, en twee breed, ae 
: De wortel is meede geformeerd als een'band , dog get 
kleender „te weten een gemeene band lank, en breed, mede 
vlak en overend ftaande , verdeeld in merkelyke tak- 
ken, die wy by vingers, de Inlanders by .Gember-worte-, 
len vergelyken. Zommige zyn geformeerd als een moor- 
Jebe wayer , en daar na genaamt, van buiten vaal, of 
witagtig, zonder fcbeuren, en met weinige vajelingen, 
binnen tn "t gemeen wit, aan een byzondere raardere zoor- 
te rood, niet draadig , maar digt als een lever, en vet 
in ’t knouwen, als ongel, daarom veel beeter , en fmaa- 
kelyker in 't eeten dan de voorige. 
~Naam In "t Latyn Ubium digitatum minus, im ’t 
Maleits Ubi angan em Alea, Ubi djari, en Ubi Kepas. 
In °t Amboins 2 Hitoe Keli Affapin, op Leytimor Hert 
affapin , dat is Vinger Ubi. 
ueeking. Deze beide zoorten werden geoefend , ge- 
lyk “bet voorgaande Ubi, geplant met flukken van de 
oude wortel gefneeden , die wy boven Lambong genoemt 
bebben. Als de Inlanders de Lambongs in de cummns 
Jteeken onder bet planten, zoo obferveeren zy deeze cere- 
monien daar by, dat zy de vlakke band met uitgebret- 
de vingers op de cumins drukken, willende daar mede 
Oebis belaften , dat zy veele takken zullen gewinnen ‚en 
baar verre uitbreiden; 
Gebruik. Zy werden eerft in water gekookt, en onder , 
de affche gebraden , en gegeten als de voorige, en zyn toe- 
gelaten ook in ziektens , daar andere Oebillen verbooden 
zyn, 't welk inzonderbeit te verftaan is van de laatfte 
of kleene zoorte, dewelke wegens baar delicate] ook by 
de theebak opgefchaft werd, maar de eerfte diende alleen” 
lyk om den buik te vullen. 
