352 
Nomen. Prima fpecies Latine dicitur Ubium angui- 
num. Malaice Ubi Ular. Amboinice, in Hitoca He- 
linja, in Leytimora Herinya. Altera fpecies cogno- 
minatur juxtaanimal, quod reprefentat, fed plerum- 
que Ubium Draconum. ` Malaice Ubi Boaya, h: e. U- 
bium Draconis, vel Crocodili. Apud Amboinenfes 
nullum peculiare obtinuit nomen. 
Cultura. Terra, & grumi preparantur, ut fupra; 
ac vetuftarum. radicum caput peculiariter abfcifium , 
ut & craffiffima eliguntur lateralia fruita, feu Lambongs 
ad transplantationem. Ad hoc opus ridiculofas in- 
ftituunt ceremonias, & gefticulationes, ut.miras pro- 
ferant he radices formas, brachia flectentes, & in- 
curvantes, quantum poffunt miro modo, quibus gru- 
mos comprimunt, quum frufta in iis depofucrint. 
Alii fractam fumunt ollam, cui frufta inponunt, tum 
finus incurvare fefe oportet ad olle formam... Ipfis 
autem fzpius vanitatem hujus fuperftitionis expofui , 
permittens ipfis talia Ubia in meo plantare horto cum 
omnibus iftis ceremoniis, quz? tamen nullam adquire- 
bant anguis formam, quum terra erat nimis arenofa, 
& mollis. 
Contra fi in pingui, & argillacea radices plantentur 
terra; lapillis mixta, nullis adhibitis ceremoniis ; U- 
bia proferebant vere anguiformia: Objiciebant autem 
mihi, Belgas non veram habere fidem, atque d 
committendum etat hoc negotium, five effent Chriftia- 
ni, Mauri, vel Gentiles, quum hoc requirebat natu- 
ra, & qualitas fuz patrie, alioquin enim Ubia non 
mirás proferrent formas. ; 
, Comperimus tamen, alias Draconis formas máxime 
formari ex fitu, & decurfu lapidum, & lignorum ip- 
fis adjacentium , inter quz percurrere , & crefcere 
debent, que cafuales dant formas. ` Si Paracelfus 
hafce frequentaffet regiones, argumenta arripuiffet , 
quibus doétrinam fuami vis imaginationis ad(truxiffet , 
hriftianis autem non placet, veladridet hzc doétri- 
na, uti quoqüe tion decet, alicujus nempe imagina- 
tionem, quam fortis etiam fit, extra fe in alicujus 
corpus, feu objectum, quod non tangit, ullam poffe 
efficere operationem. ; 
Hoc mihi concedendum eft, Oebi Oelar fzpe plan- 
tatoris voluntatem fequi, fed fepe etiam variat, & 
obftat, certum enim eft, frufta unius ejusdemque 
radicis confciffa , & in horto quodam plantata varias 
produxiffe formas. SUP. porro apud incolas re- 
git faperftitio , Oebi Oelar non in medio horto, ve 
inter alia Ubia permittere crefcere , fed in angulo 
quodam feparato hoc deponunt, dicentes Draconis, 
vel Anguis formam undique circa fe confumpturam , 
& perdituram effe alios fructus.  ' a ey 
Ufus. Effoffa Ubia fufpendenda funt, ne terram; 
vel humiditatem tangant, quum progerminant, ac fae 
cile putrefcunt, fac magno enim conftat labore, ut 
fufpenfa inpediantur progerminare, ac vidi, tale U- 
bium fub tecto fufpenfum viridem, & alatum emifis- 
fe caulem, ultra binas orgyas longum, qui per ipfum 
penetrabat tectum. | Ad cibum preparantur coétione 
in aqua, & toftione füb cineribus, uti alia, fed hec 
magis fibrofa funt. Sen, S S. 
Quidam ex noftra natione putant, cunétaanguifor=_ 
mia Ubia formari per allifionem Ubii, fi crefcat, con- 
tra lapides, vel aliam duram materiam , unde Ubium 
cogitur fefe vario inflectere modo. Hoctamen quam 
maxime erroneum eft, hzc enim allifio nunquam ta- 
les miros formaret , vel cauffaret gyros, plantavi quo- 
que hzc in pingui atgilla, cui nullus admixtus erat ` 
lapillus , atque in una area ultra centena accepi, que 
omnia rariffimas habebant anguis formas , quorum 
ee caudam, feu circinnam fupra terram emitte- 
ant , ac caput in medio veritris quafi abfcondebant , 
quedam etiam unam alteramve in capite gerebant 
criftam , tam naturaliter quam unquam erectus anguis 
confpici poteft. Inter hzc quzdam erant, que binos 
pluresve exhibebant ferpentes fibi invicem juntos, 
& inflexos, ex uno dependentes capite, fed quivis 
in peculiarem terminabatur caudam. 
Tabula 
HERBARII AMBOINENSIS 
Liber IX. cap. 1X. 
Naam. De eerfte zoorte biet in " Latyn Ubi h 
guinum, i °t Maleits Ubi ular. In "t Ambiinstap on 
toe Helinja, op Leitimor Herinja, De tweede zoorte werd 
toegenaamt na bet gedierte , "t welk xy vertoont dog 
meeft Ubium Draconum Jn 't Maleits Ubi Boaja 
datis Dráaken,en Kaimans Oebi, by de Amboineezen 
beeft xe geen byzondere naam. 
ueeking. Het Land, ende Cumins werden toebereid 
gelyk als boven, en van dé oude wortelen neemd. men bet 
booft bezonder afgefneden, en de dik[le zyde-ftukken of 
Lambongs tot bet verplanten, Hier gebruiken zy nu de 
klugtig fie ceremonien, en aperyen , om zeldzame gedaan- 
ten voort te brengen, wringende de armen door malkan- 
der zo krom , en klugtig als xe kunnen, en drukken daar 
mee op de Cumins , als ze de fiukken daar in gezet beb- 
ben. Andere nemen een gebroke pot, en zetten. de But. 
ken daar in, zoo moeten de bogten zig krommen na de 
pot. Dog ik beb bun dikwils de ydelbeit van deze fu- 
perftitie vertoond, latende door baar zelfs zodanige Oe. 
biffem in mynen tuin planten, en alle bare ceremonien 
daar by gebruiken, en egter wilde geen Slangen gedaante 
vn de Debi groeijen, want de grond was te zandig en 
05. 
Daar en tegen in een vette, en kleiagtige grond ge- 
plant, daar kleene fteenen een zonder ceremönien 
quamen "er Oebiffen van regte Slangen gedaante voort. 
Dog bier wierde my voorgeworpen, dat de Hollanders 
geen vaft geloof daar aan bebben, zy luiden moften ’t 
doen, of zy Cbriftenen , Mooren, of Heidenen waren, 
om dat zulks de eigen/chap en natuur van baar land mede 
bragt, anders zouden "er geene Oebiffen van rare gedaan- 
te voortkomen, _ 
Men bevtnd evenwel, dat de andere zoorten van draa- 
ken gedaante zig merkelyk formeeren na de fituatie of gan- 
éi van [Leenen , en bouten. daar omtrent liggende „en daar 
~“tuff[chen zy door moeten 
ider, het welk dan toevallige 
fatzoenen geeft. Was Paracelfus in deeze landen ge- 
weeft, by badden argumenten gevonden, om zyn leere 
van de kragt der fterkeimaginatie plande te houden , dog 
bet wil by de Chriftenen niet wel doordringen gelyk bet 
ook niet en beboord , dat iemands imaginatie , boe fierk die 
ook zy, buiten bem zelfs in een ander lighaam, dat by 
niet aanraakt, eenig werkinge zal doen: == 
- Dit moet ik toeftaan, dat de Oebi Oelar dikwils des 
planters zin voldoe , maar dikwils ook mift... Immers 
bet is zeker, dat in eenen tuin de ftukken van een en 
dezelve wortel. gefneeden en geplant , verfcheide gedaanten 
«voortbrengen; nog is "er een fuperflitie by de Inlanders y 
l. dat zy de Oct ji de 
ro aa wen midden in baren tuin "d n 
andere Oebiffen willen planten, maar aan de kanten, 9 
Draaken, of 
„in een boek alleen, zeggende , dat anders de 
Slangen gedaante om zig zoude vreeten, en de andere 
Uruglén verleeren.. “a — v à 
sebruik. De witgegrave Oebiffen moet men allegaar 
ophangen , op dat zy geen aarden, of vogtigheit raaken, 
want anders /chieten zy QUE uit, en rotten emdee 
lyk, men beeft nog quaad genoeg ,. dat men de opgebange- 
ne 't uitfchieten belette , en ik bebbegezien , dat zulk Oe- 
bi onder "t dak opgehangen een groene , en gevleugelde 
Steel voortbragte, meer dan twee vademen lank, en die 
door bet dak Pere drong; Tot de koft werden zy bereid 
door "t opzieden in water , en braaden in de a[Jcbe , gelyk 
andere, dog zy vallen wat dradig. ` 
Zommige van onze natie meenen, dat alle deze Slan- 
ge formen veroorzaakt werden door bet floten vande Oe- 
i in "t groejen tegens Been of ander barde: materie, bet 
welk de Oebi dwingd baar op verfcheide wyze te draa- - 
jen. Dit is egter een groot abuis , want dit aanftoten 
zoude nooit zoo rare kringen maken , ook beb ik ze in een 
vette klygrond geplant , daar niet een fleentje onder Was, 
en op eén bed over de bonderd fluks van de raarfte flange 
formen bekomen, waar van de meefte den fleert, of een 
van de krullen boven de aardeuitfleken, en bet booft mid- 
den in *t lyf verborgen badden, zommige ook met een o 
twee kuiven omtrent 't boofd , zoo natureel als ‘er ooit een 
opge/chote flange zyn mag. Onder dezelve waren ’er ook 
eenige, dewelke verbeelden twee, of meer flangen door 
malkander gevlogten, van een booft afhangende s dog ie~ 
der in een byzonder fleert eindigende, 
De 
