IX Boek. X Hoofifl. 
7 bula Centefima Vigefma Secunda 
Übium exhibet anguinum, cum radicibus A varios inflexos; 
` & conjunétos exhibentibus angues. B Folium feparatumfi- 
flit naturali fua forma, & magnitudine. CC Fragmenta 
. funt radicis plantationi infervientia, ex quibus nove dein 
ropullulant plante, que Lambon incolis vocantur. 
De E radices funt Ubii Draconis, quod Ubi Boaya inco- 
lis dicitur. F. Mira Ubii anguini radix eft. G Monfiro- 
fum exhibet anguem Oebi dictum. 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 
353 
De Hondert en twee en twintig fte Plaat 
Vertoont het Slangachtige Oei, met zyn verfcheide w 
tels A wonderlyk omgekrult, en eeng Slangén 
verbeeldende. B Is een aftonderlyk blad van deze plant 
om zyn natuurlyke gedaante, en groottelte kennen. C C 
Zyn Jlukken van de wortels, tot de voortplanting dienende 
waar uit nieuwe planten daarna voortkomen, en die Lam- 
bon van de Inlanders genaamt werden. DenE Zyn wor- 
tels van het Drake Oebi, welke Ubi Boaya van de Inlan- 
landers’ geheeten. werd. F, Is een wonderlyke wortel 
van de Slangformige Ochi. G Vertoont een monfireufe 
Slang Oebi genaamt. 
O 
CAPUTDECIMUM. 
Ubium anniver[arium. ` Ubi taun taun. 
nisve radicibus perpendicularibus terram petit. 
Radix hzc craffiffima eft, &longa, fuperius an- 
uftata, inferius lata , aliquando fimplex inftar lon- 
gi facci, aliquando in varias breviores ramificationes 
diftinéta , que omnes perpendiculares defcendunt , 
plegmque tres pedes longe , ac brachium lat, vel 
crafle. 
_Effoffie he radices aliquando hominis, vel infantis 
reprefentant effigiem , cum brachiis, ac pedibus, 
tamque profunde funt , ut. plerumque integrz eradi- 
cari nequeant , fed inferior plerumque pars terre in- 
fixa manet , quz alteroiterum progerminat anno , per 
omnem penetrans ipfi incumbentem terram , unde& 
nova formatur, & producitur planta. 
Folia ejus minora funt quam in omnibus preceden- 
tibus Ubiis, inferius rotundiora, & magis, cofdifor- 
mia, glabra ,: paucisque-coftis notata. Ejus caules 
non ita extenfi vel alati funt, fed tamen ege oni, 
tenues, inque plures diftin€ti ramos, qui late fefe ex- 
tendunt , circumvolvunt , & amplum obcupant locum. 
Ex foliorum alis bini, pluresve dependent caules, fpi- 
thaınam longi, floribus undique cincti, qui funt fim- 
plicia alba capitula, vix fefe aperientia, & debilem 
fundentia. odorem, nec. nifi tempore pluviofo, poft 
flores, ac caules hofce deciduos, eodem inloco pro- 
pe folia fruétus progerminant nunc folitarii, nunc ge- 
mini, parva referentes Ubia, externe parum rugofi , 
qui facillime radiculas emittunt , quum terram tangant, 
immo quum ex ftipite dependent, albas exhibent fi- 
ers Ubii fativi fpecies eft re&a, que una bi- 
brillas, terram. quafi querentes. Aliquando hi fru-' 
&us parvos referunt Raphanos , quidam rotundiores , 
& Leben , tuberculofi, 
ofi, Vost 
o Tale Ubium in horto meo plantatum tam miram 
pioduçebar radicem, ut bombardam referret vehicu- 
ofuo inpofitam, aliud binos exhibebat longos ramos 
inftar farciminum ad primariam radicem dependentes, 
hac autem radix erat Oebi Oelar, unde & multi putant, 
Qebitauntaun efTe degenerationem Oebi Oelar , has aue 
tem fpecies formam fuam mutare concedere nequeo , 
fed puto fruftum iftud mihi pro Oebi Oelar datum ‚forte 
fuiffe hujus Ubii , quod anguis formam aliquando etiam 
adfumit. Plurim& praecedentium Ubiorum fpecies, 
que in hortis coluntur , raro flores fructusque ferunt, 
quod hee fpecies pre aliis facillime facit, ac pecu- 
liati modo ab Oebi Oelar differt, uti mox fuit dictum. 
„Nomen, Latine Ubium ahniverfatium. Malaice Ubi 
taun taun, & Ubi torana, h. e. perenne, & hafte 
forme Ubium. of 
Locus. Hzc fpecies femi filveftris habetur, faltem 
Ubi femel plantatur, fue conmittitur nature, ac fu- 
perior modo radix aliquando effoditur, inferiorque 
Ielinquitur pars,- unde & in defertis quoque reperitur 
ortis, tenuem gerens radicem. 
. Tom. Y, n Djus. 
eu vetrucofi, & ru- 
X H.0 6 F-D.ST U K. 
Het jaarlykze Oebi, 
e vierde zoorte van de tamme Oebi is de regte, die 
Das een, of twee. flammen regt neder in de grond 
Jebiet, en jaarlyks een nieuwe plante voortbrengt, 
Deze wortel is zeeer dik en lank, boven mal, en onder 
breed , zomtyds enkeld als een lange zak, zomtyds inver= 
Jcheide kortere takken verdeeld , alle regt neerwaarts 
gaande , en gemeenlyk drie voeten lank, en een arm dik. 
De uitgegrave vertoonen dikwils de gedaante van een 
menjch, of kind met armen en beenen, en gaan zoo dief," 
dat men ze gemeenlyk niet gebeel kan uitgraven , maar’ 
bet onderfte luk daar wan gebeel in de aarde blyft, "t 
welk dan bet volgende jaar weer uitfchiet door alle de 
aarde been, die daar op leid, en een nieuwe plante fore 
meerd en voortbrengt. 
De bladeren zyn kleender dan aan alle de voorgaande 
Oebi(fen , achter ronder, en bertformiger , glad , met 
weinige ribben, De Delen mm zoo niet geribd of gevleu-: 
geld, egter vierkantig, dun y eninmeer takken verdeeld, 
die verre om zig flingeren, en een groote plaats beflaans’ 
Uit den fcboot der bladeren bangen twee, of meer ftelen 
af, een fpan lank, daar rondom het bloeizel zit, zynde 
enkelde witte knopjes, die zig’ qualyk openen , en een 
flappen reuk van zig geeven, dog maar by regenagtig 
weer , na 't afvallen van’t voorfchreeve bloeizel met haré 
fielen, komen op dezelve plaats by de bladeren voort de 
vruchten een , of twee by malkander , kleene OebifJen ge- 
lykende, ruig vanbuiten, dewelke zeer ligtelyk weder in- 
wortelen , als zy de aarde beroeren , ja nog aan den 
Dot bangende , Gäste zy Witte worteltjes uit, en zoe- 
ken de aarde. Zomtyds gelyken: deze vrugten de kleine 
radyzen , eenige wat ronder als Olyven , maar vol wrat- 
jes en ruig. 
~ Zulken Oebi in mynen tuin geplant, bragt voort eene 
wortel. met zoo zeldzame bogten dat ze geleek een ges 
fcbut op zyn afuit leggende: Een andere hadde twee 
lange takken , nevens de booftwortel bangende als worften, 
dog deze was van een Oebi Oelar voortgekomen, wesbal- 
wen veele meenen, dat de Oebi Gun taun een verwilde- 
ring zy van Oebi Oelar, en dat deze beide bare pe- 
daante dikwils onder malkander verwiffelen’ 't welk ik 
nog niet kan toeftaan , maar giffe , dat bet voorfcbreeve ftuk 
my voor Oebi Oelar gegeven, miffebien van deze Oebi 
geweefb zy, dewelke de langen gedaante ook eenigzints 
kan aannemen. Men ziet de meefte van de voorgaande 
Oebis, die men in de tuinen oeffend , zelden bloemen , of 
wruchten voortbrengen , 't welk deze zeer ligt doed, en 
op een bezonder maniere van Ochi Oelar verfcbillende , 
gelyk even verbaald is. 
“Naam. Jn ’t Latyn Ubium anniverfárium. In 't Ma~ 
leits Ubi taun taun, en Ubi torana, dat is overjarige, 
en Spiesformige Oebi, 
Plaats. Men boud deze zoorte voor een half wilde ,im- 
mers daar ze eens geplant word , laat men ze ongemoeid 
flaan , gravende flegts zomtyds de bovenfte wortel uit, 
en laat bet onderfte ftaan, dies men ze ook in verlatene 
tuinen vind , dog met een dunne wortel, 
Yy Gebruik: 
