364 HERBARII AMBOINENSIS. ZiberIX, ap, XV], 
Flores lutez Gadong ob gratum odorem a Javanis, 
& Baleyenfibus multum expetuntur, quos capillis in- 
ne&unt, & Manorz floribus admifcent ,. quos linteis 
adponunt albis, & veftibus, ut gratum ipfis conci. 
lient odorem. ; : 
Colot ab Eufeb. Nierenberg. bift. natur. libr. 14. cap. 
st. defcriptum, & in Philippinis crefcens infulis, fi- 
mile videtur Oebi Uran efle, faltem ex ejus ufu ita 
adparet, forme enim defcriptio brevis eft, & ob- 
fcura. dë : Am 
` Nurem- Kelengu. Braem. Conetti , & Pilo Carandi. 
Portugall. Grabofa Ovada. Belgice Ey-keulen Hort. 
Malab. part. 7. Fig: 35. defcriptum convenire videtur 
quodammodo cum Ondo precedente, praefertim quum 
orti textus teftetur, fpeciem quandam ejus efle tri- 
foliatam cum-eduli radice. pon. 
« Tabula Centefima Wigefima Oclava 
Ubium exhibet filweftre trifoliatum, cum radice ejus crafa, 
& eduli, E t. : 
AANMERKING. 
- Hee eft Diofcorea foliis ternatis Zinn, H. Clif. p. 459. & 
Ricophora „feu. Inhame Curaffavica trifolia, feu Phafeoloi- 
des Herm. Par. Bat. Pr. pag. 371. & Plukn. Almag.p.321. 
& Battata filveftris, fpinofa, trifolia, flore vidua, verru- 
cofa, fruétibus in fpicis longis rarioribus, .triangularibus , ad 
‚pediculum reflexis Ray tom. 3. p. 133. & Tsjageri Nuren H. 
Malab. part. 7. Tab. 33. cum hac noftra planta magis con- 
venit quam illa Fig. 35. uti Rumphius vult, que cumprece- 
vi Ubio quinguefolio convenit, quum illa fit femper tri- 
oliata. Re 
DE — - 
ere? e di 
2 feda > 
lh EYE RE 24 
De bloemen van het geele Gadong werd 
baar lieflyken reuk, van de Favanen Kë ED D 
zogt, om in de baairen te dragen, of met Mamoor-h e. 
men gemengd, by bet witte linnen-werk, en klederen té 
leggen, om dezelve een goeden reuk te geven. 1 
Colot by Eufeb. Nierenberg. natural. hift, 1; 
cap. st. befcbreeven , en in de Pbilippienfe 
«va(fende , fchynd een diergelyke Oebi Utan te 
mers uit bet gebruik, want de befchryvinge 
daante is kort , en donker. 
Nurem Kelengu. Bram, Conetti, en Pilo Carandi, 
Portugees Grabofa Ovada. In’t Duits Ey-keulen in 
Hort. Malab. part. 7. Fig. 35. befchreeven’, fchynt ee. 
nige overeenkomft te bebben met de bovenftaande Ondo’ 
te meer wyl den text van den Hortus getuigt , dat Ze 
een zoorte zy met drie bladeren , en de wortel eetbaar, 
b. 14, 
Eylanden 
ZYN y ima 
De Hondert enacht entwintig fle Plant 
Vertoont het wilde driebladige Oebi, met deszelfs dikke, ep 
eetbare wortel, 
OBSERVATIE” 
Dit is de Diofcorea met drie bladeren van Linneus in de 
H. Cliff. p. 459. en Curaffauwfche Rizophora, of Inhame, 
met drie bladeren na de Turkfche bonen gelykende van 
Herm. Par. Bat. Pr. pag. 371. en Plukn. Almag. p. 321. en 
wilde doornachtige Battata, zonder bloem,. en met vratten, 
dragende de vruchten in weinige lange ftelen, by de voet 
omgebogen van Ray tom. 3. p. 133. en is de Tsjageri Nuren 
van de H. Malab. part. 7. Tab. 33. welke met deze onze 
plant beter overeenkomt, als die van de 35. Figuur, zo als 
Rremplise wil, walka aiganthylr met ber ong e 1 
dige Oebi overeenkomt, daar die altyd driebladig is. 
& 
"CAPUT DECIMUM SEXTUM. 
= "Ubium Polypoides. Ubi Gorita. 
Ertia Ubii filveftris fpecies multum differt a prio- 
i; ribus, videturque peculiaris effe planta, in bi- 
voor pas diftjn&a fpecies, albam, & nigram. 
9b. BG oe A d'Lis d EAR 
«Album a a Ubium Gorita longis , tenuibus, 
‘rotundis, ac lentiffimis prorepit flagellis ad magnam 
-diftantiam per frutices, vel proximas adfcendit ar- 
bores, ubique fefe ramis circumvolvens, & firmans, 
ita ut aliquando ejus obcurrant farmenta centum cir- 
‘citer orgyas longa. In junioribus ftipitibus folia folie 
«taria locantur, in fenioribus vero bina fibi obponun- 
«tur geniculata , & retrorfum flexa, & conniventiae 
Folia cum: illis Ahuho, feu Ubii frugiferi conve- 
"niunt ,-fed longiora funt; acutiora, tenuiora, & gla- 
briora, late virentia, & fonitum edentia inftar char- 
te, glaberrima, &extenfa., Inferiores ipforum auri- 
*cule non acute funt, uti in aliis Ubii fpeciebus, fed 
rotundz funt , foliaque fuperius in longum terminantur 
"apicem ; palmam longa, quinque fexve digitos lata, 
novem, undecim , & tredecim incurvis nervis longi- 
*tudinalibus pertexta, ipforumque interftitia tenuibus, 
"ac parallelis venulis pertexta funt, Ad fuperiora fo- 
‘lia ; ac fere ipforum petiolis alius infidet pedunculus 
erectus , longum fuftinens. acuminatum, ac viridem 
conum , rectum referens cornu, quod aperitur in qua- 
tuor longa, angufta, & firma petala, fefe non extén- 
dentia; fed que femi claufa furt, inftar coni , vel cam- 
pane:,-externe ex viridi, € füfco colore diftinéta 
cum dorfo protuberante „ apex vero ipforum viridis 
eft , interne illa purpurafcunt , & apices gerunt fufcos in 
ordines:locatos, & ftrias formantes, Poft hzc it- 
trorfüm quatuor locantur alia craffiüfcula petala ftylos 
referentia firmos, intenfe purpurafcentia, & intror- 
fum alia minora fimilia abfcondentia, quatuordecim 
numero, quorum quodvis tenuiorem fuftinet ftilum, 
flavefcentem, feu ex luteo virentem > illi aliquatido 
incurvi funt, inftar corniculorum , quotque introrfum 
locantur, tot grana profert fructus, 
Hic 
XVL HOOFDSTUK, 
De veelvoetige Oebis. 
Et derde flag van wilde Oebis verfcbild ook veel van 
I l de voorgaande , en fcbynd een plante op baar zelve 
te zyn, verdeeld in twee zoorten , witte, en zwarte, 
De witte, of gemeene Ubi Gorita kruipt met lange, 
dunne, ronde, en zeer taaye ranken een groot fiuk weegs 
door de ruigte, of loopt de naafte bomen op, en vlegt zig 
overal vaft om de takken, zoo dat "er zomtyds ranken ges 
vonden zyn by de bondert vademen lank. Aan de jonge 
firuiken ziet men de bladeren enkeld flaan , maar aan de 
oude twee, en twee tegens malkander , met een knietje 
achterwaarts , en tot malkander gebogen. 
De bladeren zyn die van Abubo, of vruchtdragende 
Oebi gelyk, doch langer , fpitzer , dunder , en gladder, 
blyde-groen, en rammelende als pampier , zeer efen, uit- 
gebreid. De achterfte ooren zyn niet fpits, gelyk aande 
Oebis geflachten, maar bebben ronde billen, en vooren 
een lange /pitze, een band lank, vyf en zes vingers breed, 
met negen , elf, en dertien kromme zenuwen in de leng 
te doorregen, en de tu[Jcben fpatien zyn met fyne par 
lele adertjes uitgeweeven. By de voorfte bladeren, en 
Jcbier op derzelver Delen flaat een ander fteel opgeregt» 
“dragende een lange fpitze, en groene kegel, gelyk eenregte 
"boorn , zig in vier lange fmalle, en flyve blaadjes y ced 
de, die zig niet uitbreiden, maar balf geflooten fiaan » 
"als een kegel, of klok, van buiten uit den groenen, en 
bruinen gemengd , meteen verbeeven rugge , doch de/pits 
is groen, binnen purper met bruine ftipjes, die in ryen 
Baan, en ftrepen uitmaken. Naaft deze na binnen 
vier andere dikke blaadjes, als Bee ftiletjes , boog-Pur- 
per, en na: binnen toe nog andere Rleendere zulke voetjes 
verbergende, tot véertien in "t getal , ieder dragende een 
dundere fliletje, bleek-geel, of geel-groen, dewelke zom- 
tyds gekromd ftaan , als hoorntjes, en zoo veel dezer v0e 
tjes " binnen ftaan, omtrent zoo veel korls komen in de 
vrucht. . 
Deze 
