36 HERBARII AMBOINENSIS. Liber IX. cap. XXVI, 
Tabula Centefima Trigefima Quarta 
Dolichum exhibet Sinenfem, cum ejus filiquis, & oficulis aa 
feparatis. 
OBS ER VATIO. 
Videtur hec planta effe Phafeolus erectus minor, femine 
fpherico albido hilo nigro Sloan. Cat. pl. Fam. p. 72. & 
Phafeolus peregrinus, minore fruétu albo, nigra macula infi- 
gnito C. B. Pin. p. 340. & Phafeolus pereginus quartus C/u/. 
rar. pl. bil. lib. 6. p. 224. & Park. Theatr. p. 1057 &c. 
De Hondert en vier en dertig fle Plaat 
Vertoont de Sineeze Dolichus, ofte de Sinee " 
ze B 
deszelfs vruchten, en zaadkorrels aa atzonderlek » met 
AANMERKING, 
Deze plant fchynt te zyn de kleinder 
met een rond care aaa! met A e win i. 
Sloan. Car. pl. Fam. p. 72. en de uitland{che Phafeolus, ei 
een kleine witte vrucht, met een zwarte plek geteeken met 
C. B. Pin. p. 340. en de vierde vreemde Phafeolus Ger Car 
rar. pl. hifi. libr. 6. p. 224. en Park. Theatr, P 1057. SZ 
CAPUT VIGESIMUM 
TERTIUM. 
Lobus Macheroides. Cacara Parrang. 
Kc Phafeoli fpecies ample fefe extendit, & as- 
ferculis inponenda eft, ex qua umbracula , & per- 
gule formari poffunt, Folia funt uti praecedentis 
Dolichi , feu paulo majora , glabra, non aequalia, fed 
parum rugofa , acfi femi ficca effent, ac verrucis no- 
tata. Flores funt uti aliorum Phafeolorum , fed ejus 
petala parum oblonga funt, maxime alba , & laete 
rubro colore in medio diftin&a. Siliquae palmam, 
vel fpithamam longae funt, binos pollices latae, mie 
nimum circiter digitum craflae, planae, & in ifthmos 
quosdam diftinctae, ad oras parum angulofae, & an- 
guftis alis notatae , quibus ex plano quodammodo 
quadratae funt, quaedam rectae , quaedam parum in- 
curvae, inftar acinacis, duro, &craffo obductz cor- 
tice, qui per maturitatem haud facile dehifcit. In- 
tus quinque, vel fex locantur ingentia officula, ma- 
jora Fabis, quae matura intenfe rubent, feu fufca 
funt, glabra , & aequalia. Stipes ejus per aliquot 
perennat annos, ac novem requiruntur menfes, ans 
tequam fructus proferat. 
. Nomen. Latine Lobus Macheroides. Malaice Ca- 
‘cara Parrang , a lata filiquarum forma, quae. ingen- 
‘tem refert cultrum Amboinice Parrang dictum. 
-o Locus. In Amboina raro colitur, fed copiofius in 
Java, & Baleya. ? el 
Ujus. Recentia officula , quum incipiant rubere , 
apta funt, quae elixantur, & eduntur inftar Fabarum 
vulgarium. Matura, & ficca a Malaienfibus mulier- 
culis in ciftis aromaticis fervantur ad ufüm Medicum, 
In Hort. Malab. part. 8. Fig. 44. haec Cacara Par- 
rang defcribitur fab nomine Bara Mareka.. Portugall. 
Favos dos paros fativo. Belgice Tamme Krimp-bonen. 
Tabula Centefima Trigefima Quinta, 
Ad Figuram Primam exhibet Lobum Macberoidetne 
Figura Secunda Phaftolum denotat Balicum, 
"OBSERVATIO. 
„Lobus hic Macheroides eft Phafeolus maximus filiqua en- 
fiformi , nervis infignita, & femine albo, membranula in- 
«lufo Sloan. Cat. pl. Fam. p. 63. & Phafeolus Indicus, fili- 
qua magna, falcata, quaternis in dorfo nervis , cum emi- 
nentiis plurimis verrucofis fecundum longitudinem infignita, 
fru&u amplo niveo, hilo croceo Plukn. Almag. pag. 292. 
©, " 
CAPUT 
——M 
XXIII. HOOFDSTUK. 
De groote Houwmesformige-Boon, 
It bonengewas breid zig verre uit, en moet op latten: 
D geleid werden, daar van men dan luifels ki aan. 
delgangen kan maken. De bladeren zyn als aan de 
voorgaande Sineeze boontjes , of wel 200 groot , glad, niet 
even, maar wat gefron[L , als of zy balf verdord waren 
en met wratten bezet. Het bloeizel is als ander bone bloei- 
zel, dog de blaadjes zyn wat lankwerpig , meeft wit met 
wat ligt-rood in de midden, De bouwen zyn een band 
of een [pan lank, twee duimen breed, fcbaars een pink 
dik » plat, in eenige bulten verdeeld , aan de kanten wat 
hoekig , en met fmalle vlerken gezoomd , waar door zy eenig- 
xinis uit den platten vierkant werden , zommige wat krom 
als een bouwmes , met een harde dikke fcbaale , die door 
rypbeit niet ligt opberft. Binnen leggen of of zes groo- 
te platte bonen , grooter dan onze boere boonen’, ryp zyn- 
de boog-rood, of bruin, glad, en even. De flok kan 
eenige jaren overblyven, en moet wel negen maanden Baam, 
eer by vruchten begind te dragen. 
Naam. In °t Latyn Lobus Machaeroides. In 't 
‘Maleyts Cacara Parrang, van de breedeforme der bou- 
Mh die na een Amboins bouwmes (Parrang genoemt ) 
gelyken. 
Plaats. In Amboina werd bet weinig geoeffend , maar 
meer op Java en Baley. 
Gebruik, ‘De verjcbe bonen , als zy even beginnen 
rood te werden , zyn bequaam om te floven , en te eeten 
gelyk de boere boonen. De rype, en droge werden van 
de Maleitfcbe Vrouwen in de erlas dën bewaard tot 
eenige Medicynen. 
In horto Malab. part. 8, Fig. 44. wert deze Caca- 
ra Parrang be/cbreeven onder den naam Bara Mareka. 
{n "t Portugees favos dos paros fativo. In 't Duits 
Tamme Krimp:-bonen. - 
De Honders en vyf en dertig fte Plaat 
Nene in de Eerfle. Figuur de groote Houwmes-formige ` 
001). i E ` 
De Tweede Figuur wyft aan de .Balifebe-Boon. 
AANMERKING. 
Deze groote houwmesachtige-boon is de grootíte Phafeo- 
lus, met een houwe als een houwer, met zenuwen doorto- 
gen, en een wit zaat, in een vlies befloten van Sloan. Cat. 
pl. Jam. p. 68. en Indifche Phafeolus, met een groóte Zys- 
achtige houwe, met vier zenuwen op de rug, en veel vrat- 
achtige heuvels in de lengte, met een groote witte vrucht, 
met een geele navel van P/ukn. Almag, p. 292. &c. 
XXIV; 
