390 
CAPUT TRIGESIMUM 
TERT RIAM. 
Cacara litorea, Cacara Laut. 
Unc filveftres quedam Phafeolorum fubfequuntur 
fpecies, quorum maxima hoc in capite defcri- 
bitur, quz Cacare quoque fpecies eft. Longis- 
fimis, ac rotundis hzc prorepit herba flagellis juxta 
litora plana, fub Soldanella marina, cui adeo junéta, 
& intermixta eft , ut e longinquo diftingui nequeat. 
Cacara autem litorea femper terna gerit folia con- 
junéta more Phafeolorum, majora, folidiora, & gla- 
briora illis Cacare fative, fuperius in obtufum defi- 
nentia apicem, féd'neutiquam bifida, inftar illorum 
Soldanelle , intenfe viridia, horumque medium fem- 
er longiffimum eft. Inferiora, & pofteriora flagel- 
a rotunda funt, fuperiora parum ängulofa , intusque 
cor gerunt fungofum. l 
Flores racemofi fimul ex peculiari craffoque excre- 
fcunt pedunculo, parum diverfi a Phafeolorum fabis, 
ex fex enim componuntur petalis non ita extenfis, 
quam in Phafeolis, fed flores hi femper connivent, 
majores funt, & firmiora gerunt petala, eleganter 
ex purpuro rubentia, que album obtegunt cornicu- 
lum ek craffis filamentis compofitum, nullius odoris. 
Silique planiufcule funt, & craffæ , digito longio- 
res, pollicem late, & in ventre tribus latis fulcis no- 
tate. Mature nigrz funt, vel fumei coloris. Offi- 
cula funt, uti vulgaris Cacare, fed majora, & nigra. 
Radix ejus alba eft, & longiffima, fub terra prore- 
pens. 
Nomen. Latine Cacaralitorea. Malaice Cacara Laut. 
Locus, Nullibi crefcit nifi in planis, & arenofis li- 
toribus, quz obcupat longe lateque fefe extendens 
cum dicta Soldanella, copiofe obcurrit ad Argeftem 
partem Amboinenfis finus. 
Ufus. Purpurei ejus flores eliguntur ad olus, quo- 
tum eximuntur fex ifta purpurea petala, ftaminaque 
cum piftillo abjiciuntur , qua in Calappi lympha , vel 
aliis pinguibus juribus coquuntur , quod olus prebet 
fatue dulce, ad tenera adcedens Brafficefolia. Pur- 
pureus enim ipforum color per coctionem difparet , 
qui in album tranfit, Officula, & tenere aliquando 
etiam coquuntur filique , prima autem aqua effunden- 
da eft, fed viliorem prebent cibum floribus. Non 
femper flores profert, fed paucis tantum menfibus, 
fed tum tanta copia hos gerit, ut litus ex iis rubeat, 
vel purpurafcat , ac fufficiens conquiri poteft copia, 
ut tote inpleantur patina. 
uedam porro obcurrunt Cacare marine varietates, 
quum vero nullum peculiarem habeant ufüm, ipfa- 
rum defcriptionem omittam , folummodo monens non 
omnes cibis infervire, nec adhibendas effe nifi cos 
gnitas fpecies. Inter füfpectas numero primum illas, 
quz flores gerunt ample extenfos, nec tam eleganter 
purpurafcentes quam prima. Ipfius filique latiores 
funt, officula ejusdem forme, fed hepatici coloris, 
ac nigris punétulis, feu ftriis notata, que obfervavi 
in litoribus infularum Bandenfium. 
Catu Peru, Bracm. Rana Sanvali, Portugall. Ca- 
ringejo. Belgice Qualbonen in Hort. Malab. part. 8. 
Fig. 42. defcriptum, quodammodo convenit cum de- 
fcripta hac Cacara litorea , faltem non auderem hanc 
pro eduli Catjang fpecie habere. 
Tabula Centefima Quadragefima Prima 
Ad Figuram Primam Cacaram exhibet Jitoream. 
Figura Secunda Phafeolum denotat maritimum. 
OBSER- 
HERBARII AMBOINENSIS. 
Liber IX. cap. XXXUL 
XXXII. HOOFDSTUK. 
De Strand Cacara. 
NZ volgen eenige wilde zoorten van bonen, waarvan 
LN de grootfte in dit Cappittel befebreeven werden 
zynde mede een zoorte van de Cacara. Zy krui t 
met zeer ronde , en lange ranken op vlakke firanden di 
der de Soldanella marina, zoo vermengt, dat men Ze 
van verren niet onderfcheiden kan, 
Doch de ftrand Cacara heeft altyd drie bladeren by 
malkanderen, na de manier van bonen, grooter , gelyvie 
ger, en gladder dan die van de tamme Cacara, vooren 
met een ftompe fpitze , doch geenzins in twee geklooven 
gelyk die van Soldanella boog-gras-groen, bet middelfte 
is altyd bet langfte. De oudfte, en agterfte ranken zyn 
SE » de voorfie wat hoekig, en bebben binnen een voor 
ert, 
De bloemen komen tros gewyze aan eén byzonder dikke 
Steel , voorts «erfcbillende wat van bet bonen-bloeizel , 
want zy beftaan uit zes blaadjes, zoo niet geopend als 
ander bonen-bloeizel , maar altyd balf luikende, grooter , 
en lyviger van blaadjes , fcboon purper-rood , verbergen- 
y een Cé boorentje, van dikke fliletjes gemaakt, zona 
er reuk. 
‚De bouwen zyn breedachtig, en dik, langer dan een 
vinger , een duim breed, en op den buik met drie breede 
naden. Ryp zynde, zyn zy zwart, of rookverwig. De 
bonen zyn gelyk die van gemeene Cacara, wat grooter , 
ende mede zwart. De wortel is «vit , en zeer lang, on- 
der bet zand kruipende. 
Naam. Jn ’t Latyn Cacara litorea. In "t Maleyts 
acara Laur. 
Plaats. Zy waft nergens dan op vlakke , en zandi- 
ge firanden, dezelve te zamen wyd en żyd met de voor- 
Jcbreeven Soldanella bedekkende, zy werd inzonderbeid 
veel gevonden aan de Noord-Weft zyde van den Amboine 
Jcben Inbam. 
Gebruik, Deze purpere bloemen werden gezogt tot 
moeskruid, want men neemt daar van niets anders dan 
de zes purpere blaadjes, de binnenfte witte draden, en 
°t boorentje weg finytende, die men dan in Calappus- 
melk, of andere wette zoppen kookt, "t welk een laf-zoet 
moes geeft , gelykende de jonge Kool-bladeren , want 
baar roode coleur verliexenze in "t koken „en werden wit. 
De bonen , en jonge bouwen kookt men ook zomtyds, dog 
bet eerfte water moet men weg-gieten , en geeven een 
Jlegter koft , dan de bloemén. Het bloeid niet altyd, 
maar alleen in weinige maanden , doch als dan in zulken 
meenigten , dat den and rood daar van is, en men bet 
genoegzaam in meenigte kan bebben om fcbotels vol te koken. 
Daar zyn nog zommige veranderingen van de Cacara 
marina, doch om datze geen byzonder gebruik bebben , 
zal ik bare befcbryoing over[laan , alleen «vaarcbuswen- 
de, dat zy niet alle tot pye dienen , en men geene nee- 
men moet, dan die bekend zyn. Onder de verdagte ree- 
kene ik voor eerft , dewelke wyd geopende:bloemen beeft, 
en niet zoo fcboon purper als de eerfte. De bouwen zyn 
breeder, de bonen van-dezelve fatzoen, maar leverver- 
wig met zwarte flippelen, of linien, dewelke ik op de 
[tranden van de Bandafe Eilanden gezien bebbe. 
, Catu Peru, Bramm. Rana Sanvali, Portugees Ca- 
ringejo. In °t Duits Qualbonen , in Hort. Malab. 
part. 8. Fig. 42. befchreeven, beeft eenige overeenkom 
met de bovenftaande Cacara litorea , immers ik zoude ze 
voor geen eetbare Catjang derven bouden. 
De Hondert een en veertig ffe Plaat 
Vertoont in de Eerfle Figuur de Brand Cacara. 
De Tweede Figuur wyft aan de flrand-Boon. 
AAN- 
