392 HERBARII AMBOINENSIS LiberIX. cap. XXXV. 
CAPUT TRIGESIMUM 
QUINTUM. 
Cacara pilofa. Cacara Bulu. 
JE fubfequentes Cacarz fpecies ad unum petti- 
H nent genus, fed una domeftica , altera filveftris, 
utreque vero adfines funt Cacare nigre fupra 
defcriptae , feu Jule. 1 i k 
Domeftica eft Cacara pilofa, hoc in capite defcrip- 
ta, foliis, ac modo crefcendi vulgari fimilis, excep- 
to quod hujus folia fint majora, magis pallide viren- 
tia, & ad tactum molliora. 
Flores quinque, fexve fimul dependent uno in co- 
rymbo, eleganter purpurei, feu pallide purpurafcen- 
tes, formam habentes Fuci, qui fefe explicat ad vo- 
landum, cujus caput eft viridis caliculus, cui inpofi- 
tus e(t flos, haec autem forma magis proprie reprae- 
fentatur in fubfequenti filveftri fpecie. 
Siliquae quatuor, & quinque fimul quoque depen- 
dent, quatuor, & quinque pollices longae, unum 
craffae , ac fererotundae, excepto quod officula con- 
tenta quodammodo qm iu illae virent, 
& externe obductae funt pilis albicantibus, inftar fe- 
rici fplendentibus , praefertim circa petiolum, qui 
vero non, vel vix pruriunt, quales etiam obfervan- 
tur ad foliorum ortum, & in fuperioribus teneris ra- 
chidibus, quae magis fplendent. Siliquarum gluma 
crafla eft, & fragilis, fed tandem nigricat. Officula 
funt magna, glabra, primo rubra, dein obfcure fu- 
fca, ac fere nigra, magnitudine tantum a priore 
ER diverfa. Afferculis inponi oportet, Amboinen- 
es vero primum permittunt, ut ad arbufculas , & 
fruticulos adfcendat, frondem enim gerit pondero- 
fam, ut & fructus. 
Nomen. Latine Cacara pilofa. Malaice Cacara Bu- 
bu. Amboinice Maöba. Magis proprie quam prac- 
cedens Fule. s Pg. 
Locus. Ambotuentes nanc plantant in hortis fuis, 
Amboinenfes vero hanc parvi faciunt, quum pericu- 
lofüm fit ad coctionem. 
Ufus. Officula eligenda funt femi matura , quum 
nempe modo incipiant flavefcere, que legumine ex- 
uta per binos tresve dies in aqua macerantur, quae 
quotidie renovatur, quem in finem quidam aquam 
pluvialem, alii aquam marinam, feu falfam praefe- 
runt. Dein officulorum pellicula deglubitur, ac cum 
pingui quodam jure elixantur, tum innoxia funt, fa- 
poremque habent gratum inftar aliorum Phafeolo- 
rum. Contra fi haec maceratio in aqua omittatur, 
ac nimis cito coquantur, malignam quandam habent 
ualitatem , caput gravantia, ac Cephalalgiam, & ver- 
tiginem adferunt, uci id fupra de Jule quoque moe 
nuimus. 
OBS E RV A PEO, 
Videtur hzc planta effe Phafeolus Americ. foliis molli la- 
nugine obfitis, filiquis plurimis hirfutis pungentibus, femi- 
ne fufco punétato, Plukn. Almag. p. 292. & Phyt.Tab.224. 
Fig. 1. & Phafeolus Indicus filiquis anguttis hirfutis , fabis 
fpadices fufcis, membranis intercedentibus fejunétis Ray. 
fom. 3. $ 444. & Putsja Peru H. Malab. part 8. Tab. 37. 
qui eft Phafeolus Indicus hirfutus, flore luteo, filiqua an- 
gufta parva hifpida Breyn, Prodr. 2. p. 82. & Phafcolus (il 
veftris minor, fl. minimo, filiquis longis teretibus alba lanu- 
ine hirfutis Sloan. Cat. pl. Jam. p. 71. & Phafeolus Indicus 
erbaceus lobis villofis pungentibus minor Tiet. Zeyh p. 191. 
ubi vide reliqua. 
CAPUT 
XXXV. HOOFDSTUK. 
De ruige Cacara Plant. 
Eze volgende Cacaras zyn van eenderlei geflagte 
D doch de eene tam, de andere wild, en beide uit de 
Jul maag [chap van de bovenftaande Cacara nigra, of 
ule. 
De tamme is de baairige Cacara, in dit Capittel bee 
Jchreeven, van bladeren, en wasdom de gemeene gelyk, 
bebalven dat deze bladeren grooter zyn, lichter-groen 
en zagter in bet aantaften. d 
De bloemen bangen vyf, en zes by malkanderen in een 
tros, fcboon paars , of licht-purper , gefatfioneert als 
een borfel, die zig bereid om te vliegen, wiens booft bet 
groene buisje, of kelkje is, daar ze in flaat , doch deze 
E werd nog eigentlyker afgebeclt in de volgende 
wilde. 
De bouwen hangen ook vier, eh vyf by malkander in 
een tros, vier, en vyf duimen lang , een dik, en Cher 
rond , bebalven dat de daar in fchuilende Boontjes eeni- 
ge beuveltjes maken. Zy blyven langen tyd groen, en 
zyn van buiten bezet met witachtige baairtjes , glimmene 
de als Satyn, zonderling omtrent den fteel, doch die niet 
j^ weinig jeuken, diergelyken men ook ziet aan den oor- 
pronk der bladeren, en aan de voorfte ryskens , die nog 
meer glimmen. De bolfter van de bouwen is dik, en 
bros , werdten laaften zwartachtig. De bonenzyn groot, 
glad, eerft rood, daar na donker-bruin, en fcbier zwart, 
alleen aan groote van de woorfchreeven Jule verfcbile 
lende. Het moet op latten geleid werden, doch de Ame 
boineezen laten bet de lage boompjes, of ruigten oplopen, 
want bet is zwaar van loof , en vruchten. 
Naam. In ’t Latyn Cacara pilofa. In 't Maleyts 
Cacara Bulu. fo "tr Amboins Matha. — Eigentlyker 
het monem fe bessen Jule, 
Plaats. De Ambvenvezers planen "t in bare tuinen, 
doch de Europiaanen achten bet niet veel , om dat bed 
wat zorgelyk is te koken. 
Gebruik. Men moet de bonen nemen als zy nog balf 
TYP zyn, te weten als zy even beginnen geel te wer- 
den, uit bare bouwen, en weiken die twee a drie dae 
gen in water , dagelyks 't zelve vernieuwende , waar 
toe zommige vers, zommige zout water nemen , daar 
na fcbild men bet buideken van de bonen zelfs mede af, 
en ftooftze als dan met een korte vette zop, zoo zyn z) 
onfcbadelyk , en zoo wel fmakende als eenige bonen, 
Daar en tegen als men dit weiken in water nalaat, en 
te vroeg kookt , zoo bebouden zy eenige kwaadaardig 
beid, bezwarende bet booft, met booftpyn, en duizelin- 
gen, zoo als wy boven van de Jule ook gezegt hebben. 
AANMERKING. 
Deze plant fchynt te zyn de Americ. Phafeolus, met blas 
deren met een zagte wolligheid bedekt, en veel houwen 
door ruigheid ftekende, met een bruin gefpikkelt zaat van 
Plukn. Almag. p. 292. en de Phyt. Tab. 224. Fig. 1. en In- 
difche Phafeolus, met finalle ruige houwen, en bonen Ca- 
do ag Van coleur, door tufichen |y zen rein 
cheiden van Ray. rom. 3. p. 444. en de Putsja d 
de Hort. Mal. ech 8. T p. welks is de Indifche ruige 
Phafeolus, met een, geele bloem, en een kleine, ruige, fmal- 
le houwe van Breyn. Predr. 2. p. 82. en wildekleinder Pha- 
feolus, met een zeer kleine bloem, met lange , fmalle ae 
wen, door een witte ruigheid bedekt van Sloan. Caf. P^ 
Jam. p. 71. en de Indifche kruidachtige Phafeolus, de | 
der-met ruige ftekende houwen in de Thef. Zeyl. P 191 
waar het overige ziet. 
XXXVI. 
