IX Bock. XLII Hoofif. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 405 
OBSERVATIO. 
Sinenfis Cucumis Tab. 146. Fig. 2. fupra delineatus Me- 
Jethria vocatur a Linneo in H. Clif. p. 490. eftqué Cucu- 
mis parva repens, Virginiana > fruétu minimo Plukn. Alm. 
„123. & Phyt. Tom. 85. Fig. 5. & Cucumis minima fru&u 
ovali, nigro, levi Sloan. Cat. pl. Fam. p. 103. & Hifl. tom. 1. 
pe 227. Tab. 142. Fis. 1. &c. 
AANMERKING. 
De Sineeze Comcommer boven op Tab 146. Fig. 2 : 
toont, werd Melothria genaamt VIL Eeer in de H. Clif. 
P. 490. en is de Virginifche, kleine, kruipende Comcommer 
met een zeer kleine vrucht van P/gkn. Almac. Pe. 123. en 
Phyt. Tab. 85. Fig. 5. en de zeer kleine Comcommer met 
een ovale, zwarte, gladde vrucht van Sloan. Cat. pl. Fam. 
P. 103. en Hif. Tom. 1. p. 227. Tab. 142. Fig. 1. &c. 
CAPUT QUADRAGESIMUM 
SECUNDUM ~ 
Petola. Petola- "T china. 
Etola mixtam gerit formam Cucurbite, & Cucu- 
meris, cum hoc autem maxime convenit , licet 
afferculis inponenda fit, in quatuor diftincta fpe- 
cies, quarum quavis peculiari defcribitur capite. 
` Prima caules gerit in nodos capitatos diftinétos, 
lentifimos, & angulofos. Folia ejusinquinque, vel 
feptem longas lacinias diftinéta funt, que majores, 
& profundiores funt, quam in Cucumere, mediaque 
lacinia duplo major eft reliquis, funtque obfcure vi- 
rentia, rugofa , contracta, & duriufcula, cuivis fo- 
lio firmus obponitur petiolus, qui in binas tresve di- 
fpergitur claviculas , quarum una femper longiflima 
Flores in fummitate caulium longorum excrefcunt, 
plures fimul conle&i,ex pallidevirentibas& acuminatio 
capitulis conftantes,quz neque pilofa neque lanuginofa 
funt. Flos hic ex quinque, rarius ex fex flaccidis com- 
ponitur petalis , quz rugofa funt, eleganter lutea, 
ante meridiem ample extenfa, & retrorfum flexa, in 
florum centro .craffi quidam breves, & foliofi quafi 
confpiciuntur. ftili. longo, ac viridi floris tubo 
inter pedunculum, & ipfum florem, ad digiti circiter 
longitudinem ; ubi lanugo ex albo cinerea, fed curta 
locatur, queque pars fenfim magis tumet , fructus 
excrefcit, diu floris reliquias in fumma gerens parte. 
Perfectus fru&us longitudinem habet Cucurbitz , 
fed formam Cucumeris, eftque fesqui, vel duos pe- 
des longus, brachium craffus, inferius craffior , inftar 
oblongi facci, plerumque rectus , aliquando finuofus, 
inftar femi lune, vel falcis. Externe obfcuris qui- 
busdam fulcis diftinétus, ubi & albis maculis notatus 
eft, reliqua ejus pars viret, & glabra eft, fenfim pal- 
lide rubet, ex cinereo mixtus colore. Quum ve- 
tuftus eft, exterius putamen fenfim lignofum eft, u- 
ti in Cucumeribus, fed tenuis eft, & fragilis inftar 
chartz. Caro interna mollior eft, & aquofior quam 
in ullis Cucumeribus, faporis fatui, & aquofi. In fe- 
nioribus fructibus, fi putamen frangatur, vel manis 
bus tollatur, omnis caro interna degenerata eft in 
maffam pilofam, ficcam, & intricatam , foraminibus 
refertam, acfi-a vermibus exefa fuiffet, in hac au- 
tem multa latent femina, ad oras tenuiora, & zqua- 
lia, minora illis Battecz , ac nigra, intus autem fub 
viridi pellicula albam tegunt medullam. ` Maxima flo- 
rum pars frufta decidit, & unus alterve modo fru&us 
perfecte excrefcit, planta enim hzc maxime vexatur 
a fpecie quadam obfcure fufcarum vefparum , qua 
longos gerunt pedes, & folia ejus depafcunt, 
Nomen. Latine Petola, juxta Malaienfe Petola, & 
ad diftinctionem fubfequentium fpecierum Petola Pan- 
jang, & Petola T/cbina, ob fimilitudinem veftimenti 
cujusdam fericei fic dicti, quod diverfis floribus, fi- 
guris, & maculis pictum eft, quales maculz quodam- 
modo confpiciuntur in cortice fructuum. Javanice 
Beludru , Sinice Tsjaykoie , h. e. Cucumis oleraceus. 
Locus. Hzc fpecies nunc fatis vulgaris eft in Am- 
boina, adtamen dicitur ex Sina delatam fuiffe, uti 
& plurimum a Sinenfibus colitur, 
Cul- 
XLIL HOOFDSTUK. 
De Petola- Plant. 
pus beeft een gemengde fatzoen , van Cauwoerden, 
en Comcomers met bet laatfte de meefte gemeenfchap 
bebbende , boewel bet op latten moet geleidt worden, 
verdeeld in vier zoorten ieder in een byzonder Capittel. 
De eerfte beeft Delen in koppige leden verdeeld, zeer 
taay, en geboekt; de bladeren zyn in vyf of zeven lange 
lappen verdeelt , grooter , en dieper gefneeden dan aan 
de Comcommers , en de middellap is tweemaal grooter 
dan de andere, donker-groen » ruig , rimpelig, en bard- 
agtig, tegen over aan ieder blad flaat een ftyve Deel. 
die zig in twee of drie Clauwieren verdeelt; waar van 
bet eene altyd bet langfie is. 
De bloemen komen voort aan "t uiter[le van de lange 
Jielen, by malkanderen geboopt, uit bleeke , groene, en 
soegejpitfte knoppen , die niet baairig nog wolagtig zyn. 
De hinoma ie air mof. om volden ves flappe blaadjes ge- 
maakt , gefronft , /choon-geel, voor de middag wydt geopent, 
en agterwaarts gebogen, in de midden ziet men eenige 
dikke, korte, en bladige pylaartjes: uit den langen, en 
groenen bals tu[Jcben de bloem en de fteel omtrent een wint. 
ger lang, met een witte gryzen dog korten dons bedekt , 
en die allengskens begint op te fwellen werd de vrucht 
nog langen tyd de overblyfzels van de bloem op baar booft 
dragende. 
De volwaffe vrucht is in de lengte van een Cauwoere 
de, maar in gedaante van een Comcommer , te weten een 
en een half , en twee voeten lank, een arm dik, dogon- 
der dikker „als een langwerpige zak, merendeels regt, zom 
tyts bogtig als een balve maan , of fikkel; van buiten met 
eenige donkere groeven , of vooren afgedeelt, en langs 
de zelve met witagtige plekken gefchildert,, zynde de reft 
gras-groen , en glad , met ter tyd ligt-rood, met grauw 
gemengt. Oudt geworden wert de buitenfte fchale wat 
boutagtig, gelyk aan de Comcommers , dog dun, en bros 
als papiers bet binnenjte vleefch is weeker , en wateragti= 
ger dan aan eenige Comcommers , ook gants laf , en wa- 
teragtig van fmaak, aan de oude als de voornoemde fcbel in 
ftukken breekt, of met de banden afgebroken wert, ziet 
men al bet binnenfte vleefcb verandert in een baairige , 
drooge , en verwerde clomp, vol gaten, als of by van den 
worm uitgegeeten was, en daar in fchuilen veele zaden, 
kleinder als die van Batteca , zwart , aan de kanten dun- 
der en even y maar bebben binnen onder een groen vliese 
je een wit merg. Het meefte deel van de bloemen valt 
af, komende maar een of twee vruchten tot perfeltie, 
want den fok werd geweldig aan gevogten van een zoor- 
te donker-geele wespen met lange beenen, die ook de bla- 
deren zeer j^ eeten. 
Naam. Jn ’t Latyn Petola, na ’t Maleyts Petola, 
en tot onderfcheid van de volgende zoorten , Petola Pan- 
jang, en Petola Tfchina, alles na de gelykeniffe van 
zeker zyde kleetje aldus genaamt, ’t welk met verfchei- 
de bloemen, figuuren , en plekken gefchildert is , diergelye 
ke plekken men eenigzints ziet aan de fchorze van deze 
vruchten. In’t Javaans Beludru, in Sinees Tsjaykoäe, 
dat is Moes Comcommer. 
Plaats. Deze zoorte is nu redelyk gemeen in Amboina, 
egter werdt gezegt, datze uit Sina afkomftig is, gelykze 
ook van de Sineezen meefl geoefent wert. 
Ece 3 Quce- 
