4o HERBARIIAMBOINENSIS Liber D ep. XLVI. 
Hujus antidotum eft Soalamou Pohon, cujus fru- 
&us cordiformes cum pauxillo Alea Pady , & Siri 
Pinanga mafticantur, ac pauca deglutitur pars , reli- 
quaque pars externe ventriculi orificio inlinitur , unde 
& certiffima dofis eft, quum ficcate medulla dimidia 
gleba fümatur, ac per femi horam in aqua macera- 
tur, que dein leniter exprimitur , ac pauxillum Zingi- 
beris contriti addatur, ac fic propinatur ad ftoma- 
chum corruptum , & pectus per vomitum depurandum, 
Hzc Petola hanc porro habet proprietatem , quod 
tetrum contrahat odorem, fi in ventriculo retinea- 
tur, atque hinc vomitus per hanc cauffatus teterri- 
mum fundat feetorem , qui hominibus per aliquot per- 
durat dies. Salutare tamen eft medicamentum, quod 
hominibus fummopere prodeft in Afthmate, & ad- 
fumpto veneno, fed prudenter uti eo oportet, alio- 
quin enim que poteft nocere quam prodeffe. Vo- 
mitus vero fiftendus eft, ne fanguinis fuperveniat e- 
jectio , quod effici poteft per Corallium album, & 
nigrum. Chirurgi noftri melius hoc medicamentum 
reparare, & nofcere deberent, ne talem in homini- 
bis cauffaret vehementem effectum, 
Catu Picinna in Hort. Malab. part. 8. cap. 8. de- 
fcripta cum Petola hac Utan videtur convenire. 
Tabula Centefima Quinquagefima 
Petolam exhibet filveftrem, que Cucumeris, vel Colocyntbidis 
filveftris fpecies eft, & Cucumis Malabaricus amarus, 
fru&u fine coftulis a P/ukn. in Almag. pag. 123. Vocatur. 
CAPUT QUADRAGESIMUM 
SEX TU M. 
Amara Indica. 
Ep Apari eft Momordica Indica, feu Bal/amina mas, 
fed majora gerit folia, ac fruétus, quam in Ita- 
lia. Flagella vero emittit teretia, angulofa, & 
ftriata, ac pallide virentia, quibus folia infident foli. 
taria fimilibus in longis petiolis, atque hifce obpo- 
nuntur clavicule tenues, multis circinnis ubique fe- 
fe circumvolventes, 
Papari. 
Folia peculiarem habent formam, ad illa Vitis ad- 
cedentia, feu illis Aceris fimilia funt, in feptem plu- 
resve lacinias diftinéta, que profundifimz funt, ac 
quavis iterum lacinia in varios minores diftributa eft 
angulos, flaccidiffima, glabra, & lete virentia, 
Ad foliorum ortum prope majorem caulem alterum 
minus, ac rotundum locatur folium , atque ex ejus 
ala alter tenuis excrefcit pedunculus florem fuftinens. 
ui luteus eft, ex quinque flaccidis, & rugofis com- 
pofitus petalis, magnitudinem habens Ranunculi. In 
media cavitate brevis erigitur ftilus ex viridi flave- 
fcens. 
Fru&us peculiarem, & miram habet formam , quz 
multum ab aliis differt fructibus, atque ex craffiuícu- 
lo pedunculo brevi poft florem progerminat. For» 
mam quodammodo habet femi perfecti Cucumeris , 
fed ab utraque acuminatus parte, quinque, fex, ac 
feptem pollices longus, paulo minus craffus, exter- 
ne quodammodo trigonus, per longitudinem tribus 
rotundulis dorfis diftinCtus , interftitia repleta funt 
multis mirisque verrucis, feu tuberculis , quorum 
quzdam rotunda, alia oblonga, aliafinuofa, fed om- 
nia glaberrima funt, & flavefcentia, ita ut putaretur 
effe res fumma artificis manu elaborata. Si fructus 
fit completus, & maturus, intenfe luteus eft, feu ex 
rubro aurantius, atque dehifcit in tria fegmenta, qua 
inferius connexa funt, atque conftant ex craffa , mol- 
li, & aurantia pellicula, cui fimilis adheret mollis 
caro. pu 
In- 
Zyn Nombal of tegengift is Soulamou Pobon , wiens ber 
tjens , of vruchten met een weinig Alea Pady, en een Siri 
Pinang geknouwt , waar van men een weinig infavel d 
en de reft van buiten op de krop van de mage meat 
daarom is bet zekerfle, als men van bet gedroogde 2 
niet meer dan een bale klomp neemt , en omtrent een balf 
tur in een kop met water weekt, daar naa zagjens uitdrukt 
en een weinig Gember daar by oryft, en zoo indrinkt om 
de vervuilde maag, en borft door braken te zuiveren. 
Deze Petola beeft nog die eigenfcbap , dat 2) een 
zeer euvelen reuk verkrygt, als zy in de mage van 
de menfch komt, en daar door een ftinkent uitbraak. 
zel veroorzaakt , °t welk eenige dagen den menfchen 
byblyft , bet is een beilzaam medicament, daar de 
men|cben groote bate by gevoelen in engborftigbeid en 
ingenomen fenyn , maar bet wil voorzichtig gebruikt 
werden, want anders kan het zoo veel quaad als goed 
doen: inzonderbeid moet men bet braken fluiten, dat bet 
tot geen bloed braken komt , 't welk men ook doen kan 
met wit en zwart Calababaar in te geven; onze Mee: 
fiers beboorden bet beter te leeren kennen, boe men bet 
poU moefte , dat bet zulken gewelt in de menfcb niet 
eede. 
Catu Picinna in Horto Malabarico: part. 8. cap. 
8. befcbreeven, fchynt met onze Petola Utan te willen 
over een komen. 
De Hondert en V’yftig fle Plaat 
Vertoont de wilde Petola, welke een wilde zoort van de 
Comcommer , ofte Cologuint is, en werd de Malabaarfche 
bittere Comcommer, met een vrucht zonder ribbetjes ge- 
naamt van Plukn. in Zyn Almag. p. 123. 
XLVL HOOFDSTUK, 
De Indifche Bittere-Plant. 
Apari wil een Indifche Momordica , of Balsami- 
na mas zyn, dog grooter van bladeren . en vruchten 
dan in Italien. Zy fchiet op met lange dunne ge- 
boekte , geftreepte, enligt - groene ranken daar aan de bla- 
deren enkel flaan op diergelyke lange fielen, en tegen 
over dunne Clauwieren met veele krullen zig over al 
omflingerende. 
De bladeren bebben een byzonder fatzoen , na bet Wyn- 
gaarts loof wat gel'ykende , of na die van Acer , of Boog- 
bout , in zeven, of meer lappen verdeeld , die zeer diep 
gefneeden zyn, en ieder lap weder in ver/cheide min- 
dere boeken, zeer flap, glad, en blyde-groen. 
By den oorfpronk der bladeren aan de hooftfreel Daat 
een ander klein, en rond blad, en uit deffelfs fchoot een 
ander dun fleeltje, waar op de bloeme voortkomt. De 
bloeme is geel, van «yf flappe , en gefronfte blaadtjes 
emaakt , zoo groot als die van Ranunculus. In de 
middelfte bolligbeid flaat een kort Pylaartje uit den 
groene geelachtig. 
e vrucht is van een byzondere , en zeldzame ger 
daante, veel van andere vruchten verfchillende, en uit 
den dikagtigen fleel kort. achter de bloeme voortkomen. 
de; zy beeft de gedaante eenigzints van een balf was- 
Jen Comcommer , doch. achter. „ en vooren toegefpitft ,vyf, 
zes, en zeven duimen lankyiwee duimen , of wat min- 
der dik, van buiten zynze eenigzins driezydig , 1n de 
lengte met drie rondagtige ruggens verdeeld, de tujlen- 
Jpatien zyn uitgevuld met veele wonderlyke vratiens 
of beuveltjens , zommige rond, zommige longue. redi 
mige bochtig, alle zeer glad, en licbt-groen. Men zou- 
de zeggen, dat bet een ding was van een konftig beeld- 
bouwer alzoo gegraveert. De oude wert regt boog-gte 
ofte orangie-rood , en fplyt open in drie flukken , die ag- 
ter aan malkander bangen , beftaande uit een dikke, mure 
we, en boog - geele fchelle, daar diergelyk murw wleefch 
aan bangt. j : 
Bin- 
