412 
Hic cibus quam maxime laudatur, ac faluberrimus 
habetur, ad fanguinem depurandum, ac craffum, & 
melancholicum adtenuandum fanguinem ex vulgari 
epinione Medicorum Indicorum, qui dicunt, cunéta 
amara ftomacho profunt, & fanguinem depurant. 
lidem hi fructus in aqua cocti per longitudinem 
finduntur , internaque ipforum caro, & femina exi- 
muntur, & confciflis pifcibus , herbis, & carne in- 
plentur, ac cum gramine , vel Sirii folio conligantur, 
& coquuntur, ut fupra fuit indicatum. 
. Hie cibus gratior eft priore, ac ftomacho falubrior, 
fi enim rite fit preparatus, paululum amarus eft, qui 
in hifce regionibus facile adoptatur. Obftetrices Ine 
dice fuccum unius alteriusve folii ori infantis infun- 
dunt, ut ipfius pettus, & inteftina depurentur ab 
omni muco, & excrementis, quz in matris ventre 
conle&a funt. Idem hic fuccus puerperis quoque 
ropinatur, ac fructus tali modo preparati cibo ex. 
ibentur, ad fanguinem depurandum, & ad lac gene» 
randum. 
uo modo hzc Indica Amara cum Italica Bal/amina 
conveniat,que mas,feu Momordica vocatur,licet Papari 
Indicum fit multo majus, ac fructus gerat alio modo 
formatos, vide amplius in Europeis Herbariis, præ- 
fertim Mattbioli Conmentaria in Diofcorid. libr. 9. cap. 
177. ubi hanc in capite Vitis Nigre defcribit, ac magnas 
ipfi tribuit virtutes, ad quevis nempe vulnera tam ex- 
terna, quam interna curanda , nullam vero facit men- 
tionem alicujus amaritiei in Balfamina fua. 
Ambo hz Papari fpecies in Hort. Malab. part. 8. 
cap. 9. & 10. defcribuntur fub nomine Malabarico 
Pavel, & Pandy Pavel. Portug. Folba Margofeira , 
ac Belgice Bierblad, quum ipfarum folia ad prepara» 
tionem Cerevifie Saccharate Indice adhibeantur, 
quod in Europa cum Lupulo fit. Vide porro in iftis 
capitibus plura de ipfarum ufu ad Scabiem, & Dr, 
Commelinus has quoque habet, & numerat inter Bal- 
faminas mares fpurias. 
Tabula Centefima QuinquagefimaPrima 
Amaram exhibet Indicam, que eft Momordica Zeylanica, 
. Pampinea fronde, fru&u longiore Tournef. inf. p. 103. 
& Thef. Zeyl. p. 161. ubi & plures hujus obcurrunt fpe- 
cies, vocaturque Momordica pomis angulatis tubercula- 
tis, foliis villofis longitudinaliter palmatis H. Clif. p. 451. 
& Cucumis Indicus puniceus major Par. Bat. Pr. p. 329. 
& Sloan. Cat. pl. en 103. qui plures habet Au@orec, 
reliquos vide in Thef. Zeyl. l. e. * 
CAPUT 
HERBARII AMBOINENSIS. 
Liber IX. cap. XLVL 
Deze koft werd zeer gepreezen 
den, om bet bloed te E ae: da gebou. 
bloet te verdunnen, na de gemeene regel van de ankolyke 
ze Medicyns; alle bittere dingen zyn de m ; Indiaan. 
zuiveren bet bloet. 98° goet, en 
Dezelve vruchten in water opgezoden  : 
benen open gefneeden , bet Mec dnd eng la ES 
genomen , met gebakte Vis, kruiden , of vleefch er Ms 
met een grasje , of blad van Siree weer te zam eee 
dms en gekookt , als boven. m Belen; 
it is aangenamer te eeten dan bet «nori, 
ge niet min gezond, want regt toebereid hops gna: 
meer dan kleine bitterheid, daar aan men zich Sg cn 
landen gewennen moet. De Indifcbe Y roedurouwen eg 
men den zap van een, of twee groene bladeren SE 
den zelven bet nieuw gebooren kind den eerften, eich 
den dag in de mond, om des Kindekens bor ft e Here 
beele ingewand te zuiveren van alle flym, èn i Ge 
ten, die bet in 's moeders lyf vergadert beeft jj dien 
zap gevenze de Kraamvrouwen ook te drinken nj 
vruchten als vooren toebereid, te elen, zoo om bet bl 
te giis ni m je melk te bevorderen, bie 
. Hoe nu deze Indifche Amara met de j 
famina Mas, of Momordica overeen GC 
Indiaanfche Papari veel grooter , en anders ; efor Ce 
vruchten draagt, daar van ziet de Europifche te 
boeken , inzonderbeid de Conmentaria Matthioli Nard 
4. boek, cap. 177. van Diofcorid. daar byze in t Ca. 
pittel van de Vitis Nigra befcbryft , en groote krachte > 
boe-eigent , om alderlei , zoo uitwendige als inwendi e 
wonden te geneezen , doch by maakt geen gewag va a 
nige bitterbeid aan zyn Balfamina. aa 
Deze beide zoorten van Papari werden in Hort Mae 
lab. part. 8 cap. 9. en 10. befebreeven onder de Malas 
baarjche naam van Pavel, en Pandy Pavel, in "t Pore 
tugees Folha Margofeira, en in 't Duits Bierblad de- 
wyl men deszelfs bladeren tot bet maken van't Oofl. In 
difcb Zuikerbier gebruikt, gelyk men in Europa met bop» 
pe doet, Ziet in bet zelve capittel meer van zyn gebruik 
tegens de fcborftbeid, en Dr. Commelinus boud ze me. 
de voor valfcbe Balfamina mas. 
_ De Hondert een en vyftigfte Plaat 
Vertoont de Indifche Bittere plant, welke is de Zeylonfche 
Momordica, met Wyngaards-loof, en een langere vrucht 
van Tournef. infl. p. 103 en de Thef. Zeyl. p. 161. alwaar 
meer zoorten van dit geflagt voortkomen, en werd ge- 
naamt Momordica, met hoekige , en knobbelige vruche 
ten, en wollige gevingerde bladeren in de H. Cliff. pag. 
451. en is de grooter Indifche fcharlake Comcommer van 
E Par. Bar, Pr. pag. 329. en Sloan. Cat. pl. Fam. p. 103. 
ie zeer veel Schryvers aaphaalt, de overige ziet in de 
Thef. Zeyl. op de aangehaalde Plaats. 
XEVIL 
