414 
CAPUT QUADRAGESIMUM 
OCTAVUM. 
Poppya. Sayor Poppya: 
Po fpecies quoque eft Papary, fed magis fil- 
veftris quam domeftica, in binas diftinéta fpe- 
cies, in rotundam , & oblongam juxta fructuum 
varietatem. 
Primo rotunda, feu vera Poppya folia gerit inftar 
majoris Papari, pilofa, tenuia , & Papari odorem 
fpirantia, in tres majores, ac tres minores diftincta 
lacinias, quarum quevis lacinia parvos quosdam habet 
angulos, ac dentata eft, fed non ita rugofa funt , quam 
apart. 
proc pomi formam habet rotundam, feu inftar 
minoris dulcis Limonis, in acutum definens apicem , 
ruber, glabro cortice, ac quibusdam punétulis ob- 
duétus, atque fub hoc fragile, & lignofum locatur 
putamen. Caro interna eft aurantia, infipida, & in- 
grati odoris. Semina majora funt, quam in vulgari 
Papari, ceterum ejusdem forme , & characteribus 
quibusdam notata. 
Secundo oblonga, feu vera filveftris Poppya longa, 
rotunda, & lenta emittit flagella, pennam crafla; e- 
jus folia craffiufcula funt, fed flaccida, & fuperne 
glabra, fubtus rugofa, & venofa , illis Petole fimilia, 
atque in ipforum petiolis fulcatis tres obfervantur vi- 
rides verruce , illa autem diltinéta funt in tres majos 
res lacipias, quarum bine laterales eque ac media 
ereéte Tunt, ac fic hiantis Corvi roftrum referunt, 
poft illas bini tresve minores obfervantur anguli , feu 
apices, funtque porro rotunde auriculata. Solitaria 
locantur, ac debilem fundunt odorem inftar illius 
Papari , cuivis autem folio longa adftat clavicula, fupe- 
rius aliquando crifida. 
Ex foliorum alis fimplex y ac longiufculus excrefcit 
pedunculus , fuperius burfulam füftinens, ex binis te- 
nuibus femi-lunz formibus petalis compofitam, que 
rimo virent, dein flavefcunt, queque dehifcunt, & 
intus mirum reprefentant oblongum quafi granulum , 
quod alii infidet oblongo rotundo capitulo, ex cujus 
fuperiore parte flos, ex inferiore autem fructus ex- 
crefcit, 
Flos compofitus eft ex quinque ample extenfis, & 
inflexis petalis flavefcentibus, quz vero interne: ad 
ortum purpurafcunt, ipforumque pars interna inftar 
ferici mollis eft, ac quodvis petalum per longitudi- 
nem tribus nervis diftinctum eft, in horum centro 
pentagonum locatur corpufculum , purpureum, & di- 
{tinétis antheris notatum. Flos ipfe ftellulz inponitur 
ex quinque cceruleis, feu nigricantibus radiis compo- 
fite, poft inferioris ampullz lapfum fructus excre- 
fcit. ui ex craffiore dependet pedunculo , quam 
ipfe caulis eft, ex rotundo parum oblongus, major 
priore, externe fanguineus , acutis quoque punctulis 
notatus , quibus quodammodo fpinulofus eft. Sub 
craffo, fed fragili putamine transverfaliter fex locan- 
tur camere , in quibus totidem locantur glebe , viri- 
des , & vifcofe, que multa continent fufca grana, 
glabra, fed ad oras parum denticulata inftar illorum 
Papari, que ceterum cum femine. Bonga tanjong con- 
veniunt, fed tenuiora funt, caro hzc quoque infipi- 
da, & fatua eft. ý 
Altera Poppya filveftris eft planta farmentofa , & 
convolvulacea quafi, tenuia emittens flagella, atque 
tenacibus caulibus per frutices prorepit, quibus infi- 
dent petioli folia fuftinentes fimplices, ac late diftan- 
tes, atque hifce obponitur clavicula. 
Folia bina, ac terna fimul locantur uno in petiolo, 
binos tresve pollices longa, binos digitos lata, quo- 
rum medium longiffimum eft, in longum anguftum- 
que definentia apicem, lateralia paulo breviora funt, 
nec nervus medius directe per medium tranfit, uti 
in Phafeolis, funtque ad oras profunde , fed laxe 
dentata , craffiufcula , ac faporem habent fatuum. 
Flores huc usque ignoti mihi funt. 
' Fructus 
HERBARII AMBOINENSIS 
Liber IX. cap. XLVIII, 
XLVIIL HOOFDSTUK, 
De Poppya-P lant. 
Po: is mede een geflacht van Pápary , meer wild 
dan tam, verdeelt in twee zoorten, de eerfte ron d 
en de tweede lankwerpige, na den onderfcheid der 
vruchten. 
De eerfte ronde, of eigentlyke Poppya, bee 
ren als de groote See CON a , en Moers 
riekende , verdecit in drie groote, en drie kleene Jnibbe- 
len , bebbende ieder fnibbel nog eenige kleene boeken en 
tanden , maar niet zoo gerimpeld , als. Papari, : 
De vrucht is Appel-rond, of als een kleene zoete Le 
moen, voor met een Jcberpe [pitze, rood van coleur , met 
een evene fcbelle, en met eenige punêtjes bezet, daar on- 
der een broffe boutacbtige fcbaal. Het binnenjte vleefch 
is Oranje geel, onfmaakelyk , en onlieflyk van reuk, De 
korrels zyn grooter dan aan de gemeene Papari, ander- 
zins van bet zelve fatzoen , en met eenige charaêteren ge 
teekend. 
De tweede lankwerpige, of regte wilde Poppya, 
beeft lange, ronde , en taaye ranken, een fcbaft dik, de 
bladeren zyn dikachtig, doch flap, en van boven glad, 
van onderen rimpelig , en vol aderen, die van Petola ge- 
lyk, en aan derzelver gegeuten feel ziet men drie groe- 
ne wratjes , verdeelt in drie groote fnibbelen, waar van 
twee ter zyden, zoo wel als de middelfle , regt voor uit 
zien, en 200 een gapende Ravens -bek formeeren. daar 
achter flaan twee a drie kleendere boeken, of /pitzen, 
voorts met ronde billen toelopende. Zy flaan enkeld, en 
hebben een flappen reuk, als die van Papari, en by ieder 
blad ftaat een lange clawier , die zich vooren zomtyds in 
drien verdeelt, 
~ Uit den feboot der bladeren komt een enkeld lankachtig 
fleeltje , dragende boven op een beursje van twee dunne 
halvemaans-wyze blaadjes gemaakt , eer groenachtig, 
daar na geel, die van malkander gapen, en van binnen 
vertoonen een zeldzaame lankwerpige korrel y flaande op 
een ander rond, en lankwerpig knopje, uit bet bovenfte 
werd de bloem, en uit bet onder[le de vrucht. 
De bloem is gemaakt uit vyf wyd uitge/preide , enom- 
geboge blaadjes , meeft geel, doch van binnen by baren 
oorfpronk paars, baar binnen-zyde is zagt als fulp, en 
ieder blaadje is in de lengte met drie zenuwen geribt , in 
de midden ftaat een vyfboekig voetje, mede paars, en met 
kennelyke noppen bezet. De bloem zelfs [laat op een fter- 
retje van vyf blaauwe , of zwarte firalen gemaakt, na 
"t afvallen van bet onderfte ampulletje werd de vrucht: 
Dezelve bangt aan een dikkeren fteel dan de rank zelfs is, 
uit den ronden wat lankwerpig , grooter dan de voorige, 
van buiten bloedrood , ook met fcherpe punttjes bezet, 
waar door ze eenigzins flekelig werden. Onder een dik- 
ke, doch broffe fcbaal , ziet men overdwers zes kamertjes, 
daar in zoo veel klonteren leggen, groen, en flymerig , 
- bevattende veele bruine korrels, glad, en aan de kanten 
wat gezaagt, gelyk die van Papari , anders bet zaad 
van Bonga tanjong gelyk, doch dunder, welk vleefcb 
mede zonder bitterbeid, en fmets is. 
De tweede wilde Poppya is een flingerend gewas, 
met dunne ranken , en taaye Delen door de ruigte lopen- 
de, daar aan ftaan de bladdragende flelen enkeld , en wyd 
van malkander , en tegen over een flyf clawiertje. 
De bladeren ftaan twee a drie by malkanderen op een 
Steel, twee a drie duimen lang, twee vingers breed, 
waar van bet middelfte bet lang Be is, met een lange 
Jmalle fnebbe , die ter wederzyde zyn wat korter, en 
bebben de middel-zenuwe niet regt door de midden, vol- 
gens de aard van alle bonen, langs de kanten grof , en 
ydel getand, dikacbtig, en laf van fmaak. Het bloeizel 
is nog onbekend, De 
