IX Bock. LIX Hofi. _AMBOINSCH KRUYDBOEK. 45 
OBSERVA: TIO 
Convolvulus hic Soldanella vulgo diétus, folia gerit nunc 
profunde fulcata, uti in illa Æ. Malab. & Hermanni, nunc 
vixincifa, acrotundiora, uti in illaRumpbii, exdem tamen 
funt plante, vocaturque Convolvulus maritimus, Zeylani- 
cus, folio craffo, cordiformi ab Herm. in H, L. Bat. p. 174. 
abiicon & defcriptio, & Convolvulus marinus, Catharticus, 
folio rotundo Plum. p. 89. Fig. 104. & Sloan. Cat. pl. Fam. 
p.57. & Hifl, Fam, tom. 1» p. 155. reliqua vide in Thef. Zeyl. 
?7r 
AANMERKING; 
Deze Convolvulus in "t gemeen Soldanella en 
bladeren , dan diep ingefheeden, gelyk i dit val rig 
Malab. en van Herman, dan naauwlyks geklooft, en ron- 
der, gelyk in die van Rumpbius, echter zyn het eenen de- 
zelve planten, en werd genaamt Zeylonfche Zee-Winde, of 
te Convolvulus, met een dik, en hartformig blad van Hers 
man in de Catal. van de H. L. Bat. p. 174. alwaar deszelfs 
Figuur „ en befchryving voortkomt; en Zee-Winde, die pur- 
geert, met een rond blad van Plumier p. 104. en Slaan; Cate 
pl. Fam. p. 57. en Hift. Fam. tom. 1. p. 155. het overige ziet 
in de Thef. Zeyl. p. 71. 
CAPUT QUINQUAGESIMUM 
NONU AL 
Convolvulus viparins. Geno Geno, 
Y yic Convolvulus, Daun Cattam Cattam refert , fed 
Ei foliageritcordiformia, nunc rotunda, nuncob- 
2 longa, duplex enim ejus obcurrit fpecies , major 
& minor. Major folia gerit inftat Battatte, fed ma- 
gis cordiformia. Flos, ac fructus funt inftar Daun 
Cattam , fed minores. Minor anguftiora gerit folia, 
cum auriculis oblongo rotundis , illis Cancong fimilia, 
unde & Cancong Utan vocatur, 
Hzc fpecies mas habetur, ac tenuiora ; & duri- 
ota gerit flagella, quibus folia infident- folitaria , 
illis Cancong fimilia , auriculis oblongo rotundis; 
quinque fexve pollices longa, ultra binos lata, mul- 
tis obliquis nervis pertexta, qua ad ortum binas ge- 
runt molles fpinulas. Flores erunt albi , & campanu- 
lati, ex quibus fructus excrefcunt illis Cattam Cattam 
- fimiles,fed minores; ac duroapice fuperius coronati, 
pou quadragoni, primo obfcure virentes, dein fufci, 
fumei coloris , pericarpio infidentes ex quatuor 
fquamulis conftru&o, intus locantur quatuor fufca, 
& angulofa femina , Uvarum acinos referentia, fed 
non tam dura, ac planiora. . Hi fru&tus quatuor, fex, 
& feptem fimul locantur, atque Octobri obfervantur 
in minoribus filvis poft Sojam. Ad caulium ortum 
breves quedam , ac molles locantur fpinule, Si hee 
planta in aqua conteratur , obfcure fufcum , vel ni- 
grum contrahit colorem. 
Nomen. Latine Convolvulus riparius. Malaice Gan- 
cong Utan, quod nomen Sajor Boeloe etiam inponitut, 
alii hunc. vocant Cattam Cattam Utan, ac fic Amboi- 
nice Weddor Lau Mau, h.e. parvum Weddor. Mac- 
caflarice Geno GEM, rt ae 
- Locus. Sponte crefcit in vallibus ad fluminum ripas, 
juxta terram prorepens flagellis fuis longis. 
- Ufus. Hec herba apud Celebis incolas aliosque 
Malaienfes magno in ufu eft , ad caput, & crines la- 
vandos, hos enim glabros reddit, nigros , & longiffi- 
mos, quz ars mulieribus melius competit quam viris, 
“quum capilli hinc fiant molles, & incompti. - Totam 
umunt plantam, quam in aqua conterunt, & capiti 
inliniunt, & per aliquot horas ibi ass voe dein 
vero hocabluuntaqua, &rafa Calappi medulla. Qui- 
dam teneris ejus utuntur foliis infta Sajor. Utrzque 
funt Ubat Rbambu, fed maxime major fpecies. Mr. 
noris fuccus propinatur ad variolas expellendas: Fo- 
lia contufa, & anthracibus inpofita has aperiunt, ac 
vehementer pus extrahunt, Aqua incotta, & ex iis 
balnea formata cedematofis , & Leucophlegmatieis 
-eonducunt hominibus; 
Tom. V. CAPUT 
LIX HOOFDSTUK. 
De Ovir- inde. 
13% Convolvulus gelykt de Daum Cattam Cattani 
wel , maar by beeft bertformige bladeren , die 
. Romtyds rond , zomtyds langwerpig zyn , want 
bet is tweederly , groot, en kleen. Be groote beeft 
bladeren als Battattas , dog meer bertformig. Bloemen, 
en zaden als Daun Cattam Cattam , dog kleender. Het 
kleene beeft fmaller bladeren met langagtige ronde voren, die 
van Cancong gelyker „daarom bet ook Cancong Utan beet, 
Dit wort voor "t mannetje gebouden , beeft dunder, en 
barder ranken, daar aam ftaan de bladeren enkel , den 
Cancong «vel gelykende , met lange ronde billen , vyf « 
zes duimen lang , meer dan twee breed, met veele fchuin= 
fe ribben , by baren oorfpronk twee weeke doorentjes beb- 
bende. De bloemen zullen wiste klokskens zjn, daar uit 
werden vruchten, als van Cattam Cattam , dog kleinder, 
met een barde fpitze boven op, wat vierkantig , donker- 
groen, daar na bruin , en Rook- verwig, op een bordje 
van vier fchubbetjes gemaakt , binnen leggen vier bruine , 
en hoekige zaden, als druive korrels, dë 200 bard niet , 
en platter, Deze vruchten ftaan vier , zes, en zeven 
malkander , en men zietze in OGbober in?t kreupelbos ag- 
ter Soja. By den oor/pronk der fielen [taam eenige korte 
weeke doorntjes. Als men dit gewas met water vryft 
dan wort bet zelve donker - bruin , of zwart. 3 
Naam. In ’t Latyn Convolvulus Riparius. In ’t 
Maleyts Gancong Utan , welken naam de Sajor boeloe 
ook gegeven wert, andere noemen "t Cattam Cattam Utan, 
en. z00 ook in °t Ambons Weddor Lau mau, dat is klei- 
ne Weddor , in °t Maccaffaars Geno Geno. . 
Plaats. Het waft in ' wild in de Valleyen aan de 
kanten van de revieren, kruipende langs de aarde met 
zyn lange ryskens. SC, 
Gebruik. Dit kruid werd by de Inwoonders van Ces 
lebes, en andere Maleyers veel gebruikt, om bet hoofd; 
en baairen daar meede te waf)chen , want bet maakt de haai. 
ren glad, zwart , en zeer lang, een konft de vrouwen 
beter dienende, dan de mans, om dat bet weeke , en Sleg- 
te baairen maakt, zy neemen bet beele gewas, uryven 
bet in water; fmeeren bet op "t böoft, en laaten bet "een 
nige uuren zoo daar op ftaan, "t welk zy daar na met 
avater , en gerafpte Calappus pit afwa(fchen. Sommige ge- 
brüiken de jonge bladeren als Sajor. Beide zyn een Ubat 
‘Rhambu, dog meeft zl perd ; den zap van ’t kleene 
werd ingenomen in de kinderpokjes om de zelve uit te dry 
wen. De bladeren geflooten, en opgelegt doen de bloed- 
zweeren breeken, en trekken geweldig etter uit, In’ 
water gekookt , en daar mede gebaad , is goed voor gezwvil- 
len; en zugtige menfchen, 
lii 2 
LX, 
