446 "HERBARII AM BOINENSIS Liber IX. cap. LXIV: 
Tabula Centefima Sexagefima Secunda 
Ubium exhibet Nummularium frugiferum. 
Tabula Centefima Sexagefima Tertia 
Ubium exhibet Nummulgrium floriferunt. è 2 Geet 
OBSERVATIO. 
` Ubia hee proprië pertinent ad Ubium filveffre fupra capite 
f$. defcriptum, quod genus hodie Dioftorta vocatur, de 
quo vide H. Clif. p. 459. & notas iflius cap. 15. — 
A 
„De Hondert twee en zestig fle Plaat’ 
Vertoont het Penning, Oebi, dat vruchten draagt. ` 
De Hondert drie en zestig fle Plaat 
Vertoont het Bloemdragende Penning Qebi. ... 
AANMERKING 
Deze Ubia behooren eigentlyk tot het wilde Ubium boveri 
in het 15de booftfluk befchreeven, welk geflacht hedendaags 
Diofeorea genaamt werd, waar over ziet de H, CHF. p. aso: 
en'de aanmerkingen op dat 15 hooffluk. i Kai J.P Ku 
CAPUT SEX AGESIMUM 
HERE HE 
© Finis Crepitans. Tali Babounj 
\Unis crepitans duplex eft, major, & minor. 
‚Primo major Convolvulus elt; longiflima gerens 
flagella, ex viridi, & fufco colore mixta, hifce 
folia adítant fimplicia y cum illis Halale convenientia, 
funtque.magna, & cordiformia, fed ore prope petio- 
lum nullum, vel parvum admodum formant finum, 
quinque fexve pollices: longa „ac paulo,datiora, ad 
eras obfcure dentata, feu mollibus; ac vagis obfita 
fpinulis, quales in Scutellaria obfervantur... Horum 
cofte fibi funt obpofite, ac fubtus parum fufca. 
Cuivis folio firma o Pose clavicula, ‘qua fefepro- 
ximis neétic rebus. . Flofculi pauci progerminant va» 
gis in racemis, qui pufilli , & albi funt in(tar illorum 
Caju Lacce. «ing! 
ructus funt uti capitula Bonga Manoor, primo ru- 
bri „dein. nigricantes. ‚ Hic funis hanc habet proprie- 
tatem , ut, fi viridis paululum modo inflectatur, cre- 
pitum edat, acíi frangeretur fine quadam tamen noxa. 
.Secündo minor , funis quoque eft pollicem craffus, 
ex rotundo parum.compreflus , inferius cinereus , fu- 
perius ex fufco, & obícure. viridi colore diftinctus, 
feu ftriatus. . Folia ejus folitaria locantar , quibus te: 
nere obponuntur clavicule, quatuor, & quingue pol- 
lices longa, tres guatuorve fata „ inferius rotunde au» 
riculata, cam plano fulco, ac cordiformia ,.ad oras 
mollibus fpinulis obfeffa , feu apicibus ad coftarum 
extremum donata, uti in precedente. Flores funt 
jnftar prioris, Ted minores. dápb Ao .3 
. Fru&us funt bacce vage, hic & illic provenientes, 
iliis Sambuci fimiles , fed: magie oviformes + primo 
virides, dein nigre, & glabrae, fuccofe; & duro oss 
ficulo intus replete. . o EE E 
— Funis hic majorem edit ftrepitum priore, D flecta- 
tur, fefeque in multa dividit flagella, ac longos fu- 
nes undique difperfos, hic. & illic longa emittentes 
fila, & fibrillas , qua in terra radiculas porro formant, 
uz lentiffimz funt , acfere difrumpi nequeunt; qua- 
Tia, & cuncta funt flagella.  MISSS Y nem Uu» 
Radix ejus longiffima qnoque eft, ad aliquam di: 
ftantiam füb terra fefe abícondens , ac dein fupra eam 
fefe parum elevans, & iterum terram petens,‘ interim 
fefe dividit in craffas fibrillas, que hic. & illic novos 
producunt furculos, ita ut tandem vera amplius die 
gnofci nequeat. Cortex ejus vifcofus eft, ac lentus, 
odoris gravis inftar Tommor, . Maturi: fructus Mar- 
tio obfervantur , .& Aprili, utriusque fpecieirami pro- 
€ ortum geniculati funt, uti & folia , fed potiffimum 
in prima Apecie.. s, `+ Ch Akar 
` Nomen.. Latine Fuñis crepitans. Malaice Tali Ba- 
bounji, be, Funis:crepitans, & Daun Ubi „ob folio- 
tum formam cum Ubio Pemifero. :Amboinice:Aylobun 
Ubi. Secunda fpecies peculiariter vocatur Daun Bi- 
fol, & Daun Apoftema, In Baleya Sambong Tulang, 
h. e. Confolida ofium..Ternatice Goemi Rotto Rotto, 
h. €, funis crepitans , ac fic apud Amboinenfes quos- 
dam Wari Lottu Lotti. " ~~ 
Locus. 
— 
K 
B 
LXIV. HOO FDS T U 
H 
coni De krakende touwe-/truik. © 
„tant ENT Š Oiii be kel pui 
T erepitans is tweederlei , groot, en klein. ; 
d. Deeerftegroote is een. Convolvulus; met zeer 
lange ranken, groen, en bruin door malkander: ge 
mengt y daar aan ftaan de bladeren enkeld, gelykende die 
van .'t:ander- Halale:, groot , en: bertformig , doch, de 
billen maken by den fleel geene; of een kleine kloove yf; 
en ies duimen lank, wat breeder y; aan de kähten donker 
getanis of bezet met ydele, en weeke doorntjes, gelyk 
men xiety aan Scutellaria, De: ribben: flaan tegens male 
kanderen , en zyn van onderen wat bruin. Tegen oven 
ieder blad ftaat een af elanwiertje „ waar méde het zig 
aan de naafte. dingen vaft maakt. Dé bloempjes-komen 
weinig voort aan ydele 'tröflen „zynde kleen , en wit, 
als die van Can Lacea. ci mees y =. 
De vruchten zyn als knopen van Bonga Mañoor, eerft 
rood, daarna. zwartachtig. Dit touw beeft die eigen- 
Jcbap , dat, als men de groene-maar: een weinig buigt y 
kraakt bet als of "t in ftukken was , echter zonder letzel. 
< De tweede bet kleene , is mede een touw; een duim — 
dik, ai den ronden wat gedrukt, beneden graauw tos 
wen, uit den: donker-groenen, en bruinen geftreept.. 
De. 
bladeren ftaan-enkeld., met jonge clauwiertjes Sien) 
y 
vier y, en. vyf duimen lang, drie, en vier breed ,“achter 
rond gebilt y met een vlarke kloove , en bertformig , aan 
de kanten met weeke doorntjes 5 of fpitsjes aan de einden 
van de ribben bezet als de voorgaande. Het bloeizel is 
als aan ti woorige y doch:kleinder.- j i 
De: vruchten zynydele befien , bier en daar een, of 
twee voortkomende ‚de K lierbefien gelyk , doch meer ey- 
formig, eerft groen ‚daar na zwart, en glad, binnen 
zappig , met een bard fleentje. d un 
Dit touw kraakt meer als bet voorige y: als men *t buigt, 
verdeelt zig in| veele ranken , en lange takken «vyd en zyd, 
bier en daar lange draaden , en vazelingen uit/chietende, 
die weder in de aarde wortelen „ zeer taai , en fcbier on- 
verbreekelyk , gelyk alle de ranken. oo oh 
De wortel is ook: zeer lang, een fluk weegs onder.de 
aarde verborgen , en daar ‘na zig buiten dezeloe verbef+ 
fende , ven weder in de aarde kruipende, doch onderwe- - 
gen zig zoo verdelende in: dikke vaxelingen, die bier en ` 
nieuwe fcbeuten voortbrengen „dat men ten laatflen 
de regte niet meer bekennen kan, De febor{fe is flymerig, 
en taai; van reuk fierk als Tommon. ` De rype vruch- 
ten vind men in Maart, en April, aan beide zoorten beb- 
ben de takken by boren oorfpronk een knie, als mede de 
bladeren, doch meeft aan de eerfbe zoorte. sr: 7 
Naam. In ’t Latyn Funis crepitans: In "t Maleyts 
Tali: Babounji,,, dat is krakend touw, en Daun Ubi, 
na de gedaante der bladeren aan °t Ubium Pomiferum. 
Amboins Aylohun Ubi... De tweede averd-in’t-byzonder 
genaamt Daun Bifol, en Daun Apoftema: Op Baley 
Sambong Tulang, dat is geneezingderbeenen. Ter: 
nataans Goemi Rotto Rotto, dat is krakend touw, en 
zoo by zommige Amboineezen Wari Lottu c 
