IX Boek. LXVIII. Hoofif. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 453 
CAPUT SEXAGESIMUM 
OCTAVUM. 
Radix Veficatoria. Accar Binaffa. 
Ccar Binaffa fpecies eft Clematitidis Indice , 
A caules emittens lignofos, & erectos, fed prope 
radicem prorepentes , vel terrz incumbentes, 
Ex una autem radice multi adfurgunt caules , ple- 
rumque ercéti, vel inferiore parte terre parum in- 
cumbunt , quidam etiam per herbas prorepunt, miris 
fepe gyris , quodammodo inftar fruticis Bonga Manoor. 
In amplos dittinGi funt articulos, inferius lignofi, & 
lenti, fuperius virides, & herbacei, culmum circiter 
crafli „ex rotundo parum ftriati , fed interne plerum- 
que lignofi, a radice per binas tresve fpithamas nudi, 
dein vagis obfiti foliis, Cuivis articulo fimplex infi- 
det folium , ubique geniculum hoc craffefcic inftar 
genu, ad latera emittens alium longum caulem, qui 
fuperius fzepe craffior eft quam inferius, hic & illic 
brevem formans finum inftar norme, fique genicula 
terre incumbant , radiculas emittunt. 
Folium cum illo Bliti convenit, feu Sayor Bayangb, 
fed longius eft, & anguítius, mox a fuo ortu fefe ex- 
tendens , ac dein fenfim acute definens, glabrum, & 
lete virens, fed in umbrofis crefcenslocis, ex nigro 
virens. Prope ortum, & ad genicula caules fufci 
funt, feu pallide rubentes, ubi & bzc in binos. fefe 
dividunt caules , plura. fimul excrefcunt folia , uti & 
in extremis flagellis , que inftar hami incurvantur. 
In hortis plantata elegantior excrefcit, plures denfio- 
res, & breviores emittens caules inftar fruticuli, tres 
quatuorque pedes alta , fupra terram eleganter fefe 
extendens , ac dein iterum caules adtollens. Qui la- 
tiora quoque, & molliora proferunt folia, quam fi 
fit filveftris, & ad genicula magis fufcifunt. In cau- 
lium fummo ad palme, vel fpithame diftantiam flo- 
res excrefcunt , vagi , & fupra fefe invicem onus 
Hi longo conftant tubo, illis Jafmini fimiles, fed an- 
guftiores, ex quinque petalis conftantes, eleganter 
ignei rubentis coloris , qui ad rofaceum adcedit, & 
inftar holoferici fplendet. : cre 
Ipforum tubi rofacei funt coloris, & calicibus infi- 
dent profundis , & anguflis , qui parum vifcofi, ac pilo- 
fi fant. Florum petala in orbem expanfa funt, pol- 
licis unguem circiter lata, fedin plantatis, & in hor. 
tis excretis multo latiora, & coloris magis vivacis, 
Hi flores quam tenerrimi funt, & facile flaccefcunt, 
nec ulli fubfequuntur fru&us, uti & inodori funt, a- 
liquando etiam, fed raro, fi in locis crefcunt umbro- 
fis, fex conftant petalis, quum vulgo quinque ob- 
ferventur. : 
Radix refpectu plante craffa eft, & valida, fupe- 
rius nodofa, & finuofa, multas craffas inferne emit- 
tens fibrillas, profunde in terram penetrantes. Im- 
mo primaria fzpe radix ad binorum pedum longitu- 
dinem , immo profundius terram petit , ita ut difficul- 
. ter extrahi poffit, externe viridis eft, interne flave- 
fcens, lignofa, & folida, odoris gravis, & herbacei, 
faporis acris, & ingrati, fed non fervidi. 
Nomen. Latine Radix veficatoria. Malaice Accar 
binaffa, h. e. perdens radix, quum cutim perdat, & 
‚veficulas adtrabat, Ternatice Bama. Amboinice in 
Hitoea, & Loehoa Mebulatu, Nebulatu, & Mebuta- 
na bane, aliis Aylatu minor ad diftinetionem Aylatu 
majoris, que arbor eft libr. s. defcripta. Cun&a hac 
nomina denotant Ubat regium, & medicamentum ho- 
ftium. Bandice Caju Auwaran, h. e. carbo ignitus, 
atque hinc apud noftrates Belgice Vuur - wortelen. 
Amboinenfes quidam hanc male confundunt cum 4- 
joccol , h. e. Bori, vocantque Ayoccol minus. 
Locus. In Amboina raro obcurrit , fponte reperitur 
circa litus, in locis ventofis, & umbrofis fub arbu- 
fculis, & ubi folum eft argillaceum , & lapillis mix- 
tum, femper enim folum amat durum. 
Quum 
LXVIIL HOOFDSTUK. 
De E: aur IP ortel. 
Ccar Binaffa is een zoorte van de Clematis Indica, 
A met boutachtige, en regte Helen wel opfchietende, 
echter by de wortel iffe kruipende, of op de aarde 
ruftende. Uit eene wortel fcbieten veele ftelen op, die 
meeft regt zyn, of met baar onderfte een weinig op de 
aarde leggen „ zommige kruipen ook door de ruigten, en 
dat dikwils met zeldzame bogten , eenigzins den ftruik 
van de Bonga Manoor gelykende. ` Zy zyn in wyde le- 
den verdeelt, beneden boutverwig , en zeer taai, boven 
gras-groen , omtrent een balm dik, wit den ronden wat 
gefireept, doch van binnen doorgaans’ boutachtig, van 
de wortel twee of drie [pannen lank bloot, daar na met 
ydele bladeren bezet. Aan ieder lid Jlaat een-enkel blad, | 
en bet lid is aldaar dikacbtig , als een knie , ter zyden uit- 
gevende een andere lange [leel, die men dikwils boven 
dikker ziet dan beneden, bier en daar met eenkort bogtje 
als een winkelbake, en alt de knien op de aarde ruften, 
zoo fchietenze worteltjes daar in. 
Het blad gelykt na "t Blitum, of Sayor Bayangh, dog 
langer, en fmalder , flraks van zynen oorfpronk zig uit. 
breidende , en daar na allenskens fpits toelopende, glad , 
en blyde-groen , maar in fcbadusve ftaande zwart-groen. 
By baren oorjpronk, en aan de knien zynze bruin, of 
ligt-rood , daar de knienzig in twee ftelen verdeelen , ftaan 
meer bladeren by een, als mede aan de uiterfte rankens 
die zig im eem baak omkrommen. In de boven geplant, 
Jebiet bet wat cierlyker op, met meerder , digter , en kor- 
ter fielen, als een ftruikje, drie, en vier voeten boog, 
op de aarde Si fraay uit/preidende, en dan zyne flelen 
opregtende. Die ook breeder , en weeker bladeren dragen 
dan int wild, met veel bruins aan de knien, aan 't ope 
perfte der fielen in de {patie van een band , of een fpan , 
komen de bloemen voort , ydel; en boven malkander ftaan- 
de, Deze zyn langbalzig , de Fafmynen gelyk , doch 
Jmalder, van vyf blaadjes gemaakt , fcboon vlammend= 
rood, na de roozen trekkende , en glimmende als Satyns 
De balzen zyn rooze-rood , en flaan in diepe naauwe 
kelkjes , die wat baairig , en kleeverig zyn. De blaad- 
jes van de bloemen flaan regt uitgebreid in de rondte , om- 
trent zoo breed als een nagel van een duim, doch aan de 
geplante in de tuinen veele grooter, en levendiger van coleur. 
Zy zyn zeer teer , flenfJen ligt, en daar volgen geen 
vruchten op , gelyk ze ook zonder reuk zjn , zomtyds ook , dog 
zelde, als zy in fcbaduachtige plaatzen ftaan, bebbenze 
zes blaadjes , daar zy anders maar vyf bebben: e 
De wortel is naa proportie van de plante grof , en 
fterk, boven knoeftig , en bogtig , maar veele dikke vaze- 
lingen na beneden-aendende, die diep in de aarden gaan. 
zals de booftavortel gaat zomtyds twee , en meer voeten diep 
in de aarden’, 200 dat ze zwaarlyk uit te trekkenis , buiten 
is ze groenachtig , binnen bleek-geel , boutacbtig , envaft, 
wat fterk, of kruidachtig van reuk, van fmaak fcberp , 
en onliefelyk, doch niet beet. 
Naam. In ’t Latyn Radix veficatoria. In't Maleyts 
Accar binafla, dat is bedervende p ` = datze de 
buid be als zy bleynen op trekt, in ’t Ternataans 
Bama. er, Z ae en Loeboe, Mehulatu, 
Nehulatu, en Mehutana hane, by anderen Aylatu bet 
kleene, tot onderfcheid van Aylatu bet groote , "t welk 
een boom is lib. 5. befcbreeven. Alle deze namen bedui. 
den Koninglyk Ubat, en oyandlykartfemy in’t Bandaas 
Caju Auwaran , dat is gloejende koole, en daar van by 
onze Duitze Vuur-wortelen. Zommige Amboineezen 
vermengen bet qualyk met Ajoccol , dat is Dori, en noe- 
men dit Ayoccol bet kleendere. 
Plaats. Het is in Amboina weinig te vinden, van zelfs 
windt men bet omtrent bet ftrand , daar bet lugtig, en 
Jcbaduavacbtig is, onder andere boomen , en daar de grond 
kleiachtig , met fleenen gemengt , want bet wil altyd een 
barde grond bebben. 
En 3 Als 
