462 
Eadem quoque adplicantur anthracibus aliisque ul- 
ceribus apertis , & prorepentibus ad depurandum, 
& exficcandum. Vulgaris Herpes, feu Curab hoc 
quoque conteritur fucco, maximaque ipfi inponun- 
tur folia, fi prius fuerit excoriata, feu arrofa folio- 
lo, feu ramento, ita ut cruda, & fanguinolenta fit, 
ut fuccus ad acaros melius penetret , qui in illis la- 
titant, ac proferpere illam faciunt, Mxcautem cura 
non femper fubcedit. 
. Incole binas faciunt Paronychie fpecies, que Ma- 
.laice Matta ican, & Amboinenfibus Paya Matta dici- 
tur.. Prima eft vulgaris unguis ulceratio in digitis. 
Altera multo magis dolorifica eft, qua in plantis pe- 
‘dum, & in vola manus oritur, 1n qua durus recon- 
ditur.nucleus, feu acarus , unde vehemens excita- 
tur dolor, ita ut eger altam vocem tolerare nequeat, 
fed videtur ipfi inde malum exacerbari , magisque do- 
lere,.atque Amboinenfibus Pattertu Hatu vocatur, 
ad ütrumque malum fumunt rubrum, & album Cara- 
nafly conmixtum , & adhibitum ut fupra. 
Poft unguis lapfum, vel fi hic per aliquot menfes 
jam vacellaverit, unde «ger meticulofus admodum. 
factus eft, continuo tamen applicanda funt contrita 
hzc folia, quibus bina foliola Daun Lacca, feu Cy- 
pri addere licet, unde novus generatur unguis, ad- 
dendo femper aliquid Curcumz , quamdiu ulcus fit 
crudum , & purulentum , confolidant quoque aduftas 
partes, prefertim quz per Amboinenfem Dammaram 
combufte funt , fic quoque adhibentur contra Kadel 
album, quod ficca ícabiei fpecies eft, ex qua Am- 
boinenfium cutes albent. 
Huc pertinet alia parvula plantula, tenuiffimis, ac 
teretibus cauliculis fupra terram prorepens,.ac fefe 
etiam adtollens, illis foliola adftant vaga, minora, 
& anguftiora, quam in anguftifolia Caranafti, non 
dentata, atque ex ipforum alis. pauca excrefcunt vi- 
ridia capitula inftar feminis Sinapios fine notabilibus 
flofculis. Juxta canales crefcit in arcis platea dicta 
in Amboina.  Vocaturque Ternatice Colofino, i. e. 
Herba Timoris, uti etiam in Symbolis denotatur. 
Nanfchera Canfcbabu Hort. Malab. part. 10.. Fig. yo; 
defcripta cum noftra quodammodo convenit, przfer- 
tim cum minore fpecie, fed Malabarenfi amaricaris 
adferibitur fapor, quum noftrafit fatua, conmentator 
putat effe Veronicam. 
CAPUT 
HERBARII AMBOINENSIS. 
Liber IX. cap. LXXII, 
AT A , : > 
zeeen die open 230, en m ag lee ac ee 
ah 2 218 en vreeten om te 
zutueren , en op te droogen. De gemeene Herpes 
Curab werd ook met dezen zap gewreeven, en de efto BS 
biaderen daar opgebonden, als men bem te Ra s d 
Jebraapt met een blaadje, of Spaantje, dat by raau e \ 
en bloedig werd, opdat den zap by de fieren mogen a 
die daar in fleken, en "t. voorteeten veroorzaken tg 
deze kuur gaat niet altyd vaft. See S 
De Inlanders maken twee zoorten van de Paronychia 
die in’t Maleyts Matta lean, en by de Amboineezen Pa i- 
Matta genaamt werd. De eerfte is bet gemeene Na A 
zweeren, aan de vingers.. Het tweede is veel Saadler 
voortkomende van de voetfolen , en in de bolle banden” 
daar een barde korrel in Jleekt , groote Pyn veroorzaken- 
de, dat den patient ook geen fterk fpreeken leiden kan 
maar bem dunkt, als of by °t aan "t zeer zelfs gevoel: 
p , en biet byide Amboineezen Pattettu Hatu , tot bej. 
e nemenze roode, en witte Carana y 
en gebruikt als boven, da i ei 
/a 't afvallen van den nagel, of als dezelve eenige 
maanden los bangt, waar door den Patient zeer vrees- 
achtig werd , moet men nog al continneeren met deze 
gewreeven bladeren daar op te binden, waar by men 
wel een paar blaadjes van Daun Lacca , of Cypros 
mag doen, die een nieuwe nagel maken, en altyd wat 
Curcuma daar by, zoo lange bet gezweer raauw. en et- 
terig 15, 2) geneezen ook de verbrande partyen , inzon- 
derheid. die door de Amboinfe Dammar gebrand Zyn, 200 
werd bet ook gebruikt tegens bet witte Kadel, zynde een 
drooge [cburft, waar door der Amboineezen buiden wit 
werden. í 
Hier by beboort een ander kleen kruidje, metzeer dun- 
ne tanken, en [leeltjes op de aarde kruipende , en dan zig 
verbeffende , dear aan flaan ydele blaadjes, kleender , en 
malder dan aan "t fmalle Caranafci , ongekerft, en uit 
derzelver. fchoot weinige groene knopjes, als Moftaart- 
zaad, zonder kennelyk bloeizel. . Het waft langs degeu- 
len, in de burgftraat op Amboina, „Heet op Ternataans 
Colofino, dat is Herba Timoris , °t welk bet ook beduit 
in Symbolis. 
‚Nanfchera Canfchabu in Hort. Malab. part. 10 
Fig. so. be/ebreeven, beeft met bet onze eenige overeen- 
komft, inzonderbeid met de kleene zoorte, doch bet Mas 
labaarfe werd een bitterachtige fmaak toege/chreeven, 
daar bet onze laf is, dem Annotator maakt 'er een Ve- 
ronica van, : $ G 
LXXII 
