IX Boek. LXXV Hoofil. AMBOI 
CAPUT SEPTUAGESIMUM 
QUINTUM. 
Suffuela’efeulenta. Sajor Maccon. 
Recedens Su[fuela quasdam quoque fpecies habet, 
P que edules funt, & in minores diftinéte funt 
“= varietates, quam maxime intricate decurrentes. 
In duas primarias dividam fpecies, primo terreftres 
hoc in capite, ac fecundo litoreas in fubfequenti de- 
fcriptas. -Terreftres iterum fubdividuntur in marem, 
& feminam. 
Primo Cer efculenta mas, in longum excrefcit 
funem; inferiusrugofum, &lignofum, digitum cras- 
fum, dividit autem fefe in multa lateralia farmenta, 
rotunda, nec culmum craffa. 
Folia bina fibi obponuntur, craflis, & incurvis in- 
fidentia petiolis, craffa quoque , glabra, nec notabi- 
les habentia coftas, nifi quz inferius parum protube- 
rant, flavefcentia , & fi frangantur, fonitum edentia , 
petiolis autem non tam transverfaliter, ac plane in- 
cumbunt, quam prioris. 
Tota hzc planta referta quoque eft albicante, & 
vifcofo lacte, quod faporem habet amaricantem. Te- 
nera folia non firma, fed flaccida funt, & edendoap- 
ta. Flofculi plures fimul excrefcunt in brevibus, & 
extenfis racemis quafi umbellatis. Pufilli admodum 
fant, vix dimidium transyerfalem digitum lati, ex 
quinque albicantibus , & craffis petalis conftantes, 
retroflexis quoque. 
"Fru&us fimiles funt acuminati facculi, fed multo 
breviores, non ultra quinque polliceslongi , & unum 
crafli, externe. quoque pallide virentes , glabri, & 
ad unàm partem dorfo finuofo notati, fique vulne- 
rentur, vel comprimantur, albicans quoque, & ama- 
rum effundunt lac. Sub externo herbaceo cortice al- 
ter locatus acuminatus facculus , multis fibrillis exte- 
riori ori nexus, fed ad aliquam diftantiam feparatus. 
- In hoc facculo cauda reperitur, fuperne viridis, & 
herbacea, inferne alba, ac fimilibus fquamulis ob- 
du&a , oblique fibiadcumbentibus, omnes vero deor- 
fum fpectant, &.ad utramque partem albis pilis hir- 
te funt, uti in priore , fed qui breviores funt; Si 
he fquame detergeantur, vel fi fucceffive avolent, 
interna caude pars confpicitur , fulcrum referens, 
ex fimplicibus conftans, albis, fübtilibus , & rectis 
pilis, inftar holoferici fplendentibus , qui etiam fepa- 
rantur, quum tractentur, & inftar Capock avolant. 
Secundo Suffuela efculenta femina paulo minora ge- 
rit folia, bina fibi quoque obpofita, longiufculis in-; 
fidentia petiolis, tres quatuorque pollices longa, vix 
binos lata. Non multum conveniunt cum illis Sus- 
fuele, fed proprius adcedunt ad illa Utta Matte, 
oblongo-acuminata , fuperne glabra, inferne paucis 
maxime obliquis, ac vix notabilibus donata coftis, . g 
faporis oleracei, primo parum amaricant, dein dul- 
cefcunt, ac proinde grata funt. Prope ortum bina: 
alia parva, ac rotunda gerunt foliola, auriculata qua- 
fi, & retrorfum flexa, ipforumque flagella vix cul- e 
mum crafla fint, glabriora illis litorez fpeciei, pau- 
cumque exftillant albicans, & vifcofum lac, non val- 
de amarum. : 
Flofculi incurvo increfcunt foe ‚ quinque 
fexve fimul umbellatim quafi, & ad vifum pleni, in- 
ferior enim ipforum pars caliculum refert, ac: ftellu- 
la eft ex quinque purpureo fufcis radiis compofita, 
in qua flofculus continetur ex quinque albentibus pe- 
talis conftans, qui plurimis denfis, & albis ftaminulis 
completus eft. SC 
Fructus folitarius quoque dependet, eftque viridis 
filiqua, rugofa , & per longitudinem binis ternisve 
planis fulcis cum obícuro dorfo notata, juxta quod 
dehifcit, tres quatuorve pollices longa , vix unum 
craffa, interne repleta fimili columna inftar prioris. 
Tom; 7. Squame 
è fleert, als 
$59 vs 
NSCH KRUYDBOEK. 46; 
LXXV. HOOFDSTUK. 
> 
De eetbaare Suffuela. 
E voorgaande Suffuela beeft nog eenige mede-zoor- 
ten, dewelke eetbaar zyn , verdeelt in mindere zoor- 
ten, dewelke zeer verwerd door malkanderen lopen. 
Jk zal ze verdelen in twee -Hooft-zoorten , de eerfte tane 
delyke , in dit Capittel „ en de tweede flrandelyke , in bet 
volgende befchreeven. De landelyke wederom verdelen- 
de in mannetje; en wyfjes 
De eerfte Suffuela efculenla bet mannetje, werd ook 
een lank touw, welk beneden ruig , en boutachtig is, 
een vinger dik, maar verdeelt zig in weele zyde-ranken , 
die rond; en geen fchaft dik zyn. sg 
De bladeren fiaan mede twee en twee tegens malkan- 
der, op dikke, en kromme Delen, mede dik, glad, zon- 
der merkelyke ribben, dan die van onderen wat uithui+ 
len, geel-groen, en in "t breken krakende, op bare fie 
len zoo dwers , en vlak niet [Laande als de voorige. 
Het ps gewas is ook vol vuil-witte, en kleverige 
melk , die bitteracbtig van fmaak is. . De jonge bladeren 
zyn niet ftyf , maar flap, en bequaam tot eetem, De 
bloempjes komen veele by malkander , aan. korte ,- en: uit- 
gebreide troffen als dollen. Zy zyn zeer kleen, fcbaars 
een balve dwers-vinger breed, uit vyf vuil-witte „en 
pes blaadjes gemaakt , die ook achterwaarts gebogen 
aan 
De vruchten zyn diergelyke fpitze zakskens , doch veel 
korter, niet boven vyf duimen lang, en een dik, van 
buiten mede bleek-groen, glad, en aan de eene zyde een 
rugge, als een naald hebbende, als men ze quetft, of 
drukt, ook vuil-witte, en bittere melk uitgevende. On- 
der de buitenfte kruidachtige fchelle leid een.ander (ite 
zaksken , met veele tazelingen aan. de buiten[le fchelle 
vaft, doch een fluk weegs daar van afftaande. ' 
In dit zaksken windt men een anderen fleert , boven 
groen, en kruidachtig, beneden wit , en met diergelyke 
Jcbubben bedekt, die fchuins tegens malkander geftapelt 
zyn, alle agterwaarts ziende, en aan beide einden met 
witte baairtjes bezet, als aan °t voorige, doch korter , 
als men deze fchubben afwryft, of dat ze na malkander 
zelfs veroliegen , zoo ziet men bet binnenfte van den 
n pylaartje van enkele, witte, fubtiele, en 
egte baairtjes gemaakt, blinkende als Zatyn , die zi 
ook van ander geven, als men ze bandelt, en als 
Capock verfiuiven. ` 
De tweede Sufluela efculenta bet wyfje, beeft wat 
Kleender bladeren , mede twee ende twee tegens malkan- 
der ftaande op langachtige fulen, drie en vier duimen 
lank, /cbaars twee breed. Zy gelyken niet veel na die 
van Suffuela y maar beter na die van Utta Matte, lang- 
qverpig toege/pitft , boven glad, van onderen met «veini- 
e zeersfchuinze, en pas kennelyke ribben , van fmaak 
* 
moeskruidachtig , eerft wat bitter, daar na zoet, en diera 
‚balven aangenaam. By baren oorfpronk bebben ze nog 
twee kleene ronde blaadjes, als ooren achterwaarts gebo- 
‘gen, en bare ranken zyn qualyk een firoobalm dik , glad- 
der dan die op [irand , en geven een weinig vuil-witte, 
en kleverige melk uit, die niet merkelyk bitter is. 
De bloempjes komen op een krom ftecltje voort, vyf en 
zes by malkander in een kroontje, in ^t aanzien als dub- 
beld , want bet onderfte wil bet voetje zyn, en is een 
flerretje van vyf peers-bruine firalen, en daar in een 
loempje, van vyf vuil-witte blaadjes , digt vitgevuld 
met witte vezeltjes. 
De vruchten bangen mede enkeld, en zyn groene hou- 
wen, rimpelig, en langs been met twee, of drie vlak- 
ke geuten , met een donkere naad , langs dewelke zy 
openberflen, drie en vier duimen lang, febaars een dik, 
van binnen uitgevuld met een diergelyke pylaartje , als 
bet voorgaande, 
Nnn2 De 
