IX Bock. LXXVII. Hoofil. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 47 
Fructus funt fimiles longe filique, fed viridiores, 
nec rubris maculis notate. Flores Semptembri con- 
fpiciuntur, quum plurima deciderint folia. 
Tertia infuper hujus fpecies reperitur, caules ge- 
rens tenuiffimos , culmum circiter craflos , rugofos 
parum, & tuberculis quafi obfeffos, in amplis inter- 
ftitiis folia locantur bina fibi obpofita brevibus in pe- 
tiolis, in fuprema farmenti parte conjuncta, quatuor, 
& quinque pollices longa , binos cum dimidio, &tres 
lata, formam habentia folii Sirii, firmo apice dona- 
ta, craffa, pinguia, ac venis fere deftituta, nifi quod 
in inferiore parte quzdatn protuberent. 
Flores in elegantibus locantur coronis ex albo, & 
purpureo colore mixtis uti fupra. Octobri fructus 
confpiciuntur , qui fant filique virides, quinqué di- 
gitos longe , majorem pennam cráffe, trigone, pa- 
rumque ftriatee, intusrepletz lanugine alba, feu Gos- 
fypio; Folia lacte turgent, fed petioli raro. : 
Nomen. Nummularia la&ea major , non quia adfinis 
eft, vel corivenit cum Nummularia noftra Europea, 
fed ita dicitur ex foliorum forma , uti & Malaice 
Daun Pittis vocatur, Baleyice Pittis Pittifan, h. e. 
fummi berba, cum cognomine majoris, ad diftinétio- 
nem fübfequentis minoris, Amboinenfes hanc con- 
fundunt plantam cum Suffuela precedente, quum ipfi 
adfinis fit ejusdemque forme, excepto quod in om- 
nibus fuis partibus minor fit. Melius vocatur Wale- 
bifi, h. c. Nummi funis, ad diftinctionem preceden- 
tis, majoris fpeciei. Hæ tres fpecies peculiariter vo- 
cari poffunt. Nummularia Siri folia, que male con- 
funditur cum fübfequenti folio crepitante. 
Locus. Major hzc Nummulariz fpecies raro obcur- 
rit, ac potiffimum in planis faxofisque litoribus, ubi 
Mangi Mangi arbores crefcunt, qua ab aqua marina 
nontanguntur, hecque fpecies craffiora,& albiora gerit 
folia. Qua vero ad filvarum oras , & in vallibus pro- 
yenit, viridiora, & majora profertfolia. Cunctarum 
trium fpecierum flores Septembri potiffimum confpi- 
ciuntur, fed faro, ac terreftris fpeciei plurimum. De- 
cembri. Ex eraffis dependent arboribus, nec fefe u- 
bique, nec tam GË pec major species tefe ipfa- 
rum corticibus y fubfequenti minore fpecie. 
Ufus. Conte Nummulariz lactee cénfentur unas 
easdemque poffidere virtutes, de quibus fubfequens 
vide caput, quum minor fit ufitatiflima, peculiariter 
autem huic majori fpeciei adfcribitur ea vis, quod, fi 
ejus folia aque incoéta propinentur, acrimoniam Go- 
norrhez curent, quum leniter refrigerent , & obtu- 
rent. 
; forment, ep 
it 
MEE 
& acuminato conftat lapide. T EX = = > 
Tabula Centefima Septuagefima Quinta 
Ad Figuram Primam Nummulariam exhibet laßeam majo- 
Diewe Secunda Nummulariam denotat lateau minorem. ` ` 
Figura Tertia Pujlulam arborum fits, | 
OBSERVATIO. 
He tres plante vera Apocyni, ac quidem fcandentis fpe- 
cies funt, primaque convenire videtur cum illo, quod A- 
pocyni Steng ex India Orientali a Plukn, in Mantiff. 
P. 17. Vocatur, & in Phytogr. Tab, 359. Fig. 2. exprimitur. 
Secunda cam Watta-Kaka-Codi H. Matlab. part. 9.Tab.1 5. 
convenit, hujus autem folia magis acuminata funt, quum 
noftre plante fint fübrotunda, ceterum eadem planta. 
Tertia mira, & Parafytica planta-eft, quam apud nullum 
Auctorem obfervavi. 
CAPUT 
De vruchten zyn diergelyke lange bouwen , dog groen- 
der , en zonder Toode plekken. De bloemen ziet men in 
September ; wanneer de meefte bladeren afgevallen zyn. 
Nog een derde zoorte beeft zeer dunne f N omtrent 
een firoobalm dik, wat ruig , en als met pukkeltjes bezet 
aan wyde tuffcben leden ftaan de bladeren*tavee en twee 
tegens „malkanderen, aan bare korte fteeltjes boven den 
rank t'zamen gevoegt, vier en vyf duimen lang, twee 
en een balf, en drie breed, gefatfoncert als een Siri , 
met een fiyven fpitze, dik, vet, en bykans zonder ade- 
ren,.dan aan de onderfte zyde ziet men eenige uithuilen. 
De bloemen fraan in mooje kroontjes, van wit , en pur- 
per gemengt, als eee In P oM ziet men de vruch. 
ien, zynde groene houwen , vyf vingers lang , een groote 
Jcbaft dik, driekant , en wat Belkin. dien vol wit 
kattoen; De bladeren hebben veel melk, maar de Delen 
weinig. 
Naam. Nummularea lactea major, niét gls of ze ee 
nige gemeenfchap badae met onze Vaderlandze Nummu- 
laria, maar alzoo genaamt na bet fatzoen der bladeren , 
gelyk ze ook. in "t. Maleyts Daun Pittis bieten. | In "t 
aleys Pittis Pittifan, dat is Penningkruid, met deby- ` 
naam van "t groote, tot onderfcheid van "t volgende klee- 
ne. De Amboineezen vermengen "t met de doorgaande 
Suffuela, om dat bet inder daad van deszelfs maag fcbap, 
en. Sedaanten is, bebalven in allem zyn delen kleender. 
Beter noemen ze bet Walebiffi, dat is Penningtouw, tot 
onderfcheid van "t voorgaande groote. Deze drie zoorten 
mag men in ’t byzonder noemen Nummularia' Siri folia, 
dewelke men qualyk confundeert , met bet volgende folium 
crepitans. 
Plaats. Deze groote zoorte van Nummularia werd wei: 
nig gevonden , en meefl op vlakke flenige ftranden , daar 
angi Mangi bomen ftaan, die van ’t Zeewater droog 
vervallen, °t welk dikker , en Witter bladeren beeft. 
Maar *t geene aan de randen van "t. bofcb, en in valleyen 
waft, beeft groender , en grooter bladeren. Het bloeizel 
van alle drie zoorten valt meeft in September, doch werd 
zelden gevonden, de land-zoorte meeft im December. 
gelyk de volgende Kleine, 
ebruik. Alle de Nummularia laee werden van een- 
derlei krachten gehouden , waar pan ziet bet volgende 
capittel , dewyl de kleene wel de gebruikelykfte is, in "t 
byzonder werd deze groote zoorte toegefchreeven , als men 
de bladeren in Water kookt , en drinkt , dat ze de fcherpe 
Gonorrbea geneezen , dewyl ze zoetjes verkoelen , en ftop- 
en... 
? Van de bloemen, inzonderbeid van de bruine, nemen 
de Goudfineeden dikwils een patroon om Cravos , of Oor- 
flerretjes-voor de vrouwen te maken, waar aan de blaad- 
i youd, en ge-emalieert , bet middelfte knopje van 
„Men windt ze van de dikke bomen afhangen , en 24 Lë 
or [Jey 
buur ntervverdl Noy gvo vaft niet im derzelver Je 
De Hondert vyf en Seventig ffe Plaat 
Vertoont in de Eerffe Figuur de groote melkachtige Num- 
mularia, ofte Penningkruids 3 
De Tweede Figuur wy aan de keinder melk Nummularia, 
ofte Penningkruid. ; e 
De Derde Figuur fielt voor de Puftula: arborum, ofte de 
Puifte der bomen. 4 
AANMERKING. 
-* Deze drie planten zyn.waare zoorten van:de Apocynum, 
en wel van de klimmende, en de eer/fe fchynd overeen te 
komen met die, welke een zoort van klimmende Apocynum 
vit Ooft-Indien: genaamt werd van Plwkn. in. zyn Manziff. 
p. 17, en in zyn Pbytogr. Tab. 359. Fig. 2. uitgedrukt werd, 
De Tweede plant komt overeen met de Watta-Kaka-Codi, 
van de Hort. Malab. part. 9.Tab. 15. dog deze zyne bladen 
ayn’ puntiger, daar die van onzeplantrondachtigzyn, voor 
het overige is het dezelve plant. . 
- De Derde is een wonderlyke, en op andere bomen groe- 
jende plant, welke ikby geen ander Schryver gevonden heb. 
LXXVIII. 
