490 HERBARII AMBOINENSIS Liber IN cap. XC. 
In Rumpuit AUCTUARIO Adpens 
dix duplo folio, fcu Tapanawa Kits- 
jil fequenti defcribitur modo. 
JEc rara Tapanave fpecies eft, eodem modo ar- 
bores adfcendens, & craffiffimo fuo fune fefe 
ipfis infigens, ex quarum ramis longa. depen- 
dent farmenta, quz fefe iterum in breves dividunt 
laterales ramos: Binz ejusobcutrunt fpecies; major, 
& minor. 
Primo major fpecies farmentum gerit herbaceum , 
ac viride, minimum digitum circiter craflum, quod 
per fibrillas fefe in arbores inplantat; Folia arte fi- 
bi adftant , caulem ambientia inferiore fua parte. Mi- 
rz funt forme, acfi bina folia fibi eflent inpofita, u- 
‚ti in Limonum foliis quoque adparet. "Totum vero 
folium fex, feptemve pollices longum eft, unum la- 
tum, atque in medio geniculatum , &bifidum , cujus 
fuprema pars prope geniculum parum retroflectitur 5 
Nullum gerunt nervum medium, fed ejus loco in fu- 
pedos parte fulcata funt , ac fubtus protuberans ha- 
ent dorfum, funtque porro per longitudinem fubti- 
liter ftriata, glabra, & late virentia. 
Sarmentorum extremum terminatur in tria quatuor- 
ve folia fupra fefe invicem convoluta, quorum api- 
ces vix dignofci poffunt, uti in Pinangz tenero con- 
fpicitur folio. : : : 
Fruétus ejus huc usque ignoti funt, interna hujus 
funis fubftantia ob tenacitatem in ufu eft ad ligamina 
inftar Rottangz. 
. . Secundo minor fpecies tenuiora, & lignofiora ge- 
rit farmenta, cujus folia non multum variant ab illis 
prioris, funt enim a tribus cum dimidio ad fex polli- 
ces longa, ac vix unum lata, forme ejusdem. Lon- 
giffima in fuprema furculorum parte locantur , ac bre- 
viora inferius, longorum quadam ‘perfecte in medio 
diftin&ta funt , bes, Ap fuperiorem partem habent lon- 
giorem, minora füperiorem partem gerunt breviffi- 
mam, ac' quedam non nifi apicem tantum in fummo 
tenent. Inter inferiora, & minima folia in farmen- 
tis fru&tus excrefcunt , qui primo funt obtufi conuli , 
dimidium digiti articulum longi, inftar fruftuli Siri- 
boz. Ex hifce ad latera fructus proveniunt, uti in 
'Gnemone confpicitur, formam habentes tenere Pi- 
nange, feu in noftra patria inftar glandum tenerarum, 
ge fquamofo infident caliculo, magnitudinem ha- 
bentes uuguis digiti mimi... Siriboz color flavus eft; 
fru&tuum primo viridis; de 4 aplces—fiuvefcone; 
fub putamine craffiufculo 
rumque officulum. i Ze à 
' Nomen. Apud Amboinenfes nullo alio innotuit no- 
mine nifi Tapanawa Kitsjil , ac potiffimum Kinarz ar- 
bores adfcendit, ex cujus ramis dependet longis fla- 
gellis, quorum ufus , uti dictum fuit, ad ligamina ap- 
tus eit. d 
Altera Tapanava folia gerens ejusdem formz in- 
venta eft ad flumen Batu Gantong, que ex cujusvis 
folii ortu fimplices gerit fructus; uti videbatur ex fis- 
fura quadam ortos, que poft quemvis fructum con- 
fpiciebatur, .Fructus magnitudinem habebat Pifi, fed 
oblongo rotundus erat, granulofüs , & cancellatus 
uti in Siriboa, interne repletus dura, ac ficca carne. 
A CCa ox 
oblongum reconditu 
Tabula Centefima Oftoagefima Quarta 
Ad Figuram Primam exhibet primam fpeciem Adpendicis dux 
plo folio. ' : 
Figura Secunda Adpendicis ejusdem fecundam denotat fpeciem, 
feu varietatem. : 
Figura Tertia Adpendici: hujus tertiam {iftit fpeciem, 
Figura Quarta Cuffutham delineat. Sa 
OBSERVATIO. 
He plante cum Ana Parua H. Malab. part. 7. Tab. 40." 
conveniunt, quod vocatur Frutex Malabaricus, folio auri- 
culis prelongis donato , fruétu parvo, tuberculofo Plukn. 
Amalth. 2. 97. &c. : 
CAPUT 
InRumenius Avcruarius werd 
het Aanhangzel methet dubbeldledige. 
blad, of Tapanawa Kitsjil opde 
volgende wyze befchreeven. 
It is een zeldzame zoorte van Tapanawa, o kb 
D ve manier met bet dikfte zeel GC dien d 
en in derzeloer fchor(]e zig vaft begtende, en van 
derzelver takken, met lange ranken afhangende, en zig 
in korte zyde-takken verdeelende : Men beeft ‘er twee 
zoorten van; groote, en kleine. 
De eer[le de groote zoorte beeft een kruidachtig groen 
zeel, omtrent een pink dik, en met worteltjes aan de bo- 
men vaft gebegt. De bladeren Haan digt op malkander 
rondom den fteel, dezelve met haar onderfte omvattende. 
Zy zyn van een zeldzaam fatzoen, regt , als of ze uit 
twee op malkander gezette bladeren gemaakt waren ge. 
lyk: men aan de Lemoen bladeren ziet. Het gebeele blad 
is zes, em zeven duimen lang, een dito breed, en in de 
midden met een knietje in tween verdeeld, waar van de 
veorfte belft by t knietje een weinig achterwaarts zig 
buigt. Zy bebben geen middel-zenuwe, maar in der zele 
en Dt UM de bovenzyde een geut, en van onderen, 
een uitfbekende rugge, voorts in 
glad, en Wellen GE P a ali 
Aan bet einde der ranken zyn drie, en vier bladeren 
e AE e waar van men even de. /pitzen 
ekennen kan, gelyk men aan de Pinang- j 
Huge og gely e Pinang-boom bet jonge 
Zyne vruchten zyn nog onbekend, bet binnenfte bert 
van dit touw is wegens zyme taaijigbeid gebruikelyk tot 
bindaverk , gelyk Rottang. 
De tweede of kleender zoorte heeft dunder, en bout- 
acbtiger ranken , bier aan zyn de bladeren niet veel vers 
Jchillende van 't groote, want zy zyn van drie en eem 
balf tot zes duimen lang, en fchaars cen breed, vanfat= 
zoen als de voorige. De lang fte Baan aan ?t voorfte der 
ryskens , en de kortere achter , van de lange zyn zommi- 
ge regt in de midden gedeelt , zommige bebben de voorfte 
elft langer , de kleendere hebben de voorfte belft- zeer 
kort, en zommige niet dan een fpitsje op een blad gezet. 
> Tufchen de achterfte, en kleenfte bladeren , aan de 
ryskens komen de vruchten voort, zynde eerft lompe kee- 
geltjes, een halve lid van een vinger lang , gelyk een 
Jtukje. Siriboa. Hier uit ter zyden groejen de vruchten , 
elyk men ys de pronn ziet, in de gedaante van jonge 
inang , of in ons land van jonge Eekelen, in een ges 
Jcbubt kelkje zittende, in de Seite ‘van een nagel m 
een pink; De koleur van de Siriboa is geelachtig, aan de 
^ acbtig;- dikachtige ; 
Es IT ige fchaal Gë een langwerpig 
Naam. By de Amhoineezén is bet miet anders be 
als met den naam ‘Tapanawa Kitsjil, en i tak t 
de Kinar-bomen op, van deszelfs takken met lange ran- 
hn EDAM. ayn gebruik is, als gezegt, tot bind- 
Een ander Tapanawa pan dezelffte fatzoen aan blaz 
deren, aan de rivier wan. de And ln joe Zi 
waar aan uit ieder fcboot van een blad quaamen enkelde 
vruchten, 200 "t fcheen uit een keepje voortgekomen, de 
welke achter ieder vrucht nog Bond, De vrucht was in 
de grootte van een Erwete, doch langaverpig-rond , kor- 
relig, en geruit als een Siriboa, van binnen uitgevuld 
met een droog bard vleefch. 
De Hondert vier en Tachtig fte Plaat ` 
‘Vertoont in de Eerfle Figuur de eerfle zoort van de Adpen- 
dix met een dubbeldledig blad. 3 Js 
De Tweede Figuur wyft aan de tweede zoort van die Adpen- 
dix, ofte Aanbangzel. ` 
De Derde Figuur verbeeld de derde zoort van deze Adpendix. 
3 
e 
: E De Vierde Figuur tekent af de Cufutha-plant. 
A AANMERKING. 
Deze planten komen overeen met de Ana Parua van de 
H. Malab. part. 7. Tab. 40. het geen genaamt werd Mala- 
baarfe-Struik, met een blad, dat lange ooren heeft, en een 
kleine bultige vrucht van Z/u£z. Amalth.p. 97. &c. 
XCI. 
