IX Bock. XCI Hooff. 
CAPUT NONAGESIMUM 
PRIMU M. 
Rombut Putri. 
Ufuta fere eodem crefcit modo uti apud nos in 
C Europa, fineradicibusnempe, ac foliis, incum- 
bens herbis, & fruticulis, ita tamen ut ejus or- 
tus dignofci nequeat. Planta enim eft intricata , nudis 
farmentis fibi invicem mixta , & convoluta , atque 
inftar nubis aliis infidet herbis, quas adeo obtegit, 
ut dignofci nequeant. 
Cufluta. 
Ut vero.certus efem, an ortum haberet, fzpius 
premium pollicitus fum, fi quis ejus radices mihi 
oftendere poffet, ipfeque fepius SE in- 
ftitui in fruticibus pufillis, ac vagis farmentis, & fti- 
pitibus gaudentibus. at 
Plurimi igitur adtente inquirentes femper conpere- 
runt, nullibi terre infixam effe , ac tuberculis fubpo- 
fitis folummodo ramis peregrinorum fruticum adhzre- 
re, cujus tubercula iterum tam frequentia erant, & 
undique difperfa, ut detegi non poffet, quodnam pri- 
marium effet, ex quo ortum duceret. Adcurate au» 
tem adtendens concluderet quis unum maximum, ac 
vetuftifimum cffc, ex quo hac plantula fuum duceret 
ortum. EVA 
Cauliculi ejus craffitiem habent fili navigii, parum 
ftriati, intenfe virides, non lenti, fed fragiles, & in- 
tricati decurrentes. Ad latera alios emittunt breves 
cauliculos, qui capitula fuftinent viridia fefe aperien- 
tia in flofculos tripetalos albos, ac vix dehifcentes. 
. Fru&us funt baccz vage, hic & illic folitarie pro- 
venientes , feffiles cauliculis infidentes, paulo majo- 
res baccis Myrtillorum , pallide virentes plerumque, 
tandem fumei funt coloris, rotundi, ac fuperius um- 
bilicati, 
Mature corticem gerunt externe tenuem , qui fpon- 
te dehifcit, ac nigricans exhibet granulum ,. paulo 
majus Pipere, interne medullam continens flavam, 
lentam, & infipidam. ; ? 
. ‘Cauliculi interne concavi funt, ac ramis fruticum 
.infident , per quos prorepunt.excrefcendo , pedem 
pifcis Polypi: referentes , qui breves quafi funt digiti , 
ex albicantibus verrucis compofiti , quibus fefe figunt 
iftis ramis, ac nutrimentum ex peregrino capiunt cor- 
pore eodem modo, quo id Hinc e "T 
ejus radices cenfenda funt, que per totum 
frutta = ; ù ut diicerni nequeat, 
quinami primaria fuerit radix CC qua primam traxit 
originem. © Preter iftos fru&us dicunt quidam , alium 
infüper rarum fru&um in-hac AT i reperiri plan- 
ui magnitudinem "habebit Pangii nucis , ac pas 
etn pinatos qui inventorem felicem reddit, ita 
fit captivos reduceret hoftes, quum in redam exeat, 
fed tam raro obcurrit, ut apud nos rifolium qua- 
drifolium. Alii fabulantur, aliquando fortuito cafu 
veram quogue detegi radicem , „qua fefe terre in- 
plana ` ^ = 
Hec faufta cenfetur detectori ad divitias conligen- 
das , fed puto addendas effe plumas Cycni nigri, ac 
fanguinem Gryphis. , 
Cufcbut, & Cufchuta, in officinis Cafeuta, & 
Tode Malai, € Molucci fuum Cu/Ju fecerui Ri 
quatuor fignificat. Primo quodvis 
inpervium virgultum. Secundolacu 
vepribus plenum. Tertio animal 
Kuffu, Belgice Koeskoes dictum, t in talibu 
cis, & villofis denfisque arboribus abitat. T 
nature difpofitione apertam im ven 
bet, ubi fztus ejus formantur, & Be S 
d ZC 
200 
$ — - 
PA 
ito, $ 
IL. 
las 
Quar- 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 
ocatur andere Daun Tali Tali. Op het Arabifch werd dierge- 
uit” ly t ge 
uod in talib us lo » 
491 
XCL HOOFDSTUK. 
De Cufjutha-P lant. 
Co waft fchier op dezelve manier , gelyk by ons 
in Eupora , te weten zonder wortelen , en bladeren, 
op andere ruigte, en Heefteren voortkomende > 20R- 
‚der dat men baren oorfpronk bekennen kan. Want bet 
ts een verwerd gewas, met kale ftengels door malkande- 
ren, en om zig zelfs geflingert, en als een wolke op an- 
dere ruigten ru[lende, die bet zodanig bedekt » dat men 
ze niet, bekennen &an, 
Om nu verzekert te weezen, dat bet geen merkelyke 
oorfpronk heeft , zoo beb ik dikwils een Prys opgezet, in- 
dien my iemant deszelfs wortelen konde betoonen , en bet 
zelve geprobeert aan firuiken, die kleen , en vry ydel van 
fielen nog waren, 
Daar °t dan wakker op een zoeken ging, ’t quam tel- 
kens daar op uit, dat bet nieuwers in de aarde vaft was, 
en met de onderge/chreeven wratjes, of pootjes, alleene 
aan de takken van vreemde heefteren bing , welkers poot- 
jes dan weder zoo veele waren, bier en daar verfpreid, 
dat men niet raden konde , welke bet oorfpronkelyke was. 
Echter naauw op leitende, zoude men be/luiten , dat "er 
een van allen bet grootfte, en oud/te moefte zyn, daar 
dit gee: eerft zyn oorfpronk afgenomen heeft. 
«De fielen zyn in de dikte van zeilgaren , wat geftreept, 
boog-groen, niet taai, maar ligt om te breken, en ver- 
werd door malkander loopende, Ter zyden geven ze an= 
dere korte fleeltjes uit, en aan dezelven ziet men groene 
knoppen, die zig in kleene bloempjes openen van drie wite 
te blaadjes gemaakt, die effen van malkander luiken. 
De vruchten zyn rare befien, bier en daar enkeld voort- 
komende, zonder voetjes tegens baar fteeltjes zittende, 
wat grooter als Myribe-befien » de meeftentyd licbt-groen 
blyvende, ten laat/ten werden ze rookverwig , regt ronds 
boven met een naveltje. i 
De rype bebben van buiten een dunne fcbel, dewelke 
van zelfs openberftende vertoont een zavartachtige korrel, 
wat grooter dan Peper, binnen met een geelachtig merg, 
taai, en zonder [maak. 
De fielen zyn van binnen bol , en zitten op de takken 
der bee[Leren ‚die ze bekruipen met eenige uitwaffingen, de 
voeten van den vifch Polypus gelykende , namentlyk kor- 
te vingers, van witachtige wratten gemaakt, waar mee 
de zy baar aan de voornoemde takken vaft zeiten, en baar 
voordeel uit een vreemd. lirhanm trobbon op Ucacifdema- 
nier als hee Yıjcumdbet. Dierhalven moet men deze poat- 
jes « vour zyne wortels bouden, die over den gebeelen 
—ftruik zoo verre verfpreid zyn, dat mem niet'raden kan, 
welke deeerfte booft-wortel zy, daar by zyn eerfle begin 
van genomen beeft. Bebalven voornóemde vruchten zege 
gen zommigen, dat er nog een ander rare vrucht zom- 
tyds aan dit gewas gevonden werde, die zo prot zal 
zyn als een Pangy-noot , ook een weinig doornachtig ‚en 
den vinder gelukkig zal maken om gevangen te bekomen , 
als by op den vyand roven gaat, doch by is zoo raar te 
vinden „als by ons de vierbladige klaver: „Andere fabulee- 
ren, dat-men zomtyds by rave gevallen ook de eigently- 
ke wortel zoude vinden, waar mede bet in de aarde vaft zy. 
Deze bouden ze voor gelukkig aan den vinder, om ry&- 
dom te vergaderen, maar ik betrouw, dat men de vee- 
ren van zwarte Zwanen, en bloed van Griffioenen daar 
by mogt doc, : 
A Naam. RT Latyn Cuffutha Indica. In °t Maleyts 
-Danfidan, e» Rambut Putri, dat is Princeffe - baair , 
pla: Cufchut , en Cufchuta, in de Apo- 
theeken Calcuta, en Cufcuta. Daar van bebben de Ma- 
leyets y en Moluctonen bun Cuflu genaamt , bet geen vier- 
Voor pi al bet geen verwart is, 
derlei rab gie 
en ondoorgankelyk flruikebofch. Tentweede eenmeyr 
1 Ten derden bet 
en 
ED Tof ben en bramen bezet. 
— befie Cufeus ; "op bet Maleyts Kuffu, op bet Duitfch Koes- 
"""koes gemaamt, bet geen op diergelyke plaatzen, en in 
" Roca "en digte bomen zig ontboud. Het geen door een 
lyke febikking van de natudr een open beurs draagt 
in den buik, alwaar de jongen geformeert , en gevoed 
werden. = 
en 
