18g A. X. P. Coutinho: Borraginaceae Lusitanicae. 



Planta humilis 6—12 cm alta, caulibus a medio v. infra medium 

 floriferis, setulis tenuibus brevissimis tuberculo saepissime minimo insi- 

 dentibus dense retrorsum tomentosis; foliis opacis, setis inaequalibus 

 vestitis, setarum tuberculis minimis, mediocribus v. majusculis; cymis 

 floriferis late aggregatis; calycibus subadpresse setulosis, setis non aut 

 vix tuberculatis ; fornicibus densius papulosis, stamina subexcedentibus. 

 Variat setulis caulium rarius paulo majoribus, subpatentibus, sparsis 

 (forma ad var. glabrescens Boiss. accedens). Planta habitu distinctissima, 

 sed meo sensu ejus speciei extrema varietas septemtrionalis. 



Portugal: Alemdouro littoral: Vianna do Castello, Cabedello (R. da 

 Cunha!); Villa do Conde (C. Barbosa, Soc. Brot. exsic. no. 1130! 

 Sampaio!). 



5. Anchusa undidata L. var. a, subvelutina P. Cout., 1. c., p. 148. 



A. undidata Picalho, 1. c, pag. 5 et in herb.! — Buglossum marinum 

 ftore coerideo pulcherrimo Grisl., Virid. lusit. (1661) no. 232! 



Calycibus, ut planta tota, dense subvelutino-pubescentibus, setis nullis 

 v. paucis; bracteis subcordato-ovatis, calyce brevioribus; cymis demum 

 laxiusculis, calycibus fructiferis parum ampliatis. Planta cinerascens; nee 

 semper humilis foliis anguste linearibus (A. undulata var. angustissima Wk. 

 in Wk. et Lge., 1. c, pag. 494 et in herb.! an DC, 1. c, pag. 44?), sed 

 etiam elata foliis late lanceolatis (ideoque nomen novum propono); foliis 

 undulato-sinuatis. pubescentibus, saepe setis brevissimis tuberculo albo 

 majusculo insidentibus simul vestitis. 



Portugal: Hinc inde, et praecipue in sabulosis maritimis Lusitaniae 

 mediae et australis. 



6. Anchusa undulata L. var. ,?. typica P. Cout., 1. c, p. 149. 



A. undulata, auct. plur.; Gren. et Godr., Fl. de France, II (1852). 

 pag. 515! Wk. et Lge., 1. c, et in herb.! Bourgeau, PI. d'Esp. exsic. 

 no. 2469! — Buglossum angustifolium foliis undulatis bullatis, Tourni, De- 

 nombr. des pi. en Port. no. 38! 



A praecedenti praecipue differt calycibus setoso-strigosis, caulibus 

 retrorsum pubescentibus simulque patule setosis v. pilosis. Planta sub- 

 cinerascens, typice strigosa; foliis undulato-sinuatis, pubescentibus hirsutis 

 v. rarius glabrescentibus, saepe simul tuberculato-setosis, setis quam 

 in c majoribus. Variat interdum caule humili, foliis angustissimis (an 

 A. undulata $. angustissima DC, 1. c.?). Formis variis aliis ad « aliis 

 ad / transit. 



Portugal: In arvis. incultis et sabulosis maritimis, inter segetes et 

 ad vias; Lusitaniae fere totius. 



7. Anchusa undidata L. var. y. hybrida P. Cout.. 1. c, p. 149. 



A. hybrida Ten., pro spec, Fl. Nap., I, pag. 65, t. 11; Syllog. PI. 

 Vase Neap., pag. 81! Boiss., Fl. Orient., pag. 152! Wk. et Lge., 1. c, 

 pag. 494 et in herb.! — A. undidata Brot., Phyt., pag. 175, tab. 157! Hoffgg. 

 et Lk., Fl. Port., I (1809), p. 177, tab. 22! -- A. Granatensis Lge. [non 

 Boiss.], Pugill., Ill, pag. 25 et in herb. Wk. ! — A. Granatensis Welw., pro 

 pi. dubia, exsicc. no. 1484 prope Coimbricam lecta! — A. Granatensis Da- 

 veau, Cat. des PI. des Berlengas, in Bol. Soc. Brot., II, pag. 24! 



