



k 









* l 



DE PALMIS IN GENERE 



CAPUT PRIMUM. 





DE PALMARUM STRUCTURA, 









scmpsrr 

 HUGO MOI/L, Dr. 



* *• 



PROLEGOMENA. 



§. i, Plures coaveniuni causae, propter quas accnratior pal- 

 marum carumquc caudicis prnccipuc disquisitio in planlarum anato- 

 mia et physiologia baud levis est momcnti. Porlim cuim in pal- 

 mis plantarum monocotyledoncarum character purissimus cerni- 

 lur; idcoquc prac omnibus cactcris aplae sunt, ipiac doccanl, se- 

 cundum qucm typum plantac monocotylcdoncac slructac siul, ct 

 quas vegctationis leges magna hacc plantarum classis sequatur, 

 (quam ob causam ctiam caudiccm carom phytotomi, hanc rem 

 cxplorantcs. praccipuc inqmsiveruiil): — partim expcclari poles!, 

 in biscc planli*. quorum pars vegetativa, cum p&rtibas fructifica- 

 tion! inscrvicntibus comparala, quam maximc est cvolula, el quae 

 sub fervido sole plerumque ad gigantcam magnitudinem adolcs- 

 cunt, interna quoquc organa validioris incrementi causa ad ma- 

 jorcm pcrfectioncin venire, quam in plerisquc caclcris planlarum 

 famtliis fiori solcU Hinc sperarc licet, ifortt, ui praelcr ca com- 

 moda, quae ex palmarum disquisitiono ad comparutivam plant** 

 ram anatomiam redundant, eliam plantarum hislologia lucrum 

 non exiguum indc Irahcrc qucal. 



Quae anatomicae palmarum disiptisilionis utililaa quamvis 

 manifesto sit, ct quamvis striiclttrac carnm, cajus a noslrarum 

 nrborum frnticumquc organisation diversitas jam prtmo adspcclui 

 sc oflcrl. peculiar! nalura pliylntomoruin cupiditatcm cxcilori ere- 

 didcris, a prioribus lamen phytotomis palmarum caudiccs raro 

 lantum ct leviter sunt disquisiti. *) 



Eo graviorcs liae planlae in phytotomia sunt faclac, post- 

 qnam ante plus triginta annos Dan ben Ionium Phoenicia dao 

 tyiijerae caudicis inquisiiionc ad cam scnleiitiam fucrat adduc- 

 tus, fasciculus vasorum, in rcccnliorcs frondes ingrcdicntcs, in 

 caudicis ccntro formari , cinctos a faseieulis in priorcs frondes 

 ingrcssis. Quae scntentia in plantarum an&tomi&c historio insignia* 

 sima sileiUio fere fuisscl obruta, nisi Ucsfoiilaines anvpta ea 

 oalcndisscl, divisionem corporis lignosi in singulos vasorum fasci- 

 culos ct progress ionem coram ex caudicis ccntro non modo Phac- 

 nici thirty f if era? * scd eliam caclcris palinis, ct onmino omni- 

 bus planlis rtionocolylcdoncis esse peculiarcm* Quae improvisa 

 invcnlio non potuit non omnium Bolanicorum summam altenlionem 

 commovcrc, ncc mrrum est, quod brevi tempore sentcnliac a 

 Dcsfontanco claro ac dilucido pcrmone propositae* ) pro veris 

 sunt acccptac, quippc quae singularcm crcsccndi raiioncm, quam in 

 Monocotyledoncis repcrimus, optimc illuslrare viderentur. Ex co 

 igitur tempore lanquam certissimum Phytotomiae Ibcorema ob 

 omnibus magistris docelup, ct in omnes de ilia scriptos libros 

 incipitur, crescendi rationem planlaram Monocotylcdonearum a 

 ratioue Dicolyledoncarum plane diflerrc, vasorum foscioulos ad 

 recent iorc£ frondes percurrcnlcs in caudicis ccMilro oriri, ct prio- 

 res vasorum fasciculos, qui in frondes radici propioros incur- 



mnt, ad externa Imdere, idquc co usque durarc, quoad prio- 

 i b '>. in caudicis ambitu jacentes, ligucscentcs fasciculi rcccntio- 

 imm , in centro iaecnlium * impetui ccdcrc possunl , cosdem 

 autem postbac, ubi primnrn ita, ut sails rcsisterc possinU corro- 

 borali sunt, firmatn quasi vaginam eflicere, cl ila impcdii*c, quo- 

 minus caudicis diameter latior fiat; — ncccssc igitur esse, caudi- 

 cem coluinnae inslar sursum crcsccre. 



Ilacc incrementi ratio in tola Monocotylcdonearum seric 

 tarn pcculiaris esse, ct ila sibi eonstare videbalur, ut ea ipsa 

 incrementi ratio eodem et paenc ma)ori iuiv . quam simplex Hu- 

 merus colylcdonum pro nolo lias planlas insignientc baberi posset; 

 quarc Dc Candollio licuil divcrsis ligni formalionis modis lan- 

 quam divisionis fundamento uti , et illi planlarum divisioui in 

 mono- et dicolylcdoncas, disli'ibulioncm in endogenas ct exo* 

 genets pit ml as opponcrc. 



Hacc nova Desfonlanii doclrina stalim'ab omnibus pro 

 tarn vera habebatur, ul rationo ejus res ficret in omnium discipli- 

 narian historia fere inaudita, quod scilicet omnes eruditi earn 

 sine controvcrsia recipercnl. bicrcmcnta, quae Phytotomia novis* 

 simis trigintu annis ccpil, id tanlum in ca mutaranl, quod ob* 

 servatiouibus Auberti du Petit Tbouars^) demonstralum est, 

 ulique multas Monocotylcdoncas ad infinitum usque in crossum 

 se extendere posse; scd tanlum abluit. ut cac obscrvalioncs sen- 

 tcnttas a Desfontanio propositas in controvcrsiam adducerent, 

 ut , sicut eliam observations a Mirbclio dc eadem re factae, 

 cenlralcm Monocotylcdonearum vegelalionem alfirmarcnt , ct id 

 lanlummodo monslrarc viderenlur, in quibusdam plonlis pcriphc- 

 ricam quandam accederc vegelalionem, ob illo ccnlrali incrcmento 

 plane sejunctam. 



Inus lanlnm scd eo gravioris momenli vir ncgavil cxistcn- 

 tiam centralis Monocotylcdonearum vcgclationiSj ab omnibus rc- 

 ceplam. I. I. Molilcnltawerus - ■'} scilicet pronuntiavitj sc in 

 caudicc Phoenicia dattyliferae vidisse, inlei* corliccm el lignum 

 ambitum esse separalivnm , extra eum fasciculos libri sui'cres- 

 cere el intra cum talcs fascicule libri f qui, brevi poslquwn orti 

 sinl, vasa spiralia juxla sc gignant, cl sic in fasciculos lignosos 

 converlantur, exiisquc vasorum fascicitlis inleriores ad anliquiores, 

 exteriorcs ad rcccntiot h es frondes pertincre, i. c. ul aliis verbis 

 dicam, Phacniccm dottyli/eram Dicolyledoncarum vegelalionem 

 habere. Ul inultac aliae cgregiae notae hujus omnes cactcroa 

 diligenlia obscrvationis longc antccctlentis pbylolomi, cujus liber 

 tbesaurum eonlinct observationibus adliuc proh dolor! nimium 

 negleclis replelum, sic haco ipioque senlenlia a caclcris planlarum 

 analomis ita plane est Iransmissa, ut no unus quidem cam com- 

 memoraverit, multn minus veriuuem ejus cxploravcril. Num ct 

 quatenus M 1 d e n h a w e r nn I.) e s f o n I at n c s rectius observa* 

 verity ex sequcnlibus disquisilionibus apparebit- 





*> cf« Creiv"» iK>ijtii»iiio Jc cjbrno (?) \haU of pbnt*, p- \0\. 

 **) Mi'motre aur 1 organijdtiQn Jcs Md«o<otyJcdoua. (Mem, Jo l'inilitut nnlioiul. 

 T. I. an. Vt $. 4780 



*) Premier Eml ma h vAgf union* 



s* 



