LXXXII 



Ramilicaiiu per aliquot gradus repctita eoruuue singuLirem quon- 

 dam impcrlil dieholomicam facicm. Do ea re valde dolco me 

 nihil posse Accurnlius proferrc, quippc GUI non contigcril, ul in 

 datura adspcclum habcrcm. AUcra ratio cpigacicac ramifica- 

 lionis nihil cllicil in formanda arboris primitiva corona alquc, 

 quum non cadem semper in una aliave speefc redcat, pro for- 

 luilo ilia possit eventu liabcri ct quodammodo cum formationc 

 advcntiliarum radicmn comparari. Cetcrum talis ramorum pro- 

 vcnlus arctissimc cohacrct cum palmac nalura singular!; dirimil- 

 quc species, alias sibi pcrquam allincs. Ua lianc ramilicalioncm in 

 basi frequentem conspicimus in Caryota $obolifera + Diptothc* 

 ntio maritime } Phoenice daclybfera . Chamacdarea ebdtarc* 

 quum congcncrcs Caryota iu*cn$+ Diphtbcmiam caudcsccns* 

 Phoenix sytvestris* Chanutcdorca Schicdaana nullos ramos 

 cmillant. Locus, ubi hi rami acccssorii cmcrgunt, plcrmnquc 

 est caudicis pan ima . supra ipsas radices (Tab. morph. Z.IK 

 fig. V. Diptothcmiion maritinumt)\ rariorcs proveniunt in alliore 

 caudice. aul ex axilla folii hucdum vigentis ant ex inlcrnodio. 

 foliis suis jam destilulo; quae res maximc in Pboenica dacly- 

 lifera invenilur, uti jam cl. Mohlius (supra §- 03.) cxposuit. 

 Dclilius (Egyptc, Partic botaniquc p. 3 19.) sc in Acgypto hand 

 raro dicil animadvertisse, in di versa alliludinc arboris e foliorum 

 axillis prodire sobolcs. foliorum coma coronatas el quae cau- 

 diccm furcac modo discindant, si quidem cremcnlum non pro- 

 hibeatur. Stirpes juveniles ac succi plcnac fere viri alliludinc 

 id facilius, quam scniorcs et adultac agora solcnl. lncolae banc 

 sobolcm fcrtililati noxtatn arbritanlcs cxcidunl cam. Dclilius 

 vidit Pboenicent^ cujus caudex 10 pedes arena obrutus oral, 

 sobolcs et una radices adventitial exhibentcm. Ehrcnbcrgius 

 depinxil aliorn »[uaiulam c Dongola (Tab. morph. Z. II. fig. XI.), 

 quae fere c medio caudice iG pedes longo talcm sobolcm for- 

 maverat. Phoeniccm, ubicunquc cultiira hominum ulitur, his 

 propagari malleolis* uti jam Plinius aflcrl (et a radicc avulsac 

 vitalis satus el ramorum tcncrrlmis , hist. XIII. c. /|.), non sc- 

 minc, res est in lustoria arboris per tot saecula cullac pcrquam 

 mcmorahtlis. Teste Delilio palmac ex his decisis surculis cna- 

 tac minus sunt vcgclac, quam aliac, scd mcliorum frnctiuiiii 

 genetrices. Contraruim plane aflcrl Rumphius (Herb. Amboin. 

 I. p. 47.) , stoloncs, quos Ilorassux Jlahet/tfbrmis nonnunquam 

 emittere solcat* fruclus fcrro minorc voluminc. In his, dc qui- 

 bus diximus, specicbus nescio an non fiat, ut axis sccundarius 

 ubertatem ac robur primarii asscqualur caudicis; cujus rei la- 

 men dc aliis specicbus ferunlur teslimonia. In insulis Mascarc- 

 nicis enim Commorsonius ct Bory dc S- Vinccntio com- 

 plures obscrvarunl palmac species tali modo ramosas, quorum 

 alter vir cL mihi Iradidit oli<piol picluras Arccac albac, ubi 

 caudex in 2, 5, quin adeo 7 ramos dividilur ct quisquc ramus 

 frondium comam ac spadicos cadem prorsus rationc, qua pri- 

 mus caudex cliingil (cfr. Tab, morph. Z. II. fig. VI. VII. VIIK 

 IX. X.). Rami istic ant vcrticillatim prodcunt aut parvis alius 

 super alium intervals, allitudino ct ampliludinc fcro sibi con- 

 similes, nee dichotomicc expami , scd ad perpcndiculum et pa- 

 rallel! crccli. Palmac basis disciformis. c qua ima radices pro- 

 ficiscuutur, hie non lam crassa est, quam in simplicibus cjus- 

 dem speciei caudicibus. eoque loco, quo partitio est, hie il lie 

 radices adventitiac crumpunl, non humutn asscqucnles, scd in 

 aiirc perduranlcs. Do quarum originc el condilione Heel nihil 

 enucleare potuerim, tameu nullus dubito. hos ramos progigni 

 a talerali quadam gemma lalenlo, codem prorsus tnodo , quciu 

 in Dracaena saepius observaro possumus. 



DE CAUDICIS DIRliCTIONE. 



§. 26. Adulluin palmac caudicem constat plcrumquc ad 

 perpcndiculum rectc tenderc inquc ca directionc pcrsevcrarc. 

 Stirpes jl/aaritiae JtexuosaCj slcracomiftc. sfsirocaryt\ Attaleat^ 

 plurimoriim Cocorum adco in directum nilunlur, ul ipsa hacc 

 perpcndicularis ctalio inulluin allerat ad augendam magnificcn- 

 lissimac arboris adriiii'atiujicni. Inter species quidem, quae 

 semper simpliccs accrescunt, sane ctiam sunt, quae ab ilia ar- 

 dua rcclione varic disccdant , uli Cocas nucifera paululum in- 

 llcxa sold esse \ in specicbus aulem, quae cacspilose c rbizo- 

 matc cnituntur. uli sunl Iltwlris^ RhaptS^ aliquot Chamacdo- 

 reaa cL Cconornac^ dircclio in divcrsis angulis a perpendicular! 

 via rcccdit. I'erspicua est dcllexio in caudice adscendente /Staci* 

 dos mefanococcac (Tab. 33.); cl lirahca dutch oblique ad- 

 scendere sulci. In his vcro omnibus non magis memorabile 

 quid quam dici potest, quam in directionc, qua crescunt Calami 1 

 quae plantac ad suminas quidem arborcs adscendunt, sacpeque 

 oblique, scd in cas ob laxilalcm potius reclinantur, ul non iu- 

 star vcrarum plautarum volubilium contortao cas ainplcclantur t 

 Idem valet dc Desmond fruticc scandcnle, 



§. 27. S.MiAus caudex DEOitsuM cnESCENS. Una igitur di- 

 rcctioui^ memorabilis dcllexio csl ea, quae in Saba/iis generc 

 cernttur atque, baud ila speclabilis, in aliis quibusdani gencribus^ 

 uli Dtf//othctnit\ BaCtfidOS* Hie enhn caudex cum supenore 

 sua cxtrcmilatc non sorsam crescil perpendicularitcr. scd aul 

 versus latus, secundum lerrac supcrliciem, aut demcrgilur pau- 

 lalim in solo alque, quo est aelale proveclior, eo altior apex 

 in terra insistil. lianc sane admirabilem conditionem ut melius 

 pcrspicias adeas quacso Tab. morph. S- fig- 11 — VI* , Sabat 

 mcxicana^ cl Tab. inorph. S. fig, I,, Z.II- Hg. II. III., Sabat 

 /IdansonL Gemma hie non in extreme line caudicis instdct, 

 sed subter apiccm in superiore ejus latere, ad lerrac superfi- 

 ciem converso > evolvilur. Quuin igitur in plurimis palmis idea- 

 lis linea per medium caudicem verUcalitcr ducta cum axe gem- 

 mae ab illo clalac in candem reclam lincam concidat , hie 

 (Tab. morph. Z. II. fig. III.) axis caudicis ab cum axe gemmae 

 be fere rectum angulum faciL <^ua singulari organi nalura cflici- 

 lur. ut gemma, prolongalo intra solum caudice altius usque in 

 illud immissa. ut denuo ad hicem redcal, longiora conlinuo fo- 

 lia eflingerc debcat; ct quae prolongantur foliorum paries, sunl 

 vaginae, dum pelioli et laminae dimensiones speciei consenlaneas 

 retincaut, Uli in omnibus palmis, ila hiccc vaginae caudici cir- 

 cumcirca sunt aflixae: scd quum , ulpotc gemmae partes, non 

 caudicis, sed illius viain scquantur, hacc vei*o a *lirectione cau- 

 dicis discrepet, tamquam squamae imbricatao bulbi tunicati, 

 dense alia supra aliam posilac obvelant cxtrcmum ipsum cau- 

 dicis fincm, reliclo alio loco libcro, qui citra finein est, ad in- 

 teriorem gemmam cxplicandam. ^>uae foliorum vaginae quum 

 a luce sint remotac4 demcrsa sui parte albo colore iinl>mmlur 

 (Tab. morpfa* S. lig. III. IV. VI.). Scd dum caudicis finis anterior 

 gemmamque ferens allius usque in solum fertur, posterior^ antca 

 gemmae possessor, in supcrlicie remand ibiquc sistil singulai*e 

 prorsus genus rhi/,umalis, quod a parte until majurc versus n»i- 

 noreiu magis magisque clavac inslar incrassalur. In Sahali me* 

 xicana major natu finis caudicis (Tab. morph. S. fig. V*) sur- 

 sum dirccto lendil: in Sabati mnhraculifera ct y/dansoai 

 ab initio codem nilitur (Tab. S. fig- 1.1, poslea vcro in solo ad 

 lalus convcrsus haeret (Tab. morph. /.lb fi^. 1 1- "'O' " ic aul 



