LXXXV 



§. 3o. Forma CAUDioiSi Quae ttacosqua attulimus. satis 

 SUpcrano docent. palmartun caudicem generation tam<[uam eo- 

 mim crcctum considerandum esse. Al> liac vcro forma* tam- 

 quam solcmni, vario modo do A editor, qnona variis in locis 

 crassitici incremental)) capiat: nunc m ipsa hasi, nunc versus 

 medium, <|Uo fit, ul ex duplici cono quasi composilus vidcaliir. 

 (Cfr. formas varias in Tab. morph. Z. II.) Ha. quam in ipsa 

 basi caudicis conspicimus . dilatatio modo plnnior est cl quasi 

 placentae formam induit. modo conum oflerl univcrai caudicis 

 cono crassiorcm. Cujus sin^ularis fulcri diametrus saepe est 

 perqiiam conspicua, ita ut caudicis diamclrum his aut tcr BO* 

 ucrct: altitudo vcro nunc paucorum pollicum cat* nunc pedem 

 tiuum ad Ires mctllur. Informs bnscos dilalatac latus numcro- 

 sas nrolrudit radices adventitial, surstun autcm SUp&rficiCS |de- 

 rumquc est insignita frondium frequenlilni^ cicatricials, quibus 

 probatur* juvcnilcm patmam froudes frcijuenlius ct minorc in- 

 tcrnodiorum snalio inter sc discrctas cvolvissc. Citra bascos 

 placcntaeformc aut conicum fulcrum caudcx cam solct exbiberc 

 crassilicm . quam, leniter qtudcin sensim scnsinnjuc deminuen- 

 dam, usque ad gemtnifcrum verlicem eonserval: cujus rei pro 

 cxemplo slcrocomiac sclcrocarpac slirpcm adduco . quam in 

 provinciac Minarum Brasiliac roglODC ipse emensus sum, quae 

 caudicem in G,if)2 liuearum parisienBfrim longiludincm cvectum. 

 supra radicular um molem ioflo lin. poripheriam exhibebat, ct 

 in alliUulinc sesquipedali supra ipsam basin non nisi G3o liuea- 

 rum. Ilunc caudicis discum basilarcm may is magisqtic eras- 

 scsccre, simul ac omnia caudcx incrcscat, in promtn est: ncc 

 tamen hujusmodi dilatationcm a fibrarum c superiorc caudicis 

 parte decursu carumquc cum ligno disci placcntncformis con* 

 fcrruminationc oriri, cxistimo, potius eo fieri, quod novi ccllu- 

 larum Ct fibrarum nuclei in ima disci fulcranlis parte propul- 

 lulant, alquo radicum adventitiarum numerum adaugent. Quae 

 quum ita rint, placcntaeformc tale fulcrum possit pro bibcrim- 

 culo habere, procrcandis ncc rami?* nee folils, scd no via radi- 

 culis dcstinaluin. Qua* autcm liac dilatala basi coii.sliltilas vide- 

 inus palmac, cac radicular semper c disci latere inferiorc emit* 

 tunl (cfr. Tab. morpb. Z.H. fig. XIV. XV,), contra dc superiorc 

 bascos supcrficic (ibid. fig. I.) paucas aut nullas. Meet banc, 

 dc qua cgimus, basilarcm caudicis dilatationcm in Brasilia quo* 

 que observasscmus, cam tamen in aliis lerris frequcnliorem in- 

 venimus atque ita conspicuam ul ad palmarum babitum >ive pliy- 

 siognomiam gcncralem mirum in modum facial. Ita in antillis insu- 

 lts Orcoitaxam region* (Tab. l56. fig. III.) praegrandi diSCO basi- 

 lar! inatractam esse, a plcrisquc scriptoribus Iraditur, pariterqao 

 palmaa insntaram inascareoarum (uti Lalaniam Commersoni^ 

 jfrecas «/&«//*, crinitam rel>- vide tab- i5ft.) tali lalcro uti, rc- 

 fcrcnlibus Com mc rsonio el BoryO de S. Vincent, jam 

 .supra, dc radicum adventitiarum indole agcnles, notavimus, 



& 3i. CnASSiTiKt modus- Alia ralionc caudcx crasscscil, 

 duin radices advenlUiae per imam ejus supcrliciem qua*piavcrsus 

 crumpeutes, dcorsum direetac in fibrosa m molem compinguntur 

 (vid. Tab. morpli. Z. II. fig. I. Chamaero/Kt humi/is): de hoc autcm 

 crassesceuliae modo. quippe qui dc desccusu pendeat. jam alio loco 

 (supra ^. G.) actum est. Contra vera caudicis dilatatio in medio 

 caudice quarumdam palmarum , uti Itorassi flabettiformis ct 

 strtftiofHittu friartcae oentricosae ct phaeocarpae^ Avrtwamhw 

 taaiospalhae (Tab. morpli. Z, II. lu;. XVI.) aluimmquc. obtinct. 

 qua cllicilur, ul illius pars media fusilormis evadal. Invcnitur 

 autcm liacc trunci pars per longiliidinem G ad is prdum in- 

 crassari- ita ul Indi. qui regionem Amazonicam incolunt, ex 

 reseda ilia Iriarteae ventricosae parte fusiformi, uno in latere 

 excisa atque ignibus dilatala cymbam conliccre solcanl, Qoafr- 



nam sit in ilia parte tumida ligni compoga, qui fibrarum decur- 

 su» ct quae ad matcricm cellulosam ratio, cxaminarc, dum in 

 palmac patria commorabar, quod valdc dolco, ncgloxi, allamen 

 mihi persuadco, in illo caudicis fuso matcricm ligni ncc frequcn- 

 liorem nee spissiorcm c*sc, immo parenchyma, fibril pcrcur- 

 sum, intcriora Iftx'iua, quam in rcliquo caudice rcplcre. Ncque 

 dc co possum ccrtum fcrrc judicium, num caudicis ilia dilatatio 

 a majorc pendeat frondium nuincro, ca ipsa, qua clfccta fucnt, 

 actate circa caudicem cvolularum. Id unum videtur extra dubi- 

 talioncm positum, arboris nulritionem eo, qua crassior facta fuc- 

 rit. pcriodo quasi summum alligissc, indeque itcrum decrescerc- 

 Alia caudicis anamorphosis in palma quadam antillana 

 obscrvatur, quam optimos lMumcrius nomine ., Palmac dacty- 

 liferac ct viniferac u descripMl ) el lab. 29. 3o. voluminis de 

 Pal mis, quod in Bibliothcca U. llorli Parisicnsis asscrvatur, dc- 

 linoavit; cujus palmac, nobis, dum ultcriora de ea innolucrint, 

 Euterpo oini/era oppcllandao , iconca in tab* morphoL Z. II. 

 fig. XVIII* XIX. repclcndas curavimus. Quodsi allala aucloris ver- 

 ba probe intelligOj luijus palmac caudcx non solcmncm cylindri 

 aut fusi formam adlpisckur, scd clavac in speciem sursum eras- 

 SOSCits materia ligni ibidem non Bpisaa el dura scd potius mc- 

 dullosa atque succi saccharini inaximam copiam in so conli- 

 ncntc. 9uac autcm clava, dum ad ccrtum inaturitalis stadium 

 pcrvcncril. ex ipso verticc dercpenlo in cylindrum multo an- 

 -ustiorcm alquc lacvigatum cxcrcscit, cujus ope frondium coma 

 Bnbito nltollitur. Non liquet, utrum palma unica tantummodo 

 vice hunc cylindimm pcrficiat, quam, si ita sit, more Jtfefro- 

 Xtyii monocarpaeam esse, facile pracsumas , an ilerata \ice, 

 id quod ita prOCCdcre CBSet verisimilc, ut cylindrum WDSim 

 sensimque in clavac formam extendat. Similia mihi dc palma 

 ..Cachco" dicta ex insula Sandominica littcris mandavil cl. I. S. 



*l Ouac l'lurocriu. lubcl omnia ob rci noviuiem licic IrAWfCriUnot. 

 In iu«u1jc SUtlomiiiir^v *>tvU »iccii *%|.ciit*iibii%*|ur rcpciilur biCO 



alt* ptlma ci rlim co|»lo*i**im» (qiwn vulgo P*limi*lc - vin Mmlnut) 

 propter Hiporcni, qucoi raritlU Mndlcb ooiiri ronotor«i iv«l S o 



Uotjcjniri* cxtr^licnlct IflOlinO cum oMccUmonto poUnl. I'.Ima c»l 

 i"ilur cuju* lie* ». imut IMpOl bn*coi alitujui iiuur dtlaUtoS innumciii 

 ndfaibw ncrvofci* digilo fcro S«qailibiM« nigri» ct auri**irnl* fortuilmc 

 nulicAlur. Super bftiia tnmcu* gmdllor cxulcn* dcitulc p4QlUtifH n»- 

 q«c ad »uitiinitfltcin Icrmiiit aIIcuju* bort«WU in modum mlume»cil t 

 jiovita tandoni in collum longi**imnm clcganli^imum piotcmlilur. 

 Colli hnjw ntrcmlittem Totia perplun oenpant cmincnti*. ct ikot 

 in ccicii* pulaii in orbcm proicn**, piuUqao inadiunii pteiina- 

 tim Circa UtOn dbpfttllb cxornaia* Inter foli* ftplUlM crunipunt ul 

 inCClCiii pilrni* t ^wtliccm dopromenle* "mounn tloribimpic onutlom, 

 cinbr;oncn» (i. e. piililluni) coniiucntibu*; qui cmbnonc* dcin in ftuc* 

 t u% OTldiul clwbwUict, ccr3»»» tio»tr»iibu» pauHo majorc*, cor«iHino 

 frplcndorc cl ruborc *uHu*o»* pnuc^ OtlHO Conlcgcntci Oftticuliitn diu 

 iii\iinum ct roiumlutn. lUtcmum cor^liluunt bi fvtiriut cIcgAnlittimum 

 A pede* tirtiicr loi»g«m c\ inlcrno foliortim COOiplfflU proncmlcnlcm- 

 Circa Augutluui maiurctcunl ac dcciiluni, untie gr*»imimut fiunl aui. 

 bu* cl cqali fcylWMribni cibu». Mudu* nuicm ituum ox mcdolln liujns 

 palmac confuicudi bic CiK .Mediae aclali» palma, quaO tcilJcct collum 

 nontluui prolraxctil oc Trticlum nomlum ptotutcnl, cligilur tccoriijuo 

 urottcrmiur; pro»irauc ad lumidiorcm partem amp* propO colli fu- 

 luii regionem, ftegnenlum coriicU a. ligni (lignum emm pro coitice 

 faabell pedem circilcr lalum el duoa pedo longum c\imiiur Medulla, 

 iiuae ill hac parie icnera. pingui*, aiirculcnU dttlci»»in«Oj«IO COnllOO- 

 lur* minbSlOf, qun tamdio pUlillo ingcnli lignco intra aUenm, ci 

 quo fuil evfracta, conlumlunl , donee cjui auccu* mauibua facile e\- 

 prini ijoeal. ConlOII pfftUt* medulla alium in codem caudice alvcum 

 cxcaiaiil ^oadfitOOt pro dolio acilicci fuluru, eui folia cjutdem psl- 

 mac »uneiiiu|»oncnlet inc tCoU cum aucco confumlalurj cl globulnt 

 medullae contuaae atiper haeC foli^ foditcr matiibua exprimcnlc*. *uc- 

 cum intra aHeum hfundaMf IbtdemqM per aliquot ICfVporil ipatitnt, 

 donee fcimeulc*c^t penilu*. relinqUQAl> IVtmenlalnm TOfCulU OX IB- 



rolucrU coriatcfa (apttbU) cju*dcm paUiac confccii* (qoae Jotabclinca 



rocanO dbaoriOttltai delirio^c cpolanK Scrum laeli* turn napurc turn 

 albedine qvan ptimum acnmlalur blCC polio, e qua, 110 Diagil ([u^ni 

 dcccl bibalur, CAvendum, nam. ul ip*c a mulu* didici, %i plui quam 

 ■ali% aumalur, Icihargieot alTcclut iniluch. 



43 



