cv 



§. 69. HaSTARVH EXI'MCATIO S. FHONDJU.M IN GBMMA STA- 

 DIUM TKivnuM. Quam prolinus frons ex sccundo siadio $. ex 

 hasta in subscquentcm aclatem Iransilura est, semper in apicibus 

 pinnarum vel segmentorum incipil cxplicari (Tab. Y, fig. IX*). 

 Hac extremilatcs a se disccdunl , qua re codem tempore plica* 

 rum strata laxtora Hunt. Pro forma et compositione frondis 

 etiam hacc expUcalio varic temperatur. Simplicissima est in 

 frondc indivisa, in qua nihil aliud accidit, nisi ut frons, quae 

 ad extremam usque rhacbin diflissa atque ab cxlcriorc parte 

 versus rhacbin complicata eat 9 hacc duo crura a sc remo- 

 vcat atque ita paullatim plicas in utraque parte supcrnc deor- 

 sum dimitlal. 



Frons llabcllilbrmis, quamdiu est hasta, fere solct magis 

 conspicua, quam aliae species frondium, stare oblique, ila qui- 

 dem. ul ejus inediana baud parallela cum media palmae gemma 

 iucidaL Sacpiiis invcni , uli in Chamaeropc f-Iystrice el Thri* 

 nace Pumifionc, eadem fcrc aeiatc complurcs majorcsquc fron- 

 dis partes desuper dillindi. Contra in Sabat fere semper ab 

 initio cerlus plicarum numcrus eliamtuin cohaerenlium in 11 no 

 latere dissocialur, ac turn insequitur in contrario latere pars 

 altera, quae modo par, modo dispar est magnitudine. Vidcas 

 Tab. morph. V. fig. IV. Sabal nte&tcanae* Serins demnm re* 

 liqua pars supcrnc segregatur eaque in plura segmenla , qua 

 re fila commissuralia (fig. citl- «. 6) evadunl libera. Prima 

 fissura in his frondibus fiabclliforiuibus baud semper in latiore 

 latere obvcnil , scd nonnunquam ctiam in angustiorc. Hasta 

 Lalaniac Commcrsonii imprimis in ima parte habet validissi- 

 mos ncrvos dorsalcs, item robustos ncrvos commissuralcs. Uli 

 ncrvi, dense sibi adpressi, eDiciunt plamtiem perpeudiculariter 

 sulcatam. lYogrcdicnte evolutionc utrumque nervorum genus 

 scnsim magis ct magis digrcdilur diversissima dircctione; 

 primo per orbem dimidiatum , in quo basis laminae oblique 

 truncata conspicilur (Tab. \V. fig. HI.), dcindc per integrum 

 orbem, in quo extima segmenla rctrorsum vcrgunt (ib. fig- VI.). 

 Ea evolutio cum nutritions ct augmento amplitudinis folii ipsius 

 cohacrct, qua de causa seniora et saginata exemplaria Chamae- 

 roots humitis horlensis videbis cxtructa laminis circumscriptione 

 orbicular!. 



Etiam in frondc pinnata videmns apices pinnarum ab 

 initio digredientcs ct in iis maximc pinnarum summarum primo 

 quoque tempore diremtos. Priusquam autem totae pinnae, quarum 

 sunt hi apices, a rhachi dissolvuntur ct cxpanduntur, jam 

 aliae pinnae, in rhachi profundius positae , acque incipiunt di- 

 rimi, ut hand raro pinnarum apices in divcrsa altitudinc libcri 

 ccrnantur, inferioribus pinnarum parlibus adhuc cohacrcntibus. 

 Hi vero apices ininime eodem tempore ct dextra et sinistra a 

 rhachi in ulroque latere dissolvuntur; omnino quidem saepius 

 accidat, ut solutio atqne cxplicatio pinnarum e superiore in in- 

 fcriorem locum procedat- scd ca processio nee in una specie 

 ncc in frondibus jusdem individui assidua vidctur*), 



*) Exempli loco posui hatLim scsc cxplieanlcm Calami Dracoms llorio- 

 rum (quam speciem, utpotc llorihus mlliuc carentem, nccpioo desi- 

 gnee) in Tab. morph. Y. fig. VIII. IX- X. Est ca pnene omnis 

 teres el in solo latere anlico (ui>i pinnnu rcilupltcatac, a dexlro laeta- 

 que proximo sibi collocaiac, bifaciolc lalu* rhachcus amicum superant 

 el earn lotam obvclant f\-))» often planiliem angusinm, iiuac ptnnnrtmi 

 nereis dorsalibus, <|ui narallcli hiccc congrcdiuntur et in contiguo nliu* 

 ad alium adjacent; per longuudincm striata apparel \ ! 1 1 5, ail a t IX. 3* 4* 

 5. ad fc). Pinnae parallels cum dunbus supcrioribus rhachcos planiucbus 

 rcduplicauc inde a rhachco* 1. dorsi parte itorum versus suneriu» Intus pli- 

 cantur, quarum quaccruc in sinu inde cffcclo pinnam proximmn, item plica- 

 canit rccipit. Xervi in sccltonc transversa complurcs sistunl ordincs (prima- 

 rios modo depinxi), ct pro locU scctionis transversae illi nunc &ibi c regio- 

 ns ontJo^iti, nunc altcrnatim dispo»iti sunt. 'tab. V, tig. IX. oatendit haitanu 



i'oslruuio ijuod pertinel ad expltcalioncm frondis dupli- 

 cato-pinnatac (in Caryola) , ilia analoga utitur ratione. Apices 

 pinnularum primo scparantur et pinnae suimnac ctiam prtmae 

 solent esse explicatae. Pinnae in hac evolutionc suam ijuaeipic 

 : ; i' --ijUMMi nr scmitam, i. e. quaccjuc a \'icinis sibi pinnis digrc- 

 dilur , qutbuscum fdis subslantiae commissuralis coliacrent ? ct 

 ante igitur, «juam oinnes suas pinnules cxplicuit, oflcrt una cum 

 vicinis in pcriphcria tolius frondis rcplum (pioddam (instar 

 rcpli in fructu Cruoifcrarum). l^ua consocialionc paullattm so- 

 luta pinnulac supcrnc dcorsum digrcdiuntur, plicas, supra el in- 

 fra mcantcs atque numcrosas expandentes. Cf. fig. L II. III. in 

 Tab. morph. Y, earomque expltcalioncm, quam supra p. CI! 

 in nota dedimus. 



Hnnc proccssum cxplicationis gradatim cflcctae pleruin* 

 qtie comitatur indumenti jactura, quod antea haslam magis tni- 

 nusvc spissum amiciebat. Vestigia prislinae pracfoliationis in 

 quibusdam modo speciebus fila inter segmenta rclinquimtur. 



70. Frondium einnESCEXTiA. Singularis ilia anamorphosis, 

 quae nomine cirri signifieatur ct quam notum est non in frondi- 

 bus ct foliis solum, scd ctiam in ramults. peduncutis ct bracteolis 

 animadvcrli, ctiam in quibusdam ccrnitur palmarum frondibus pin- 

 nalis. Hti)us cirri ea est ratio, ul rhachis pcrmultum in longi- 

 tudinem prolcndalur ncc pinnas ex scse alias profcrat. Isla pro- 

 longatio incidil una cum successive rhacheos altcnuationc, ila 

 quidem* ul hacc saepemtmcro in filum tenuissimum exeat, quod 

 gracili suo et parum firmo habitu baud amplius dircctioncm tnfe- 

 rioris partis folii sequitur. scd dc ejus fasligio instar lini nagelb 

 dependet. Cirrus frequenlissimus est inLcpidocaryinis intcrquc eas 

 in speciebus Calami (e. g. ancipitis Bl., lioxburghii Gi\, tenuis 

 Roxb,), Dacmonoropis (e. g. grandis 7 intermetlii^ monticolae 

 Gr.), KorthakiaGj PIcctocomiae* Inter Cocoinas est uni ge- 

 neric DcsntoncO) proprius; in quo semper omnium frondium 

 esse videlur. In Lcpidocaryinis aliis ille est aliis deest frondibus. 



quae in 2- ex siccaU ocrca frondi* |„ egrcJilur juxtaijuc habel apicem 

 hasiac aliufr reccntissimae. lloriuni rhacheos aculcis armatum e»t< Pinnae 

 complicatae obli<|iia» a dorgo in front u in convcrgentes *tria» (2. 30 

 ctlaciunt. In 4* sccta Cfchihel lia«lA rhochin a* f striata pinnarum latera ex- 

 tori ora c- d* et planiliem rhachi oppotiiam (faciem vcntralem), ubi nerri 

 &pifi«ati presiifjue internum tvnui mucilagini^ ftlralo t. conglutitiati fi- 

 ilcntur. (Ci»innit»fturalia fila hiece nu^^uatn apparent.) In aectionc ad 5- 

 idem valet sed pinnae a sc ipiae magis sunt dislinctac. In «, singula- 

 rum pinriamui eminent aptces, in f* jam majores earnm parte* liheratae 

 »tint. I ■ . \'lll r ollcrt .:■■;:. <|uac c siadio liaktae jam excesiit 

 Folia antecedentia (1.) jam emarecscnnt, qua re apparct comam luc 

 paucis frondibus compositam esse. Ad 1. tionnullao pinnae adhuc 60- 

 bacrenl , duni in latere contrario jam plane dissoluia sunt. Sectio 

 transversa ad 3, ©i 5. praebct in a, partem anticam, c r c* partes late- 

 rales pinnarum supurimpositarum, in 5- '*• rhathin, quae in 5* b* abot- 

 Fig. X. est tegmentum C frondc V1IL infra locum J.* in qno pinnae 

 in 1. 2- 5- 4- in utio latere jam a sc sunt scjunctac, in allcro autcm 

 sib! imhricilM, Oui Ijguras hiccc prolatas accurate inspexcrit, tile 

 justum judicium dc processu cxplicationis facile feret ^ibitmc cum uua*i 

 in imagine repracscnlabii. Id ununi adjicio, figuras scctionis universam 

 modo rationcm et plicationis ct imbricationU pinnarum cxhiberej sin. 

 gularcs cniin atque intimaR harum rcrum conditioncs cxplanarc atque 

 illustrarc nisi aucto picturac modo ct ambilu nullus facile poteril. — 

 Kxpltcationem aliter paullo proccdentem ollcrt frons Orccdoxae otcra- 

 ct-atf. quam in Tab. morph. Z Gg. L ct It, antieus adspectam dcpinxi. 

 Folium juvencscens, infra a superiore parte vaginae circumdatum, hie 

 plcrasquc suas pinnas robustis nervis mtttHOUi propter vim crementi 

 longiludinalis, quae est in rhachi* a bast jam diicidit, ut nonniti sum- 

 mac pinnae llabclli instar cobaercant. — Pinnae sunt valdc rcdupli- 

 ealae ubi dense adhuc sibi nditTOCUC sunl f j»laniticm sulcatam oflcroi 

 tcs. Apices pinnarum (A. c ct sic purro — n, o) a vicinis pinnis dis- 

 solvi incipiunt; undo penpicuum est, hie separationem, pattim intc- 

 rtorem (versus rhacbin) partim extenorem (in margine hastae), pri- 

 mum locum habere 



53 



■n.t — 



