CVII 



DE FRONDIUM 1NDUMRNTO. 



DE PALMARUM SPADICE. 



&. 73- Practcr illud frondium palmaccarum vcslimcn- 

 lum, quod copulantis nomine possimus indicarc, quippc cui 

 segmentorum el pinnarum coalcsccntia in juvenili sladio debca- 

 tur, ct dc quo in capile I. §. 69, 70. 82. cl. Mohlius amplius 

 cgil, non aliud habemus quod huic ordini pcculiarc sit, immo 

 potius ccrti quidam indumcnli modi in palmis desideranlur , ila 

 ut vix dc frondium supcrficic verrucosa 3 papilloma , papulosa, 

 muricata, echinala, slimulosa exemplum occurral. 



Ouod igilur solummodo hie notandum , cbra est. Pari 

 modo. quo videmus in caudice palmarum singularcs quasdam 

 chemicas secrctioncs, quae maxime ob quantilalcm sunt con* 

 spicuae, ctiam frondes nonnnnquam eflichinl mullum cerac, clsi 

 pro portionc baud ila crcbro segregalur. Largissima cxistiL in 

 Copernicia cerifera* Ejusmodi frondes in otraquc parte occu- 

 palac sunt magno numcro pusillarutn olliptiearum glandularum, 

 quae huius cerac priinariac gcnctriccs videntur esse. Ubi fron- 

 des sunt cxpansac ct altius provectae, in utraquc parte ccrni- 

 lur tencrum quoddam ct albcum integumentum, quo apposilo 

 frondium satura viriditas p&ollo in glaucum iransmulalur. Istud 

 indumentum microscopo subpositum oernitnr tamquam agglo- 

 mcratum lamcUularum pertenuium, irrcgularium substantia* 

 albae ccrinae. (^nibus locis palma soli diuturno atquc ardenli 

 objecta est, id quod e. g, evenil in calidia demissisquc rcgioni- 

 bus ad Rio Jauiui et in vallibus Cujaba , ibi lamellae cerao 

 liqucscunt in lacrymas guUasque, quae non solum in foliis, sed 

 ctiam in pcliolis et in superior! caudice frcquenlcs conspiciuntur, 

 colons tunc in llavidum vergenlis (cf. Tab. noslram 5o.A. fig. I.). 

 Hanc cerosam vcrniccin incolao cxculerc aul abstcrgcrc consuc- 

 verc pulveris grisci specie, modica (lamina calcfactam liqucfacere 

 aul in aqua coctam purgarc, Hacc ccra, quam primus Brando 

 (Philos. Transact. 1811- p. 261.. Gilberts Annah XLIV. p. 287., 

 L- Cmclins Chcm, edit. 3. II, p. 5os.) iuqulsivit el descripsit, 

 varus rebus occonomiac, maxime fabricandis ccreis inscrvil. Col- 

 liquescil in lempcratura 97 Ccls. Indc mm duhium est, quin 

 frondes inleriores facibtis componendis adaptcnlur, qucm usum 

 jam Pi so commcmoral. Ea materia certo allinis est illij quae 

 dicitur Cera de Pahna , qttam cftlsa palma montana Ccroxy- 

 Ion Andicola ex internodiis , non ex pliyllulis caudicis exsudat, 

 quae matcrics (Boussingault Annales do Clicmie ct de Pliys. 

 XXIX. p. 53o.) in 100 Cels. liquescil, simul in fascum abit ct 

 (lamina fuliginosa combnrilur, ul cam baud absurdc pro resina 

 inferioris ordinis duccrc possis. ttaphia taedigera pariler, ni 

 fallor ; in lamina frondis pusillas fert cerac cxcrctioncs. Ktiam 

 Cocos pityrophylla (Martius in Palmeto Orbigniano p. 100.) 

 profcrl in frondibus in parvis squamulis substantiam ccraccam. 

 Album indumentum in tcrgo aliarum quarundam frondium pal- 

 maccarum [Itlauri/iac armatae ct acu/eatae 7 Ccratolobi gtauce- 

 scent is* Diptothcmii mai*itimi y in corlis specicbus Coci. JJactri- 

 dis 9 /Istrocaryi* ubi non pilis cflicilur, illud in vaginis fron- 

 dium Arecae albae^ Oreodoxiw regiac ct in pcliolis Lattuuac 

 Commersonii) maxime assiinilc est prainae prunorum, quae c 

 cera consistit, id quod jam Proust dclcxissc pervulgatum est. 

 Conf, Moblium cap. I. p. XXIX. Dcmque hue hand dubic 

 pcrtinct album inlcgumcnlum, quod in pcliolis ct frondium in- 

 fcriorc planitie Mctroxyli Rumphii tuin prodil, quum incipit 

 floras cflingcre, qua pcriodo, til! dictum est. maximam in cau- 

 dice gcril palma amyli copiam. 



§. 7i|. Spadix. Jam postquam in supcrioribus dc historia 

 formarum, quibus induitur palmac systcma vegctativum^ salis 

 multa Eulata sunU progrcdimur ad altius systcma progcncralionis- 

 Nullam constat esse palmam, in qua hoc systcma seu fruclifi- 

 calio, quam dicunt^ ad florcm solilarium sit reduclum, sed po- 

 tius ubique oflert in florescent iam ramosam , i. e. pluribus axi- 

 bus inslructam (Mo hi. supra cap. I. §. 8/|.), quae in palmis 

 nuncupatur spadix. 



§. 75. Sl'ADlClS SITUS LATERALIS ET AXILLARIS. AeqUC pcr- 



vulgatum vide tar , hanccc inflorcsccntiam (execptis palmis mo- 



nocorpaois vcl BOmcI IlorcnLibus) ubique a latere caudicis, cam- 



que axillarem, i. e. in axilla frondis, posilam esse; qui axis 



florifcr quum ipse non ad formandas frondes revcrtatur, sed in 



fructtim postremo exeat, cum in universal! descriplionc charac- 



tcris (p. i56.) nominavi axillarcm sinm/t/ue tcrmina/cm* Ko 



vero, quod intloresccnlia in latus devergit, gemma e frondibus 



composita suam semper tenet dircclioncm pcrpcndicularitcr sur* 



sum, a caudice sine mora magis in altum data: indc pcrpelua 



palmac adolcsccnlia. I^usmodi i-!iim , 1 :■!■.• slirps actui generandi, 



qui ipse el varias vilae periodos ct aetatem organismi alicujus 



adscrcrc solct. nun<|uam vidctur conccdcrc impcrium, quod in 



aliis niversalem vcgelalionis nisum solct opprimcrc ? ila ut vi- 



ridtbus suis alis actus illos gcncralionis prolegat ncc lamcn ab 



iis impedil « conliuuo pari<|ue motu ad coclum cAcratur. Hanc 



vitae palmarum rationcin non dubium est quin Graccorum gens, 



qua crat pectoris animique ubcrtalc, oplime persenserit, quum 



hanc arborem, quae paritcr atquc avis Phoenix* 



AnlUUics nt'itiorum, luci vener^nda *accrdo». 

 El sola arcaiib consci^, Hiocbe tuU — 



{LactanL de TAm/i* 5T.) — 



ex ardent i prolis amorc semper recens exsurgil, quae 



— vivii, mono refecta »ua 



{ibtf, v- 320 — 

 uno codemque nomine appellarct. 



Una cum laterali suo situ conjnngit spadix semper nor- 

 malem quasi posilionem versus cerium folium, quod ei antccc- 

 dit eumquc ex axilla dimillit. Ilaquc ctiam palma scquilur le- 

 gem, qua proles Inlcralitcr ex axe enixa folium fulciens sou ma- 

 Ionium babcal nccessc est, quod folium illam pracparat ct in- 

 ducil. In omnibus vcro niibi cognilis palmis valet : ^folium, 

 rf/uod ipsi laterali spadici anfecudit , nihil prorsus* nee for- 

 ^nuu ncc magnitudine* ncc tcxttwa^ nee colore etc. differ! a 



)a 



re 



jtiqm* 



is coranae 



foliis*" Hoc folium maternum oflcrl fero 



etiain perfectissimam formam, quam pro specie oinnino in qua- 

 vis palma conspicimus: atlamcn cl usu venit in iis, maxime ca- 

 lamosis palmis, quae frondes a latere caudicis alias supra alias 

 collocanL, ut vcl frondes forma minus absolulac atquc piuiiis 

 inopes in sinu suo jam spadiccs cAinganU Spadix semper in 

 mettiana hu/us Jo/ii gencrantis positus est. Hoc autcm pro 

 durationo vilae diversum est; nam aut a caudice decutilur, 

 priusquam spadix antbesiu perfecit, aul pcrsistil eliam per 

 hanc pcriodum, Indc spadiccs aut infritfoliarcs aut intrafo* 

 Hares conspiciuntur , quod discrimen palmarum hal>itum baud 

 levilcr officit. Cfr. sis ISaterpen ct Oreodoxam cum JSlaeide* 

 Maximiliana ct Altalca* Alia ratio caquc pcrmira raro ob- 

 viam venit , qua spadix vaginalcm partem folii sui materni 

 pcrforat, ut ad lucom prodeat. In Destnonco (cfr. supra §. S7. 



5/, 



