CVIH 



* 



p. XCIX, Tab- morph. Z. VIII. fig. •■) spadix (s) longae vagi- 

 nae (u) dorsum perforata in ffallichia (//«/*#««) nana Grill*, 

 pcrfodit spadix 6 — 8 spathis amiclus vagi nam malcrni folii fere 

 in infima parte. 



§. 76. Nl/MBRUS, 1'KIUODUS IN SUCCESSIONS ET DIHRCTIO 



spadicum. De numcro spadicum intra folium fulciens positorum 

 notandum est, ubiquc modo unurn mihi apparuissc. IMures in 

 axilla cjusdem folii nee juxta ncc supra scse posili occurrunt, 

 ul nc hie quidem de spadicibus succcdancis diccrc (picas. Vi- 

 dentin* spadices post cerium numerum foliorum inflorcsccntia 

 carentium provenire atquc ergo legem quondam sequi niimcro- 

 rum, praeeipuc cum arbor jam in maturilatcm intravit sen alti- 

 iudinem quandam assecuta est; scd de ca re ampliorcs obscr- 

 vationcs expectandae sunt, Ccterum in axillis multorum folio- 

 rum parva quacdam spadicum inveniuntui 1 rudimcnla, sed quae 

 ad cvolutionem non pcrvcnianl. Ila in axillis mullorum foliorum 

 infimorum Arecae gracilis Roxb> cxiguae linguacformes squa- 

 mae apparent . quae sunt spadices abortivi. Caudicis igitur ju- 

 venta spadicibus explicaiulis baud valdc favcrc vidctur. 



Saepe in juvencsccnlibus Chamavropis fmmilis slirpibus 

 jam in sinu octavi aul decimi folii dctexi spadicis rudimenlum. 

 Qui spadices in tenerac ad hue actatis individuis provcniunl, ii 

 solent esse praediti paucioribus, qua 111 seniorcs, ramis cL ubi 

 acme vitac in caudice ipso practcrlapsa est, ctiam ramorum in 

 spadice Humerus marccscit. In Chamaedorca cleganti ac Seine- 

 deana infnna folia pauca modo inveni spadicibus dcslitula, ut 

 suum quodquc folium spadiceni oflerret. 



IVout frondium di versus Humerus quolannis cxpanditur 

 et prout singuli spudices longiorc aul brcviorc tempore in- 

 digent, ul ab anlbesi ad maluritatcm fructus transcanl, ita in 

 codem caudice plus minus videbis spadicum, codem tempore in 

 diveraia stadiis cvolulorum. In Cocoinis baud raro in uno cau- 

 dice pari tempore juxta positi deprchendunlur spadices primac 

 actatis, alii modo florcnlcs, alii fruclum apponentes aliique pro- 

 linus maturcsccnlcs, densis Spirifl congest! compressiquc. In Ca- 

 lami speciebus similiter saepenumero spadices florcs fcrcntcs 

 codem (emporc occurrunt, scd floridi lougis inlernodiis distenti 

 ab inferioribus nodis, qui jam fructus gcruni. Aliao denique 

 palmac, quae uti IWrturitia ct littpiua ainplissiuios perque com- 

 plurcs annos adolcscentcs geslant spadices, etiam in uno aut 

 paucts spadicibus diversissimas tamen condilinncs anlhcscos ac 

 fructification^ oslcndunl. 



Direct ioncm spadicum par est conslitui situ frondium, in 

 quarum positi sunt axilla. IViusquam hae a stirpc solutae aut 

 rccurvatae sunt . spadices arete illis sunt apprcssi et fere slant 

 perpcndicularcs : qua iliac ratiuue foliis fulclentibus libcrantur, 

 eadem hi dilatcscunt ct aucto pondcrc magis semper dcorsiyn 

 fleclunlur aut postremo dependent pcrpcndicularcs de caudice. 

 Cfr. Tab. morph. Z. VIII. spadix Ilyospathcs elegantis fig. V. VL 



). 77. Spadix tehminaus. Ut inflorcsccntia non latera- 

 lis , sed tcrminalis sit, quo pacto ipse axis extremitatcm sislit, 

 id in palinis raro tantum accidit nee, uti jam mcmoralum est, 

 nisi in generibus monocarpacis in anliquo orbe degentibus (Co- 

 rypha^ Melroxylo^ Eugcissona). At nc hie quidem prorsus 

 liquet, annon cerium folium comae, omnium nempc supremum, 

 singulari quadam utatur cum spadice ratione organica, ut hie 

 ad illud rclalus ctiam pro spadice latcrali statuendus esse vi- 

 dcatur. Item quaeritur, an talc folium a ceteris frondibus co- 

 mae non ul!, 1 re in figura sua discedat? Hie spadix tcrmina- 

 lis ubicunquc adhuc innotuit, surgit pcrpcndicularis e vcrtice 



caudicis (uti in Agave americann* Xantluirrhoea arboroa etc.) 

 ncc floctilur dcorsum, id quod in simili condilione accidit in plc- 

 risqnc Mush. Itaquc hie spadix tcrminalis cflingit normalcm axis 

 diaphysin per tolam foliorum gemmam: atquc quum axis, in su- 

 pcriorc fine nonnisi foliis sexu afleclis occupatus, inter hacc ipsa 

 magis ct magis corpore 5110 orbctur ct quasi deliqucscat, arbor 

 explicatis ct maturatis in hoc terminal! spadice fructibus ad vi- 

 tae mctam ac terminum organismo suo positum pcrvenit el 

 hac unica fructuum maturilate effect a prorsus demoritur. 



t^iiodsi respicimus ingentem ligni matcriem, quam effin- 

 xcrunl palmae monocarpacac in caudice suo aaqae ad momen- 

 tum mortis (priusquam quodammodo in apice arcscunl), dcindc 

 spadicis tcrminalis mirabilcs diincnsioncs. denique provccliorcm 

 aetalem. qua hacc, saepius post /iO* demum aut 5o" annum, 

 unica inflorcsccntia in luccm prodit, hand absurdum nobis vi- 

 dctnr contendere, has palmas per omnc plantarum regnum plan* 

 tae monocarpacac ofterrc cxemplum magnificcntis:>imiim. 



§. 78. Formationfs foliaceak in spadicb. Palmarum 

 inflorcsccntia semper pro pluribus axibus gradatim progrcdilur 

 (Mo hi. cap. I. p. 8f|.): ob quam causam historia dc ejus cvo- 

 lutinnc et cxplicalione non potest non agcrc dc formationibus 

 foliaccis, quae in unaquaque ramificatione axis occurrunL Hae 

 sunt in spadice ant spathac aut squamae ramiparae vcl ramca* 

 les. Ego appcllo spathas sensn latiorc omnes foliaccas forma- 

 tiones quae spadicum cjusvc partes circumcirca cingunl sen 

 basi amplectuntur; squamas vero voco cas, quae modo in uno 

 latere spadicis exoriuntur. 



Hac formationcs foliaccae quum habeant magnam vim 

 ad spadicum morphosin, earum singulares virtutcs primo affcrrc 

 idoneum duximus. Possunt autein inspici: 



1) pro vi, quam habent in spadicum ramificatione; 2) pro 

 loco, ubi in illis versantur; 3) pro forma et morphologies sua 

 natura; /() pro tcxtura; 5) pro modo sese aperiendi; 6) pro 

 numcro ct phyltotaxi. 



§. 79, Spatiiarum ai> ramificationem SPADICIS ratio, lo* 

 cus et forma. In spatharum ad ramificationcm spadicis ratione 

 magna oblinet varietas. Namquc aut veram cfliciunt ramifica- 

 tioncm cl sunt foliaccae formationcs ramiparae aul non dimit- 

 tunt ramum, ct ergo sunt quoad ramificationcm incrlcs et va* 

 cuac (cfr. Mohl. supra cap. l. §. 85.)- Hae igitur nculiquam 

 pracparant ullam ramificationcm parlicularem, sed omnibus ra- 

 mificalionibus sunt subpusitac atquc anlcriorcs^ undc nomine 

 spalharum universalium possunt opponi partialibas. Invcniri 

 solent semper in ima parte spadicis scu in pedunculo, quern di- 

 cunt. Ipsac autcm sunt duplici natura (Mohl. cap. I. §. 91.}, 

 quatenus aut tubulosae ct jam prima quadam periodo longe ante 

 anlhcsin supra apcrtae sunt aul diultus, praeeipuc ad anthesin 

 usque vcl ad fructus maluritatcm, culci aut sacci instar clausae 

 totum spadtccm praclcr pcdimculi infimam partem circumve- 

 lant: illas dico incotnplctas s. apcrlas* has completas s. clau- 

 sas* Spathac univcrsales, quae cacdem sunt complctae , occur- 

 runt in Arccinis, in his afiinibus Borassinis pinnatifrondibus. in 

 Cocoinis ct Phocniciuis, quae familiae non ofibrunt spathas par- 

 tiales infra spadicis ramos, nisi forte formalionis quodam crrore. 

 qualis 0« gr. in quibusdam Geonotnis ccrnitur. Ex Lepidoca- 

 ryinis genus Daemonoropis item habet spathas univcrsales com- 

 pletas , quibus succcdunt partiales. Ccratolohtts unam modo 

 oflcrl univcrsalcm complctam , absque partialibus. Spathac uni- 

 vcrsales tubulosae s. incomplctac ccrnunlur in reliquis Lcpido- 

 caryinis, in Coryphiuis el in Borassinis legitimis- 



