CXCIII 



Manila Ay ovjiIi in glolio»am fere* in conicam et cylindncatn tramit. AcciJil qoO- 

 qtie m &ingula i .1 popln Ha in dimidium modo coalita (supra t) *ub fructus 0T0- 

 lutioncm a &c inviccm magis dtsccdant tannuam conici loculi modo recti modo cur* 

 vali, undc forma* effingant, quale* in Citro* rarius in pjm el malU t occurrunt. 

 Sarcocarpium modo largiu* muilo Unuiua c*l narenchymate ct lihria, tunc sue* 

 CO mm tunc atidum, ncc non colorcm fu&cum in flariitn, rulilum, albidum inulal; 

 epidermidem tnodo glabra m modo lomcnlotam effingunt. I'orro ct cratMtudo et 

 forma pulaminis muliifariam afficitur, eanue re ct ip*um s>cmcn, ciiju* nlbuincn 

 nonnunnuam (an inorhosc?) olco ridclur carorc* cvolula tunc alia maicrte (alca* 

 Una i), ita ut olco alicno admixium illud pc&sumdct ct rcddal mucilaginoium, ad* 

 notante llumphio (Amboin. II. n. 4.» ibi 10 validate* cnumcran*, qua* cum 23 

 ox imulis Philippine a Camello (apud Raj. Hi*t, 111 4pp. 44) aliitquc a No- 

 ronha in libro M&ft. indicati* large rompOMiil cli Illume (Itumphia 111 84 »«].). 

 In Ccylonc *Cx cs*e varicUles, qua* inter Nnwaji cortice ctlnli crninct, acrilm 

 Ge. Bennett (Wanderings in New S* Wales, IL 30Q), ct condem forean v*trie- 

 Lalcm indicat Blanco (Flora dc Filipina* 722) nomine Cayomamis, cujus sar- 

 cocarpium tantam carnis ct aacchari copiani tcucrc dicilur, ut injlar arundtni* 

 wccharcac dclibori solcat. 



Vahietatum origo. Mullipliccs stirpium variclales deberi 

 hybrido congrcssui specie rum quarundam primitivarum , a v. 

 cl. Gallcsio ct Dc Candollc prolata scnlcntia est: in cujus 

 argumentum id sane multum valet, qnod dupliccm vol quadra- 

 pliccm forma rum sericm inter muilifarias cullnrum variolates 

 (/'.v/V/jwm, Cilruni} Amygdatum^ Cydoniam* Cerasum nomiuo) 

 facile deprchendas* Quods! quacras, nuin in palmis quoquc 

 talis varictatnm in gentes (Rassen gcrmanicc) quasdam seccs- 

 sio inveniatur, dc Coco nucifcm* (jualcnus malcricm perspec- 

 tarn habco, nolim jam annucrc. Contra dc yfreca Catechu for- 

 san recto slatucris. omncs formas, quas aut spontc aul aecc- 

 dcnle cultura obortas invcnimus, duplici nolaritm indole in Ren- 

 tes duas disccdcrc, quarum dignitatem el origincm revelarc, 

 operac prctium forct. 



ADKOT. AttGil Cincav oimi nuMHAi forsau sunt illac» quae At<ca 

 Catechu nigra (GUcliv Pracl. T3, Pinang I tain Humph.) cl streca Catethu alba 

 (Gil- ibid., Pinatig Put! Humph.) dcMgnantur. Ilia caudicc alliorc (*10— 50')i 

 distantcr annulato* frondibus obscuriu* viiiilibu*, fructibus evidcntius nmbonali» 

 minoribus; hacc cicatricibus frondium in caudicc (30 1 ) sibi inviccm propin<juioribu*, 

 coma lucidiore, fruciibu* (tab, nostra I4Q f. IV*) el came amplioribu* (an passim en- 

 neandra?). Gen* nigra ^ nescio num fori quid poliu* prae sc fcrre vidcatur; ma- 

 ximc in antcriore peninsula ccrnitur* ubi mos manducandi inn cm non ita gras&alur, 

 quam apud 31alaios ct Itirmano*. Mia aucioribus Humph ct Illume (Hutnphia 

 H 6s), <juatciiu& fructuum oviformium ampliiudiue insignis est, matime in Moltic- 

 cis ct in insulis Or. VMu (ubi ct Artta <ccoid<j provenit) quacrenda forct; atta- 

 men adest <[uoi]uc cl in Sumatra, Java, in frelo alalacccnsi ct ad orain Tcnasscrim, 

 atque ubiquc fere numcrosac ejus subvarictatcs tnveniunlur singular! nomine in- 

 signitac. (Bongang Pato iusularuin Phtlippinarum: Illanco Flora Tl6 hue spec* 

 tare videtur.) — Accurate hacc et pro Botaniccs dignitatc indagarc non minus 

 ililTicile est, quam quae in Kuropa pomologiac proposila sunt. 



§. 25. Db palmarum cultura in patria nolui esse latior: 

 qnippc cui dcsil expencntia atquc inspectio in patria illarum: 

 ea vero quae ad hacc nostra tempora, polissimum dc cultura 

 Coci nuciferae ct ArecaG, ab antiquioribns inpiimis scriplori- 

 bus prolata sunt, nemincm lectorum fugcrc persuasum babco. 

 Sub istis milioris cocli rcgionibus baud facile aliud eril agen- 

 dum, quam ut singidarcs soli conditiones, quale cuiquc specie! 

 accommodatum sit ? quam maximc repctantur imitando ul pro- 

 tlDQS pabnac laele ibi nuliuanlur* Spccicrum summus numcrus 

 quae liodie usquain terrarum inter tropicos in hortis excolun- 

 tup, facile $it in Java (confr. Ha^carl Catal. H. Bogoricnsis 

 1844- p- 64 *<|.)- 



In Buropa utique <juidcm usu atquc opinione adsuevere^ 

 ut plantarum bypocausta domicilta ^.principe.s u hos rcciperent 

 tamquam praeclara ornaincnta^ ncc lamcn ante bujus saccttli 

 milium majorcs copiac in borlis positac et cducatac sunt. In 

 qua re omncs alios antcccssil cgrcgio cxcmplo Loddigcsius 

 pater, qui complurcs in horto suo Hacbncycnsi apud Londinnm 



cultu fovcbal, quae dcindc diligentia ct dollerlia filiorum bone- 

 stissimorum et numcro ct copia mullum auctac sunt* Praclcrca 

 apud Anglo-Britannos inprimis vir el progenie et studiis libcra- 

 libus nobilis Guil. Spencer Dux Devon iac in praostanUs- 

 simo horto Cbatsworthensi palmis fauurn ul ita dicom ct tern- 

 plum exstruxit , sumirtae elegantiac ? maximae commodilatis. 

 quod Go pedes altum spatinm 12000 pedum quadratorum ob- 

 lincU Tmmo in horto Kcwcnsi, consilio viri meritissimi Guil. 



w 



Jackson Hooker, palmis aedc5 major adhuc dcdicala est- In 

 terra conttncnli maximas palmarttm copias olTcrunt horti Pari- 

 siensis, Bruxcllanus, Hagcnsis, Biberiehianns, Hcrrenhusanus. 

 Berotinensis, Monaccnsis, Sclioenbrunncnsis 5 Pctropoli Impcra- 

 tor Nicolaus insigncm locum 2G6 pedes longum 80 ped- la- 

 tum, 67 ped- altum pahnarmn cullui ex conditio viri ill. F- E. 

 L. Fischer, horti praefecli, dc^tinavit. 



llacccc palmarum domicilia lumini^ ipiam largissima co- 

 pia fruanlur ncccssc est; tectum ct parictca a latere vitro sunt 

 componendi. atquc ila res instiiucnda est, ut ct acri ct umbrae 

 opporlunus adilus paleat: caloi'cm optime per lislulas dispcrlia- 

 ris, per quas aqua calida circumit. — Pro aeris cocliqui: ratione 

 apud nos pabnac in dtiabua aedibus loventur, in quarum una 

 tropica ct calidi vapOris plena tempcratura non sub 12 R. aut 

 i5° C, quasi legitimum calorls minimum (vide supra hujus capitis 

 <N. 1 4-)? ' n Allo k A subtropica non sub 5° dccidcrc debet. Humi 

 genus aplissimum est solum lutcum ac grave (baud dcficicntibus 

 parltbus alcalinis) mtxlum cum organicis rcliquiis pulresccnlibus. 

 Aspersion!, quae in tropicis bis singulis dicbus repetenda est^ ct 

 irrigation! optime inscrvit aqua pluvialis. Palmac aul parvae 

 et juvencsccntcs aut per semina e patria ad nns transporlantur^ 

 quae scmina in calidis ct stcrcorc fcrvcfactU pulvinis gcrmi- 

 nant. Juvcnesccntcs plantac in vasis argillaccis conservantur, 

 adultae in ligncis amphoris. Majorca arbores nonnisi quinto ad 

 octavurn usque anno dislocantur, scd turn videas ul cupis sat 

 capacibus, si non ipsi hypocaustorum calido solo immiltantur. 

 Plantac juniorcs in humilioribus aedificiis alantur, ncc nisi paol- 

 latim in alliora domicilia transfcrantur. Quae palmac stolones 

 cflormant, illls latiorcs ncc ita profundae cupac ncccssariae sunt, 

 simplicibus autcm profundiores. Radices ne rescces unquam in 

 palmis; nam juniorcs, quae supra priorcs proveniunt, semper 

 sunt majoris potestatis vitalis ct maximae nalu spontc oblitleran- 

 tur. Caudicum basi muscus circmnligatur magno bencficio. Apia 

 adbibita industria quaedam species florcs quidcin propcliunt, at- 

 tamen paticae fructus ferunt: aliac tantmn abest ut cullurac no- 

 strac fianl obnoxiae ut brevem actatem asseculac vita dcccdanL 

 uti Cocas nucifcra. Scd ct ea lactioris increment! impedimenta 

 aliquando sagaclori et ubcriori expericntia rcmovcbunlur. 



§. 24. Palmaku.m usus lam csl multiplex, at integrum 

 opus Miihi componendum forct ^ si singula et omnia vcllcm hie 

 cxponerc. At quum alia jam in antcccdcnte aut in systematica 

 parte allata sint, satis est primarias res consummatim memo* 

 rare, amnndato lectore ad aliorum notam aucloritalcm* Nulla 

 pars palmac inveniatur, quae non scrvial hominibus. Scrviunl: 

 radix , caudcx , gemma , vagina frondium , ejusque reticulum 

 lanaquc, petioli, rhaches, pinnae frondium, spalbac, spadix ipse, 

 flores, pollen, fructus, fructuum caro, putamina, ipsa semina. 

 Lignum proebcnl divcrsissimac commissurac, coloris, gravitatts, 

 cla^ticitatis, roboris, turn farinam, saccharum. ccram, oleum, 

 vinnm crcmatum, acetum, fermentum, siccram, cincrcm clava- 

 turn, Multarum fructus maluri aut fracidi, crucli aut cocti co- 

 medunlur, item frondes gemmae, S* d. cerebrum, pro oleribus 



97 



