■ 





I 



I' 



; 



MM 



250 



«^ UB 7 A " I | ETATES ? diTer " a dc P cndcnt natura Pomomm sire glandularum huj.is palmae, quas Dioscorides et Galenus «OM»A** 

 «™, a qUI . t Se ? Ueba,U " r Romani *"'*'". Pharmacognostac (pracc.mtibus Martial, et Dioscoridc) ctiam tragemata (perinde ac si 



menu secunda mri£^ apponerentur) vocare solcbant. Earum autcm magnam dialing,,! variciaicm in Mauritania, Aegypto, Arabia et 

 i eniae Laud m.rab.tur qui cogitat, quamcnque orborcm studiosc cul.am aequo humana industria subaetam secundum diversam cocli tempe- 

 nem et sol. rat.oncm fructua m.rum in modum variarc. In illis igitur rcgionibus tot sunt daetylonim subrarietates, quot .pud nos pyrorum 

 ct pruuorum Fructus Arab.bus vocatur Tamar aut Belah (Balah veteres Arabcs dactylum immaturum nominate solebant), Siwahaa Oasin 

 incolcnt.bus Ten..., Sch.lham babitaniibus Tini, Nubiis Benty aut Betty, Dongolanis denique Fintiga nuncupate Is lingua pchlriaca 

 Hmrma d.c.tur, undo camdem voccm rcceperunt Pcsae et Turci. In Uispania, ubi palmae cultura adhnc cxigua est, innotucrunt duae 

 solummodo subvar.clates, quarnm una est sapore glandis acerbo, quae, ut rccens manducetur, per bidtnim aceto iutingatur neccssc est; altera, 

 quam d.cunt Candita sapore est dulci et melligeno, quae daetylonim species ant recens aut siccata editor. M.dtao sunt subvaricta.es in 

 beatorum insulis, ubi earum oltura antiquissimis temporibus olximiisse vidctur. Quarnm una instrucla nucleo globoso ac tenero, ct carne 

 ten,., papyracca mcmoratii digna videlur. Cujus nuclcis ores ping.ier.unt. Multo plures inveniuntnr in imperio Marocc.no, qnod prop- 

 ter daclylorum copiam inprimis eclebratur. Quae illic provcni.int, subrarietatum prin.ariae sunt l.ae: Majhnl, dactylis flavis, pulposis, sue- 



sic* 

 tamen 



line 



Zcbcn- 

 qiiamm Trumshah inter grandiores et mulliorcs, forsan Caryotac vctcrum, Deglutnorc inter dnlciorcs 

 ct conservation! aptissimas npotaittur". Shaw, Specimen Phytogr. aMc. edit. 1S0S. II. p. 363. — Nee minus daetylonim fcrax ct fntcftium 



ses ct Jereedcnses ei.nmcrantnr, 



meridiem vergit a Tunete, ad cujus portum maritimum frequenter crehuntur. Subvarictatcs, in Phazania olim habiiata Garamantibns cnltas, 

 quam optimi saporis esse dicimt; bae rero siccatac ad portum tripolilanum indeque in Europam important.ir. In amocnis Siwabao palmetis,' 

 quae sub 29° 12' lat. bor., 23° IS' long, orient, a Paris, sit. sunt, gignuntnr praccipue subvarietatcs octo: Balah Soltani, Rogml 



Ghazalee, Ghazaly, FcrAhy e regione Fcrach, Saaidy c Said rcl Aegypto supcriorc , Kaiby vcl Kayby et Waedy. Quarnm 

 norissima camelos tantnm pascit ct asinos. Reliquae ctiam a Siwaha in Aegyptum inferiorem crehuntur, ibique n.ngni acslin.antur. Praeter 

 has subrarictates Wilkissonus (Topography of Thebes p. 2C6.) nominat sequentes: Bclah Aamri, quae e Korayn in urbes Aogypffatai 

 lmportatur, Am hat, spec.em rubram, quae propc Cairum magnam et Raschid crcscil, Mcnouavati, quae c Cairo magna ct Mcimatli, pngo 

 propc urbcin Piolcmaida sito, aflcrtiir, Sofr cl denych, Scmany ct Burlosy, qnarum patria est Raschid ct Burlos in Aegypto inferiore, 

 Sobac el set, Oqabachy, Sirgy vcl Sclgy, Qcronn cl Ghazal (Corn.. Gazcllae) et quae parris nuclcis distinguitur S.i'ffy (Seyffaeh, 

 forsan rcctius Saffian i. e. para) ex Ilcdjaz oriundam, Sakkoutce, quam Iledjaz et Oasis pracbent, denique Ycmcny, cui nomrn 

 dedit patria Amania. Dklilils adhuc commemorat (I. c. p. ?S.) Belah syouy (ant rcctius Syouti ab urbe SyoutJ), Hay any (nomine 

 proprio viri ciijusdain ll.yan appellatam), Beyd cIGcmcl (i.e. camcli tcsliculus), Zibd cl A'bd, Ruk el Benat (saliva virginani)', A drain- 

 (forsan a loco Adhrahh propc Damascumt), Bent A'ych (filia riiae), NachI cl Bascha (palm, principis), Omar bckry (secundum 

 nomen proprium), Souab al Arous (bonum sponsao). Optima, quae ab co laudator, species est assuana, quam ex urbe Ibrim vocant 

 Ibrimy, ejus arbor prao palmis Acgypliacis exccllerc dicitur fuliis quoquo mollibus ac flcxibilibns. — Species daclylorum persieorum 

 Kaempfrrus, rir pracslantissimus, in libro laudato p. 704. recensuit; caa, ut quacstio nostra plcnc sit et cumulate perfect., hie ctiam adscri- 

 bimus, addita plurimorum nomin.im explication* quam cl. J. Mullkbo, acutissimo linguae pcrsicac et pehlviacac scruiaiori, debcnius. Sunt 

 iiimirum Churnni Sorkh, dactyli coloris rufi ct cxignae mngnitudinis, concoct, faciles. Ilabent insuper hoc singnlare, ut sine pracria 

 insolatione, sees ac ccterao species, conservari possint, ne accscant. Ob gratum saporem omnibus antcccllunt Ch.irma Schahuni, i. e. 

 dactyli regii. Hot in ordincm bonitatis rccipiunt: a sinccra ct saccharina dulccdine Chnrma Schekkcri, a nucis moschalae (vcl baccae 

 Husaol) figura ct colore Djausi, a myrobalanomm simililudine, ralde scrolini, Ilalili', a flavedine Sord, a Jujubamm (vcl urarum) 

 parilitato Anabi', a lithargyrii pallore Mordasengi nuncupati; turn perquam mollcs et pulpa scatcnlcs Musali' (e rcgiono Mosul); et qui 

 in arbore arescunt, longi, rugosi , non decid.ii (ab urbe Djehrom) Djehrumi' id Michar dicti. Ncc postrcmi sunt, qnibus a prorinciis 

 ct loco natali nomen impositiim est Faarsi, Dsjihanf, Mekkei'. Inter dactyl os mediae notao a Persia nominantiir: Chusch-gowar 

 (concoctu faciles), Fnlakuun, Nardsjili (quod rcciius Nargili vidctur, s. Coci fniclus acmulans), Miwahi, fertile*, Seluni, Mah- 

 mudi, a viro Mahmud dicii, Chaaru-D jcmaal (forsan depravato nomine pro Khar Djemaal, quod spinam palchritudinis significat), 

 Chaaru Dcriai (forsan reciius Khar Dcriai, quod spina marilima), Kuungird (podcx rotundus), Chuusj-Chaar, Pijnr.iun, Wan- 

 dulali, Reaclit vel Lcscht (sicci et duri), Sahidi (an ex urbe Said oriundii) et plures alii. — In Bassorac cirifale praecocissimum 

 palmae genus Itarschum, aliud vcro omnium scrissimum DjoDB-sirla dicitur. — Daetylonim vcro, qui in Germania a mcrcatoribus 

 divenduntur, tria sunt genera: Alexandrinum sivc Acgy ptiacum, majns, cui frucltis sunt coloris e ftisco-flavesceniis et carnla mollis 

 atquo dulcis; Jaffcnse sivc Syriacum, pracccdemi simile, scd paullo minus, intcrdiim nuclcis ncutioribiis dist factum; Barbaricum, 

 minus, carnis siccac, coloris o flavo sordentis, ct minoris prctii. 



Jam si de germana palmae nostrae patria quaeramus , ea non magis cognita est, quam plurimarum frumenti spe- 

 cierum, arborum fnigiferarum aliarnmque plantarum utiUum, quae inde ab antiquissimis temporibus dilige'nter coiuntur. 

 Palma est deorum donum, generi humauo datum eo tempore, quod narrationem ore propaga tarn rerumque praeteritarum 

 monumenta huge superat. Quin haud immerito dixeris, earn multis iocis unicum esse monumentum titae et indu striae quo- 

 rumdam populorum, quod nobis sit relictum; nam ubicumque appareat, eo, quod plures ejus stirpes non nisi mansuefactae 

 sunt, ostendit, se, anfiquissimo tempore hominum mauu tactam fuisse el propriam ilium mirijicamque ejus rim sensisse, 

 qua omnia natura tantopere commoreri tieleatur, et cujus ejficacia, quam in ea cernimus, manifesto comperiatur, kominem 

 terrae esse dominum. Ilaec in mentem nobis reniant necesse est, si late patentes regiones faimidiae, Getuliae, Aegypti, 

 Atsyriae cum animia nostris consideremus ; nam in his tern's palma conspicitur uberrima, magnificent issima et fertilis- 

 sima, eaque hominum studio exculla, et singulis tantuin locis , ubi societatem hominum fugit , non tarn /era, quam potius 

 efferata t'neenitur. „Creditur", inquit Kaempferus I. c. p. 607: „palma syleestris , per desertas ral/ea et circa torren- 

 tium salsorum ripaa creacens, ex t'psis orta hortensium dactylorum ossiculis, quorum germen in sterili aolo, nulla quidem 



130 





f 



c 



S 



% 



* * 



