I 



VI 



I E 



M I 



Pisonis,M.D 



D E 



. %■ 



MEDICINA BRASILIENSI 



L I 



R 



M 



Qui agit de BrafjliiE Aere , Aquis & Locis. 



IcTURusde humani corporis malis , eorumquc remediis in novi ilia orbis 



parte familiaribus , opersepretium fadurus videor,fi de Aere, Aquis & Locis 

 feu de natura coelifolique Brafiliani pauca quaedam pr^mittam. Quod vel id- 

 eo necefTarium eft , ne fideribus deinceps aut regionibus fertiliffimis omnino 

 & faluberrimis perperam attribuatur , quod vel incolarum vel advenarum in- 

 fcitiae aut intemperantiae eft imputandum. Eorum imprimis qui extremas & 

 incognitas mundiplagasadeunt, ut profeflione artis , falutis humana* pnefi* 

 diis,mortalibus operam praeftenttMagni tamen Hippocratis efFati immemores,tam infanitatem 

 confervando, quamincollapfamerigendo, non raro deficiunt. Brafllia autempraftantifli- 

 ma facile totius America pars penitius introfpeda , jucunda imprimis falubrique temperie ex* 

 cellit ufque adeo.ut merito cum Europa atque Afia de dementia Aeris & Aquarum certet.Si- 

 tum fi fpedes & figuram,a fecundo ab /Equatore ad quartum fupra vigefimum latitudinis gra- 

 dumexcurrens , trigoni oblongi fpeciem refert : cujus bafis ./Equatori obverla , ab oriente in 

 occidentem recta protenditur. Latus ad orientem fpedans Hefperiis /Ethiopibus objacet, va- 

 ftiflimo mari interpofito : unde tarn corporis obledamento, quam fummo vitae ac valetudinis 

 bono , habitata ej us frons, blandum & benignum Subfolanum ab auris matutinis natum, con- 



demulcet , & ab intolerabili 



lis 



Qui , fimareaccedat , fummo quidem mane, fi 



perfentifcitur. Neclanguefcit circa vefperam, ficut folet multis Indiarum locis , fedintendi- 

 tur adeo a comitante fole ut ultra medias nodis horas non raro vigeat , condenfatioque aeris 

 nodurnanequeatdilatationem& mom m ilium naturalem Aeris facile hebetare autvincere. 



Alterum vero latus (quod a Peruano regno celfiffimamontiumjuga&immenfadifterminat 

 fpacia) Zephyrus licet infal uber, mediterraneufque ventus,propter infinitos quos perflat palu- 

 dofos lacus.fera node infeftet: tamen a montibus mari vicinis perpetuo coercetur, adeoq; ab 

 aura marina pelliturmt ad littora ufque vix queat penetrate. Qui,fi aliquando ob pluviofas ma- 

 lac ias,per diem integrum (quod rariftime quidem obfervatum eft) fpiraife conftiterit,remotio- 

 tesamari,occidentiqueobverfos,vehementius; maris vero accolas & imprimis nautas una 

 vix leuca a littore rcmotos benignius exercet. Quemadmodum jucundiflimis ac conftantiC- 



mutationes, itadiurnis & nodurnis evidentiores 

 s pares fint fpatiis , quam differentes calore & fri- 



er 



5 



funis his anni tempeftatibus haud 



contingunt , quod dies & nodes 



gore. Nam Sol altius afcendens , poftquam terrarum & hominum poros aperuit , profundius 



& pari intervallo fe occuiit , unde condenfatio aeris major extremam partem nodis magis ro- 



rifluam efticit. Hinc ri<?,idum & penetrans frigus a tertia hora nodurna circa sallicinium ad 





turn ufque Solis corpo 



am recens insreflis moleftum fumm 



noxium elfe foleat. Quod qui non e vitat , haud facile vitam beatarn in hifce vel aliis I ndiarum 

 oris exordietur. Cujus rei non ignari Brafiliani focum pcrennem in tuguriis juxta ledos pen- 

 files alunt , ejufque beneficio nodiirnum frigus tolerare & venata infeda arcere queunt. Por- 



<^T 



rorc 



