

4 



G V I L I E L M I P I S O N I S 



dudu tuerur. Ejus latitudo planiftimacft & quaG arte* fiipctficiel< 



* „ , r . la* T'««i* t »i;,M-/-» cilflflldtniS clr lit vix in. 



paiTu 



Tanttevcroaltitudinn clhitvixiu 



fnundetur. Marc novo & plcnilunio adduodceim pedum altitudinen,^ 



dum funditus propc multorum 



parcm deprcffioi 



um iion rite obfen 



vekaXs^ftumvammmusOccanusablblvit. Itatamcnut men , bus afovis diuturn.orcs & 



O 



memoratis 



cisalittoremilliaribus ; currens vcro maris per umverium a:quor p«««- — - 



rlrerumadextricandasperpetuasnautarum controvcrfias circa longitudinem bujuscona- 



nentisfdreintereft^iagisadoccidcntemanaturacollocatum.quampcritimmi^ Geo- 



g raphi 'hadenus opinari font Opera; pretium itaquc duxi Uludaddidtfequod cxfedulaob 

 fervatione Eclipfium Lunarium nobis conftat. Initium fiquidem dchquii quod invigcfimum 

 Decembris,annomillcfimorexccntirimotrigcfimooaavoincidit,intcr01indamParnambuci 



& Uranoburgum Danix,tribus horis & quatuor minutis differrc deprchcndimus V ndc rcdu- 

 docalculo, facile crit colligere , quaecaufa fit erroris s cum plenquc nauclen ulna quinqua- 



ltaminutaanobisdifcrepent. , . 



Univerfa Brafilia Coloniis & tefeduris quatuordecim , totidemque circitcr fluvns nobi- 



t Horum beneficio terntona fcrtihtatc & com- 



nToitatedirTerunt. Prater tot torrentesSc a mnes pifcofos, nonlimofos, fedfaxofos, habitata 

 orientalis pars , tivis, fontibufque inclytis & utcumque hetbofis fcatet , iifque pafllm, mm di- 

 Vina bonitate,ut potum hominibus juxta ac pecoribus abunde fubminiftret,imgatur . Armen- 

 ia filveftria fiti aeftuantia eo confugiunt} feque ad luxum dulcimmis inebnantes aquis non raro 

 praedafiuntvenatoribus. Rapidifuntpleriquefluvupluviismcnfibus,& tunciubito altifTime 

 excrefcuntacripasegrediuntur,audoaquarum pondere , ruptifqueobicibus valcntius ruunt 

 in campos. Is autem qui S. Francifco facer eft, totius Praefedurae Parnambuccnfis facile maxi- 

 mus, infulifque & fco'pulis horridus,ac tempore quidem aeftivo, incerto quidem gurgite, aquis 

 exundans , altiflimus eft. Hyeme vero modice tantum inpelagus fefe exonerat. Divcrfitatis 

 caufam perhibent efle immenfam originis diftantiam.tum etiam pluviarum ex alto allapfarum . 

 Csteri enim fluvii nobis vicini aeftate navigari non pofiunt , quod aquis deftituantur, acfun 

 continenti intus abforberentur.Cum nulli tamen alii in hac America? parte repenantur amnes 

 qui tantos imbres alveo fuo excipiant. Sed conftat ratio. Vaftiflima montiumjuga haudpro- 

 cul a littore fficutin regno quoque Peruanoj demittunt vim illam pluviarum a tergo , 6c exo- 



Moxad rapidifllmos fne dicam & totius orbis maximosy altero 



nerant fe verfus 



brachio verfus Septentrionem in Amazonum & Maranhon flumina : altero , ad S. Franci : 

 atque ilia quxdela Plata & de Ianeiro dicuntur, verfus auftrum erumpunt. Hacc rccepns in fe 

 quibufdam amnibus invalefcunt & ad miliiaria aliquot in Occanum labuntur, tanto impetu, nt 

 proculob oftio inipfo mari dulces a Nautis haurianturlatices. Porro & Lacus juxta littora re- 

 periuntur , qui mari licet vicini & quad contigui, aquis tamen funt dulcilTimis. In del ertis re- 

 motifiimis, exiguiquidam rivi e lacubus oriundi, dulces hyeme, fublalfi aeftatc exiftunt , quod 

 ftagnantes Solis alfiduitate adurantur. Praeterea putei paucis ante annis in Infula Antomi 

 Vaez, circa ipfumlittus, quoufque maris aeftus pertingit , errblTi, potabiles aquas & duke in. 

 cognitoveldubiovcnarumcommerciOjimperriunt. Undepcrcolatasomnifquc laifedir | ex- 

 pertes prorfus haurire datum : quae licet fontanis lint inferiores , tamen cibis coqucndi> ooti- 

 mae habentur. 



haec amoeniflima ex diverfo naturae lufu conftat. Qu; 



que fternitur, glebofa & ponderola,praepingui riguoque eft folo, verg 



gent. Frumentum & fecale nimis celeriter profunduntur & in mermen 



o 



pa bul 

 per 



petuoque Solis fervore&agriindulgentia, quiproindemulta verfationc (ncc enim intctqnk 

 te umquam mdiget) fatigandus eft , additaque potius arena quam ftercore , ferend frus :> 

 aptior redditur. Secus enim alia florefcendi exinanitio fequitur, germinationcm nimis fci a- 

 tam adurens vel exhauriens. Quiabexoticisfeminibusproventumexpeclant , maturate n 

 retardent oportet , quod diutius in terra foveri expetant 5 ne in Cupulas fan iatz herl 



tamen & feminibus cafla* 



a 



gncolarum votis rninimc tdpondeant Men 



fe Febmario & Martio quando finem aeftatis excipit tempeftas humida, plantar & lemina terra 

 committuntur, idquc prima vefpera, non de die, nee adulta node fieri com en it. Om i q -ax 

 profundius , quo folares radii non pertingunt,inhumantiir, vitx difcrimen incurrunt.quod tub 



cute 



