12 



G V I L I E L M I P 



pubes 



fr lalarg fi 



Qi 



ft7vmummUatitiumobmemm^^ 



?nue daobus hifce contrariis , hepatis aliorumquc vifcerum tonus n ,hi pate ret » r 



Pi a 



nctur, vetufquefadum ht. 



ri n]m vil orctiodivendunt, additis nonnumquam tolns arooris jumj» 9 m— ~»™ 



va^™ COnCCditUr tamCn m ° dlCCj ntC C ° 



i aquafontana , Saccharo & Limonibus a mulierculis noftratium 



confedum fani pariterac sgri in dclicns habent. Vini Abfinthits cerevifis Europat* , vini 

 !mo in "adufti! maximum in his oris ufum, quidam voluerunt, fed immcrita Vinum Rhc- 

 SSum vcl quod nimiis fummigiis infedum hue deferatur , v el delamm minus be- 



n ati conducit. Vinum Hifpanicum per omnes Indias , quod per fe 



nis Europzis longe eft prsefcrendum. Cujus ufos modicus vcfpc- 

 rifacer, mane profanus. Nee leviter peccant , qui torridis hifce plagispaulo plusjuftoiilud 

 potant. Quippe numquam cxpertum eft poms frigidioris execflum , tantum nocuuTc , quan- 

 tum calidioTis , quicquid nafutiores refragentur. Galen. inHippocrat. comment, lib. v. d. 



Sanitate tuenda. cap. 12. . . . fi „~.~.a*% 



rrrnm.ni- inde conftetmunc orbemhabitanti, quibus & quo pa^.o 



ne cor 

 fine ar 



Hadenus 



poftit & debeat. Antcquam autem dc lapfa 



r 



paucis perftringendum duxi, quinam morbi quscunquc annitempora , conirellationes , prce- 



cipuc Luna: , xftufqueaquarumrefpiciant: quique inter diverfas genres , vcl difcrepantes vel 



communes fint. Prim urn quidem , cum ob conftantiam & a-qualitatcmtcmpeftatum, h*c 

 plaza faluberrimam temperiem ex calido & humido fit nada verifimillimam , mutationes nee 

 tammagn*, nee tarn crebrae , utfupra a nobis dictum, fiunt, undecerta falutis & longamta- 

 tis indicia proficifcuntur. Quia, ut ait Hippocrates, mutationes temporum potiflimumpa- 

 riunt morbos : &inipfistcmporibus magna: mutationes autfrigoris autcaloris, & alia pro 

 itionecodemmodo. Semeftri fiquidem pluviofo , licet humiditatis praedominium , tamen 

 a jugi Solis fplendore > accipit moderamen. Quod fi ex debito & tempeftive fiat , annum 

 proximum fequentem faluberrimum & a multis morbis immunem praenunciat.Semeftre aefti- 

 vum , rorc copiofiore imbrium rarictatem compenfat , & prsefentiam Solis diurni lenit ; ut- 

 cunque tamen media aeftate, nimirumDccembrivellanuario, fole redeunte a Tropico Ca- 

 pricorni, terra iis irrigetur aquis , quas pluvias de Acajii appellant : quibus fi non prorfusde- 

 ftituantur , nee nimium obruantur , duni praedida arbor floret , optimedc Barbarorummef- 

 fc & vindemia agitur. Hifce temporibus aeftivis , ficut morbi citius definunt , ita acuti ut plu- 

 rimum & boni judicii funt. Secundum illud: Ex conftitutionibus anni (Hippocrat. lib. 3. 

 Aphor.xv.) inuniverfumficcitates, aftiduis imbribus funt falubriores & minus mortiferae. 

 Hinc latcralcs morbi, febres ardentes, raro lethales. Per ficcitates enim febres acutce fiunt, & 

 fiquidem annus maxima ex parte talis exftiterit, qualem effeccrit conftitutioncm , tales ut 

 plurimum quoque morbos expedare oportet. Verbi gratia , caxitates vel diurnae vcl nodur- 



cx adufto fanjmine scnerari continent. Lepra autem & 



pr 



D v "" v D v " v ' •"•*- * "-^""-"^ 



perpetuus corpora exfolvat , humedet , languidaque reddat, 

 ;cnerantur morbi praecipue funt febres putridae, multa capitis ac ventris pituita ( juxta illud 

 >ocrat. Aphorif. 1 6 . lib . 3 . Affiduis imbribus morbi fere fiunt, febres long x, fluxiones 

 putredines) lapfus cartilaginis enfiformis, albus alvi fluxus, hydrops , Hernia. Om- 

 i autem maxime , oppilatio hepatis & ventriculi imbecillitates : quaevifecra fimulcum 

 tempore mutationes acciperefolent. (Hippocrates de aere, aquis & locis ; ) Spafmus, tor- 

 ftupor, caeterique nervorum afFedus in Indiis inter advenas frequentes funt,atque prac c ac- 



piftorcs illis infeftantur. Porro pedum 

 nifi aeftate recipiant. Morbi alii ad alia temp 



o 



habent , fine medicamentis aliquando audore Hippocratc. Plerifque tamen his morbis acfta 



Aphorifmum 



Quilibetin quibufvis anni temp 



morbi fiunt , turn exacerbantur. Atque hi omnes cnarrati afFedus huic rcgioni tanquam pa- 



occidentalibus Scorbutus, Cachexia cv Svnochus t itrida. In Chil 



; 



J 



fedortaepotiflimumexaquanivali, am illis ex altifli 



ftrumac quidem in parentum 



In 



1 



eft 



(J. Bontius demedicina Indorum) Berybery, paralyfeos fpec >, 



Quantum ad aetatem , infantia & j uventus , ut didum eft fuperius , morbis frequcfl i 



info- 



