deMedicina Brasil. Lib. I 



19 



Addo quod intolcrabilis ilk folis verticalis percuffus , ad exuftum & torridum littus fquod 



i 



lis, 1 

 Accc 



toftis 



J p~-~~ . - - —t • — •-•."■^.*««.v«. \Jl 



ico , ut fine fpecillis viridibus vix tutum fit , meridiano tempore 

 c. Sicut faepiffime in caftris Illuftr. Comitis Naflav. a me eft 

 per vaftiflimas hafceregionesiter agentibus, ardentiffi 

 viforii prave africiuntur & debilitantur ; catarrhi cmo 



& 



& 



quoque ad ncrvos ufquc 

 opticos folvuntur. Mox dclaflatis , porifque apertis Sctotfrcpe nodes fubdio, luna plena, 

 flantc mediterraneo vento recubantibus, fluxiones figuntur. 



Hasc incommoda oculorum atque caligines , incolarum ritu , hoc modo tolli & feliciflime 

 cmendarifolent. Primo interdidisillis alimentis , quae diu in penuariis recondita , mucorem 

 atque litum contraxerunt, in eorum locum recentia, ficca, temperata fubftituunt , quod labc- 

 fadato ventriculo fpiritus viforii craflis & vaporofis haiitibus facile inficiantur , oculorum- 

 que acicsnon levitcr obtundatur. Praetereatam aeftum diurnum , omnequeobjedum jufto 

 fortius j quam frigus nodurnum , quod caput replet , arcent. Ad hcec fortiora cephalica pur- 

 gantiaaliquotics rcpetunt. (Hippocrat. lib. de vifu , commendat quae caput purgent j turn cer- 

 vicis fcarificationes.) mox venas temporum & poll aures apcriunt. Dein rafis capillis , afper- 



iiibent. Stcrnutatoria ex pulvere Arbons Guabiraba <3c Tabaci momento, 

 is exficcantibus apprime praeparant. Maflicatoria item ex radice labor andi 

 noncxiguum faneufum praeftant, modo tempeftive exhibita, nullam noxam irritatione in- 

 ferrequeant. Cucurbitularum cornearum &hirudinum quoque ufus, imprimis incervice, 

 commendabilis eft. Turn & fetones in nucha > cantharides, fonticulos denique applicant, 

 eodem modo quo in Europa , ad corroborandum vifum , ardorefque oculorum extii 

 dos. Turn in hoc cxtcrno & interno •, turn in aliis oculorum affedibus , aquam , quae ex fra- 

 grante illo flore arboris Guabiraba & e cannaSacchariferarecentideftillat, eximia virtute pol-* 

 lere, quotidie experimur. Turn & ros fimplex, vcldilutus cerufla cum lade mulieris • deni- 

 que liquor ille prceftantiflfimus ex fpinis arboris Zamouna expreflus , oculifque infufus vel 



circum circa illitus , vifum acuunt & corroborant. Externo autem oculorum vitio cum nu- 

 becula ovum recens adhibent ad duritiem codum, additis tribus Sacchari Candi & pulveris 

 G 'uabiraba partibus , &una vitrioli albi. Ex quo liquor cxprimitur , qui cubitum iturioculis 

 immittitur. Idem quoque praeftat aqua Mampuera ex radice Mandihoca , quae licet pota vene- 

 nofa habeatur , oculis tamen prodeft , vifumque emendat. Quod fi malum ukerius renitatur, 

 fumus contriti carbonis e cortice Guabiraba &. Tabaci in oculos aegroti inmfflatur j moxma- 

 fticato allio jejuno ore, linguaeque impofitis Guabiraba cineribus, cilia ejus identidem lambun- 

 tur. Cantabro cuidam Medico familiare erat remedium hoc fequens. Aqua ex albumine ovi 

 deiullata, cumviridis xris momento, qua rite praeparara cum aqua florum Auraicorum & 

 Guabiraba oculi lavantur.Praeter remedia modo dida,Lufitani aeque ac barbari idiotae fincrafia 

 quadam vifum reftitui teftantur jecore pifcis Lamiae recenti vel fale paulum condito , mandu- 

 cato. Quod ipfum I. Bontius de Indis Orientalibus memorat. Quo videtur quoque fpedare 

 illud Hippocrat. didum lib. de Vifu. Unum aut duo frufta prout maxima devorare poteft de 

 hepate bubulo cruda , in melie tinda exhibeto. Mihi utriufque enarrati remedii felicem fub- 



1 videre contigit. Hifce potiffimum remediis accedente tenui diaeta curatio ab- 

 do aeger a flipra didis caufis externis & internis fedulo , diuque etiam reftitutus 

 praefertim cum intus dominatur affedus , nervufque opticus dudum receperit 



inde 



fluxiones. Atque haec quidem mala plenilunio imprimis ingravefcunt. Undehumores 

 non parum augentur, quo tempore caputpurgia evitare praftat 



Cap. III. 



T)e Spajmo* 



Um nihil fere moderatum fub hoc coelo corpora fublunaria reclpiant , aeftus & frigotis 



^-'exceffus haudquaquam cvadunt. Undefit, ut, ficut acutiffimi& calidhlimi, itafrigidi 

 imprimis &Chronici morbi in Indiis magis fint familiares , quam in Europa. Et hjter acutos 

 quidem facile primus fatalehocSpafmi genus, Graecisrg/^o^Belgis ^frMtttll nuncupatum: 

 quod frequensadmodum eft, didoque citius hominem ftantem fedentemve invadit , &rigi~ 

 dmn tanquam ftatuam, nunc Tetani, nunc Opifthotoni inftar, tenet. (Hofman. Inftitut. lib. 3 . 

 cap. 86.) Ita ut per intervalla miferando fpedaculo retrahatur & concidat. Vnde tandem fit, 

 ut Spafmo cynico interveniente , ablataque refpirationis ac deglutiendi facultatc (ob convul- 

 fum credo diaphragma&oefophagum) terrifka nonnumquam fymptomata concurrant & 



murmur quoddam horridum , Epilepticorum ritu , exaudiatur. ( Vide Hofman. ibidem 



C z parage 



