24 



GVILIELMI PlSO?<lS 



perientia & ratio decern.) Potu WV«*S£!^2EE£!Z 



? um vino ardenti ex codempotu concinnato , avidifli _ 



T«nr«. totique fudore dimuentes , humiprocumbunt, ac mahgnis vap 



corpus denudatum per integras notes cxponunt. Quo ti 



fxp 



corpo 



}»is corpus acnuuaLum ^^*. ^^ — A ^— r^K.-r 



occlufis circulatio & perfpiratio illico ceffent , moxquc tonus ycntricul & robm 

 occlnlis, circu ^ ^^^ J ^ intcmpcric friglda cum multo i a borc & lamtudmc 



patis cnervctur. 



r P 



imparcsfkp 



ncrando & roborando , h*C mala fubfequi vidcas , mancntc tamen priori calamitatc. Chylus 

 fiauidem craflus &cradus, quia minutiifimas venas mefaraicas permeate baud poteft, eas 

 obftruit, fuumquc jecinori, inteftinis, cstcroquc corpori, non quam debet, fed quam poteft, 

 miniftrat. Hinc fundiones naturales impediuntur & ob diaphragmatis fympathiam , ex pon- 

 dere Hepatis & Lienis enatam , magna comitatur refpirandi difficult*: acccdunt fudores 

 orsterca frigidi in partibus fuperioribus , fummus virium languor, duritics atquc murmur 

 umufquehfpochondrii, denique ex ventilationis defedu febris &fitis. Quid quodfuflfufio 

 flavs bills ex fchirrhofo & obftrudo Hepate prognata faepe fe jungat , ficut de India Oriental! 

 f cum qua America plurimos morbos habet communes) teftatur Iacobus Bontius. Undc tan- 

 dem hydrops non folum fed Metaftafin Phrenitis fubfequuta merit, manente dcjcdione pul- 

 tacea & ftercorofa a bile in venas regurgitante. Si quern fingulari naturae beneficio a tot 

 jerumnis vindicatum conftct, hoc per liberale alvi profluvium & biliofum nonnumquam 

 cpntingit : hinc enim obftractiones fluxu tolluntur. Sed antequam ad ipfam curationem, quae 

 mcdicamentorumadminiculofitdercendas,optimam&ftriaam dioetam per multum tem- 

 poris inttituas. Ilia potiffimum fit ex ciboreccnti,partiumquetenuiumacdigeftufacillimo. 

 Poms fit aqua fontana. Venatfedio fi non febris praefentis refpectu, faltem futurae confert. 

 Quippe caufa morbi remota licet frigida habeatur, complicata tamen &compofita eoufque 

 calores concipit poftmodum, ut Hepatis quoque inflammatio mcrito extimefcenda fit. 



Blandioribus primo medicamentis incidentibus & aperientibus, ne vires dejiciantur, tor- 

 mina cruditatefque ex alto provocentur, infiftendum, ut funt radices herbarum t^fcartcoba, 

 Iuripaba, Caapomonga, Pagimirioba, Papyrapecu, Alcacu, Aguape-, Araca, Aguaxima codio . Li- 



num & ibiraee unde apofemata ex arte conficiunt , & aliquandiu reiterata feliciflimos 

 effedus edunt Ventriculi debilitati , emplaftris Stomachicis ex gummi Icicariba & melle fil- 

 veftri per os ethibitOi fuccurrunt incolae, fi febris abfit. Denique vinum in quodragmae 

 dux radicis Ipecuanha maceratae fuerint: tumcaftaneam nucis Anda aegroto propinant; ut 

 tuto l utcriam praeparatam exturbent per alvum. 



Quoniam vero de iis morborum caufis , quae ad Scorbutum quoque faciunt , egi , pauca 

 haec de ejus curatione addam. In Mari potius quam terra viventes arfici hoc malo folent, qui 

 minis falitis , rancidis & faeculentis cibo & potu , folo cibo potuque recentioribus , frudibuf- 

 que hortenfibus reftituuntur. Inter hos primas tenentnuces quas Cocos appellant , quarum 

 liquor , medullaque praeterquam quod gulae lenocinentur , faluti prollint , ut & mala aurea, 

 citrea, eorumque fuccus recens, melones aquatici , Tamarindi , Caraguata , Guajaba , Ananas, 

 Murucuja : Braflica denique marina ut portulaca , recens conditae aceto , admodum condu- 



fit ex aaua fontana, Limoniis 



Accedat corporis motus quampo^ 



fibile merit. Atque his fblum remediis , miflis caeteris pharmacis , paucorum dierum fp 



fi non cum aliis compofitus fit gravioribus obftrudionum morbis , priftinae multi fan 

 redditi, corporis vigore vel cum Athletis certarunt. 



Cap. VIII. 



De Oppilatione Hepatis &- Lienis. 



bus popularis , haec fane eft oppilatio hepatis & lienis , quae vere endemia cenferi 

 t nutritionis defedus cum anguftia pedoris, difficilique refpiratione & lalTitudine 



hepatis & 



Nullus Chronicorum in nofoco 



pfo frequentior , praecipue menfibus pluviis exiftit. Clam glifcit & paulat 



difficulter faepe ejus principium 



rte mora diuturniorc hydropem comitem aut fubfequentem hab 

 cidivum fecum trahat. Sicut morbi articulates , nifi opulentius 



Perfe haudfemperletlulis, nifi 



& ob id aagritudines divitum appellar 

 moleftat. Milites macie confedns *r 



ppilatio, duntaxat penuria prcflbs 



decolore & pallefcente, adeoque in cibum inhiantes , ut pcrpetuafara 



ill m incedcre vide 



Stoma 



