D E 



M £ D I C I N A B R A S I L, L I B. II. t% 



fiquidem dcbilis, juftoquc calore deftitutus , facilius congerit,quam feiiciiis d 

 nunerc rite fun<ii non poteft , unde prima concodio impedita, 6c chylus obitri 



pate corngi non pot 



flimum eftftisms in tro milium, pe 



tamen & mixta, ex diflbluta & inordinata Vivendi rationc. (Aerem pro reipirationc attradum, 

 non minus ventriculum & inteftina ingredi , quam pulmonem , eleganter probat Hofmannus 

 Inftitut. pag. 35+ j Fitenimplerumque utviatorcslongo tempore cxhaufti, inteniiliimoque 

 Solis ardore aeftuantcs, ad gelidhilmos lacus vicinos propercnt, fitimquc immodicis hauftibus 



cxtin 



Quo fit, ut vifceribus, & p 



putr 



iiant. Quibus ubi adOinopolium ventumeft, potum ( 



urn amuentius fuperbibunt , frigida caiidiiTimis mifecntes. 

 dpucnaturaliumriobilimuiis, noncxiguum damnum inferat 

 mucidaac difficilioris concodionis came, larido item olente &rancido vefcuntur. Pedore 

 & ventriculi redone Temper deteda , fudoribufque diffluentes humiprocumbunt , pluvns m- 

 fupcr ventoque' nodurno fe cxponunt. Quid mirum fi Lien officii immemor , jeconlquc 

 tonus tedatur , & vifecrum horum valdc obftrudorum pondus , diaphragma deorfum trahat, 

 & liberumilliiismotum impediat. Unde mox refpirationis acventilationis defedus exiftit* 

 Ex quo imperitiores prxcipuam &primam malicaufam pedoriattribuernnt; quamvis non 

 injuria videri poflit pedus per confenfum laborare, ex nimis interrupta & difficili refpiratione, 

 Videatur locus notatu dignu apnd Galcnum 4. de locis affeel is, cap. ult. 



Si* na manifefta cxiftentis morbi funtcx colore livido , lamtudine fpontanea, tefpiratio- 

 nis defedu , vifu vitiato , temporu n ac colli arteritis plus folitopuiiantibus, duritie atque ar- 

 dore utriufquc hvpochondrii & febre lenta. Qaamobrem cum fimilcm in Scorbuto habitum 

 cachedicum, iildcmque rcmediis apcrientibus & aquas duccntibus curiri a felcdioribus 

 pradicis tcftatum fit , quis dubitethunc affedum non fimulcomponi exScorbuti quadam 



ClC« 



Quod (i radices egerit malum, annum circiter, aliquando ctiam longius durat, rarimme le- 

 ;&vitosamcivideas. Infantibus , puerifque advenis imprimis, xquc infeftus morbus ac 

 •cnibus 5 illis pene nullam eludandi fpcm , his meliorem plerumque rclinquit. 

 £20, ficutinmultisaliis, itaincuratione hujusmcvbi, confuctudini & difciplina* hujus 

 re^ionis me fubjicere fum coadus, eo tamen moderamine, utdiaetam pharmacia exciperet, 

 Nam quicquid etiam viri peritimmi obiudentur nihil tamen antifcorbutica & hydragoga aut 

 certeparumprofkiunt; quodfeminamalirelidapofteamorbum denuo re !>ullulare faciant. 

 Ca?terum incolae antcquam ad medicamenta gencralia defendant , perodo a ur decern, plu$ 

 minus dies certain vivendi formulam tfgris pra fcribunt.Primum in locum edirum ac edubrio- 

 rrm roncedere iubenr , *d:bus qua meridiem & occafum fpedant probe obtedis , & ventc 



) 



auftro exclufo. Ad hax variis Ladiciniis &acetariis ex portulaca imprimis & Soldaneua r 

 centibus , carnibus denique bene toftis vefci, aquamfontanam, cum vcl fine femine an 

 & liquiritia bibere : ante omnia motiim corporis , quod ob dimciliorem refpirationem fede 

 tarii fintinjungunt. Atque hxc omnia toto curationis tempore,qua2 circiter duorum menfiu 

 intcrvallo abfolvitur, rite obfervari imperant. Ditfta hoc modo inftituta , robultionbus An 

 monium vel vitriolum Romanum porrigunt,quibus fuccedunt fyrupi praparantcs ad made 

 dam materiam: Dein ipfius mali quafi antidotum per triginta,quandoque quadraginta dieru 

 fpatium concedunt , prout morbi pertinacia & a-grotantis natura expofcunt . Recipe pulvei 

 Vbiraee (cujus quoque pu°;illus fimpliciter tempore intermedio ex ovo forbili prodeft) Scor 

 ferrian.3ij.mi1h Indici SJ.fabarum minomm,cucurbit.amar.fem.& pulpa3,foliorum Sena: an, 

 Quanmnutimmetrita inquepulveremredadaexhibenturad|j. mane& vcfp~~ — - 



pulmenti e Tip 



Quibus vires paulatim reftituuntur : exercitatione corpus 



fatigant, quotiefcunqne dofin pra:fati pulvcris alTumferunt. Moxreftitutia curfu, cpubsfa. 

 cilis^concodionis & digeftionisiifquerecentioribus fe refocillant. 



Pra-terquam enim quodinomni medicamento quod chalibem vel ferri Sconam recipit 

 moms corporis conduccrevidetur; itain hocmorbo praccipue, inquofacultates naturale: 

 funtoppreli%neceflariorequiritur 5 fecusenim ftatima pultefumta, dc oncrc conqucrantui 

 cegri •, turn quod utrazque ilia: cxcrctioncs urinas & fudorum minus fufcitentur. 



Chalybis ufus laudatur a Celfo lib. 4- cap. 9. Etiam fine 



•» 



a (r Lim itur. P. Zacchia de mal. hypochond. pag. 138. 

 Sudor~em ' non conv7nire in ufu chalybis, idem eodem^loco dicit. Turn quoque lienempet 



lot'nm vix cxpurgari pofle probat Septal. 7 caut - 62> ,. 



Mirum forte vHebitur nonnullis , remedio hoc populari , tarn graven! morbum rao> 

 citus exftirpari pofle 5 verum cum bafis medicament! fit chalybs & cortex Vkraa ^quod 

 eft Guaiacum BrafilJ quorum hie primo gradu calidus , tcnuium partium , du.cis ec 



