D E 



Medicina Bra>sil. Lib. II. 29 



guinis aut puris cxcretioncm comitcm habct. Quibus,fi oculi niftantes, inquietudines, crucia- 

 tus, long* vigilisc atquc excubias no&umx accedant, tunc xgre finirifolct. Exaliis fubindc 



c 



fa 



pituita acida & bile mordaci dyfenteriam praecedit, qua: fi 



imponit , curatuquc 

 i. lntcrdum vcrocx 



hu 



Qucmadmodum enim onirics morbos lucccflione deteriores fi 



r 



prxgreflbs. Quando 



icet ventriculo , mcfentcrio & inteftinis materia cruda dclabitur ; p raster inceftiones & rc- 

 Hqaa quae anum refpiciunt , caufa fovens rcvulfione pervomitum tollenda, idque prxftantif- 

 iimo atque ufitatifiimo illo rettiedio , Radice ipepacuanhi. Eadem porro curandi ratio fcrc 

 circa externa, qua: eft infanguinis profluvio, eaque humidis fummentis & fomentis aftrin- 

 gentibus tepefactis ex foliis arboris Aroeira, Araca, Acaja & fimilibus, fi protuberetaut hict 

 anus; fi ulcus adfit , facculis ex lade, femine pfyllii & cydoniorum , 5//^fummitatibusac 

 malva: floribus, inftituitur. His enim- tumintus turn foris continue admotis, multum promo- 

 vetur • quippc quod fymptoma ipfumquc adeo morbum tollunt. Allium quoque aflatum , fi 



cum fu cceflii 



pultibus ex Carima & hordco. Quibus fi minus provocetur,lenocinia foporife 

 interponendo clyftercs abftergentcs. A motu quoque & exercitio corpor 

 quo fpedat illud Celfi confilium haudquaquam negligendum : Cumin onmijh 



nd 



hocprtcipue tenefmo , nece/Je eB, non quot'ws Ubet defidere , fed quoties oportet, ut h<&c ipf mora m 

 1 r uetuiinemferendi oncris intefi'ma deducat. Si tandem aftringentibus remediis internis fluxi- 

 iitalem humorum cohibere conducat , prater fuccum ftillatitium pomilanipaba immaturi, 

 fui-a infupcr ligni fandi Brafilienfis , alias Iacaranda. , ut & nuclei fru&us Gueticaroi, triti & 

 iunc ex convenient! liquorchaufti, eximie profunt. 





Cap. XIII 



T)e Cholera. 



Erniciofus nee infrequens his quoque regionibus eft fluxus ille qui Cholera dicitur. Mor- 

 bus Temper fymptomaticus & vcre acutus, ab aere calido & humido , corpus perpetuo am- 

 nte , immodicoque fruduum fugacium & horariorum efu proficifcens. Omncm aetatem 

 x(\ anni tempore infeftat. TEftate tamen ab aeruginofa porracea atque aeftuante bile , potu 

 ido intempeftive accedente , juventutem vehementius exercet , cum fubita quadara fpiri- 

 tuumeffufioneaclypothymia extetris & fuliginofis vaporibusorra-, adeo, ut fi ante viginti 

 quatuor horas non evadant , fuccumbant. Quod ex manifefta diagnofi conftabit , fi nimirum 

 pulfus debilior , autimpedita refpiratio, exteriorum membrorum, turn fudorum frigiditas, 

 fummum intcriorum circa cor incendinm , convulfionefque interveniant. Hunchumorem 

 efferum & quafi orgafmo ad fuperiora & inferiora delatum compefcere , res profedo haud 



c 



exigua: difficultatis eft. Primum ad ea remed 

 gerando & aftringendo corroborant & fur< 



5 



Ult 



Corpus enim evacuare (etiam invita Plethora & Cacochymia)quamvis benigne,pericu 

 caret-, turn quod vires collapfae atque cxhauftae, ultcriori irritatione rcformidandx fint. 

 Tamarindos,quoshaec terra producit, quaeque biiiofos & accenfos humores refraenant nihil 

 tentanduni; fed fyrupis potius & conditisde^mrz*/.*, Ianipapa, limoniis, arantiis, Araca, 

 Guajaba 5 ut & Ficubuslndicis, Ubapitanga,Murecy, imprimis Tipioca uteris , caeterifque me- 

 dicamentis roborantibus, & refrigerantibus ex Tipioca. Extcrnis quoque fequentibus infiftes. 

 Eomema&mundiones fint ex aftringentibus & refrigerantibus. Turn cataplafmata cxpor- 

 tulacarecentisplantaginis, myrto, Araca, o c'ul is arboris Imbaiba confeda, qua: cumaccto 

 praeparata rite xgroto impofita, praecordia fovent, ventremque ac anum afflidum demul- 

 cent. Clyfteresejufdem generis (modotantillum temporisfuperfir) requiruntur, caeteraque 

 remediaincapitededyfentcria Sdnflammatione aniprolixe enarrata. Verum, quemadmo- 



ad 



temporis anguftiam & morb 

 Qua: duo potiiTime funt decantata ilia flip 



tradita. Extradum Croci Bontii , & conditum noftrum magiftrale , tarn in anum per clyftc 



quam 



piata, capiti&pedor 



vcre convenit. Adeo nihil tutum nifi fomnum omni induftria concilies. Cholera ficca eifc 

 remediis fere curatur, maximefiregionehepatiscorneae cucurbitulae applicentur , quaec 

 potentilTime per fudionem opcrentur , merito de iis hoc teftor , quod Galenus dc Europ 



affedu incantamenti inftar operari tradidit 



V 3 



C 



