GVILIELMI PlSONIS 



externa, ntnnffioncs, ftiSiones, fuffumigia, illotioncs , cataplafmata , & emplaftra emol 



£5 attenuantia, & aftringentia. Ex omnibus probatifllmum qu.dcm amp exus , um 



nuncemplaftri nunc linimenti forma pitparamm) quod ex rad.cibus dErva detain & 



Nimphex, cum olco carundem hcrbarum Aningc & capparum , atquc fimihbus """■ 



multu 



cxtractum ex corticc ^4 



propinatur , gratumquc & tutum 



med 



vcrmium 



<mum & fordidum in ventriculo (ut in dilTeftionc infantium aliquoties vidi ) g 



continsit. 



quoquc aetatis homines , invitis medicamentis , intcrirc faepe 

 Nihil horum videre eft in Brafilicnfibus Mulicribus vcl carum fobole. Nam 

 robufts " ve%etx agilefquc , five praegnantcs , five puerperal , vivacem cnituntur pro- 

 lem Antequam finiam, illud fubjiciam, quod non prorfus extra limitcs inftituti no- 

 ftri fit fed inter Ariftoteiis forte difcipulos de viribus imaginationis & fupcrfcetatio- 

 ne lites movebit. In Paranambuco Anno 1638. ex AthiopifTa & Lufitano Ge- 

 mclli Mafculi nafcebantur , validiffimi , alter alba cute , alter nigra , cnfpis capillis , ocu- 

 lis caefiis. 



Cap. XVIII. 



De Adorbis Contavio/is. 



o J 



Videre eft in Brafilia morbos Endemios familiares , imo malignos , licet rarius , e tetris & 

 fuliginofis exhalationibus , terrx paludofe & aquae ftagnantis natosj nulli autem ex 

 nmtationetalitempeftatum, quae ftatis temporibus faeviunt , autfyderum maligno influxu & 

 noxia qualitatc calitus defcendente oriuntur. Anno 1639- magno noftrorum com- 



modo, juxta finum omnium fan&orum, tertia pars claflls Hilpanic^e maligno & conta- 

 giofa febre extinfta eft. Quippe hoftis longo & faftidiofo itinere defatigatus , & Tub aqua- 

 tore diu propter folitas malacias haerens, multa fa*tida pluvia , cibique ac poms corru- 

 ptione & penuria fra&us , paulatim attritus eft. Contigit quoque pecora femel atque 

 iterum , miro aftrorum afpecm , pluviis ex continenti ortis , ac molliot is venti mediterra- 

 nei afflatu, morte repentina periilTe. In tantum vero aeris malignitatem unquam accre- 

 vilfe, utpeftis exinde enata ac grafiata merit, nemo unquam expertus eft. Mini bis tan- 

 tum contigit toto feptennio , febre petechiali laborantes videre , maculis per totum cor- 

 pus diffufis , morte poftridie fequente. Anthraces maligni crebrius , fed non contagiofi 

 grafiantes, ac curatu multo quam in Europa faciliores , dantur. Ma' nos autem & fre- 

 quentilTimos illos Dyfentericos ac malignos affedus , nunquam in Epidemios tranfiiflc 

 admiratu dignum. Vlcera porro (ut hoc obtter dicamj luis Venereae & alia mala con- 

 tagiofa & ferpentia, beftias aeque ac homines mutua converfatione inficiunt. Idem faciunt 

 foetida ilia Variolarum ulcera. 



Quod autem ad Variolas & Morbillos (qaos Bejigas uno vocabulo Lufitani vocantj at- 

 tinet , etfi non evadant eos Meridionalis Americas Incolae , benignius tamen corripi iis fo- 

 lent. Citius curantur laborantes , ob perpetuam pororum apertionem , victum fimplicem, 

 humorumque minorem foeculentiam , modo ab aere no&urno ambiente fibi caveant fe- 

 dulo. Quemadmodum autem ventum declinando facile reftituuntur •, ita per aerem vel 

 clementiftimum retropulfae , mortem accelerant. Cum febres paulo vehementiores & ar- 

 dentiores pra-cedunt , Lufitani non verentur in principio fecare venas , idque cum fuc- 

 cefiu. Epidemic ex accidente bis quantum conftat fa&ac funt variola;. Neque enim pefti- 

 ferae variolar vagarifolent in puerosficut Profp. Alpinus de ^gypto bis anno fieri teftatur. 

 Primo , ante annos triginta /Ethiopes Angolenfes Brafiliam ingrefli , Sc variolas ex A- 

 frica adducentes, infigni mancipiortfm ftrage, reliquos infecerunt. Etnuper Anno 1641. 

 idem fere accidit. Ita ut aliunde derivata, non inter nos nataEpidemici iftius morbi prin- 

 cipia, humidiflima acccdente hyeme , per integra territoria prope annum, grafiata fue- 

 rint. Lufitani autem his remediis vulgaribus , tanquam facrae anchorae fe fidebant, iuof- 

 que non infeliciter curabant. Fimum equinum arefadum & in pulverem tritum ex con- 

 venient! liquore iterum atque iterum aegrotanti propinant. Poftea pe&ori cv gmturii 

 defendendis , gargarifmo & potionem ex albo Graeco , cannae iacchareae & aurantio- 

 rum recentium fucco concinnatam praparant. Pro alimento medicamentolb ex Ti- 

 pioca deCMandihoca pultem optimam , pro potu, ptifanam feu dilurum ex cadem Ti- 

 ptoed , exhibent . Utrumque hoc ardores compefcit & nutrimentum fuppedkat . His 



fuccedit mel filveftre vel (implex ,■ vel , fi calor obfit, dilutum ex aqua cannac faccha- 



/ 



