Histor; p^antaRvm I i j i 



IX 



pr 



ub 



locrmm 



propno brcvion pediculo , quorum pcdiculorum 



giori infident. Bacca? autem rugofae ut cerafa ficcata. Intus continent unum aut duos laoide* 



Datur & alia fpecies hac validior. Vi- 



Mexicani vocant^?w^//nobiliffimam illam plantam 



cap 



A 



fpanis dicitur Sarcaparilla, cujus in Nova Hifpania plurcs repcriuntur fp 



ordincrcccnfcbimus. Prima eft qua paffim nafcitur in Hifpania &prsecipue in agroHifp 

 lenfi, mcampis&vallibus, quam quidam Botanici rcferuntad Smilacem afperam , qua 

 Diolconde dcfcribitur : haec reperitur haud longe a Mexico in pa™ S. Fidei iuxta fonte 



fuavifTim 





e cc falubcrrima per aquxdudus in civitatem deducuntur ; itemquc in 

 Twnpango & Provincia Hondura , unde potiflimum infertur Europe j de cujus figura nihil 

 attinet diccre , quia Diofcoridcs exade illam defcribit , neque illius facultatibus , quas obti- 

 net eafdem cum ceteris ipeciebusj licet Diofcorides nihil dicat dc illius temperamenro , ne- 

 que virtute qua provocat fudores <3c tollit dolorcs jundurarum atque aliarum partium , mul* 

 tafque alias fanatinfirmitatcs graves acpeneincurabiles-, fed folum cxplicct illius vim qua 



ph 



planta fpecies Sarcaparilla 



licet Hifpani, qui nunquam adierunt American!, non patiantur idfibip 



tamen ncgabunt qui illam comparaverint cum cateris fpeciebus novi orbis , quanquam A 



mericananonproducatfemen: verum haud infolcns homines faftidirc nota & peregrinaat 



petit 



gida & 



partibus caiidis 5c iubtihbus , quibus movct fudores & corroborat calorem 



ho 



Sanat morbos chronicos. Var 



funt opinioncs de exhibendi modo , quas omnes hie refcrre nimis Ionium foret ; folum 



fineillorcpcriri: 



potum , credo cnim vix ullam domum 

 centiflimae , fiquidem facile poteft ha- 



prap 



1 cc contcinde minute & cum quatuor azumbris (id eft,odo fextariis) aquae 

 >nec quarta pars corifttmatur •, reliquum bibitur ordinario. De liquore, 

 irare non pauciores funt opiniones , verum eflem author iis qui in Ameri- 

 ca Sarcaparillam funt ufurpaturi , ut utantur fucco e recentibus radicibus expreilb, (fiquidem 

 ubique funt obvia) quatuor unciarum quantitate fingulis vicibus •, obfervavi cnim mirabiles 

 effedus, tarn in lue venerea, quam in aliis morbis,& credo nullum magis falubre medicamen- 

 tum pofle reperiri. Ex Cluf edit, capxxn. Dodor Monardes in priore parte fui operis de- 

 fcribit fyrupum e Sarcaparilla compofitum cum aliis fimplicibus , quern longe utiliffimum 

 efTe faepe deprehendi , fit autem ad hunc modum : Sarcaparilla uncial dua minutim concifa: 

 Gua jaci triti* quatuor unc. Zizipha fex & triginta , prima pafTaxxiv. utraque oificulis repur- 

 gata : florum Boradnis femuncia , violarum tantundem : nusnus hordci mundati & fradi: 



valide & 



gne coquuntur ad quatuor fextariorum confumtionem , expri- 

 colantur: & decern hujusdecodi unciis, admifcetur unafyrupi violati. 

 Calidus mane & vefperi forbendus datur , eodem fervato ordine , qui folet in ejufcemodi po- 

 tionibus obfervari , fudorem fi quis fubordiatur detergendo. Conceditur ab initio efus pulli 

 gallinacei exigui , & fervatur idem ordo qui in ufu Guajacan , & bibunt aquam aut decodum 

 fimplex quod modo defcripfimus. Ea ratione curatur omne genus morbi gallici , atque alias 

 etiam infirmitates, quaa ufu Guajaci aut China curari folent. Fit & alius fyrupus , hoc mo- 

 do : Sarcaparilla? odo uncia concifa & confrada in odo aqua fextariis ad fex confumtio- 

 nem coquuntur •, in binis qui fupererunt fcxtariis , facchari libra iv. injiciuntur, fitque fyru- 

 pus ut moris eft. Hujusuncia tres mane &'totidem vefperi fumuntur-, prandium efto e cibis 

 boni fucci, coena fobria, potus ex aqua Sarcaparilla fimplici. Eo utantur donee abfumtus fit, 

 quo tempore ad fua ncgotia peragenda egredi non vetabitur. Curat hie fyrupus plerofquc e 

 morbis fupra didis fine moleftia. 



IdcmXimenesj defpecie Sarcaparilla quam vo cant Quavhmecatl.ln.col'&TattgMtlanvo- 



Cocozcapatli five Coco&ticpalancapatli , Mcchoacani Yz,htiatz>oz, qua eft fpe- 





arcapa 



cum horridis fpinis & multis cap 



& 



flmilis pi 



currant per longitudincm ; nullum fert femen-, pol 

 Reperitur ad radices Vulcani haud longe a pago At 



has plantas referendas putent ad fpecies China , verum quia radices plurimum differunt , ma- 

 gis eredcndiim eft fui generis effe plantas , licet figura foliorum , caulium volubilitate & ca- 



B 2 prco- 



